banner
10 აპრილი 2015 | 15:59 ეკონომიკა

ინოვაციური წარმოების მხარდასაჭერად სამრეწველო ლაბორატორიების გარდა წელს ტექნო პარკიც შეიქმნება

ინოვაციური წარმოების მხარდასაჭერად სამრეწველო ლაბორატორიების გარდა წელს ტექნო პარკიც შეიქმნება


ევროკავშირთან ასოცირების შესახებ შეთანხმება საქართველოში სამრეწველო ინოვაციების ლაბორატორიების Fab Lab-ის (fabrication laboratory) დაფუძნებას მოითხოვს. ინივაციებისა და ტექნოლოგიების სააგენტოს მხარდაჭერით თბილისში უახლესი დანადგარებით აღჭურვილი სამრეწველო ინოვაციების ორი ლაბორატორია გაიხსნა, რომელიც გამოგონებების საბოლოო პროდუქტად ჩამოყალიბებას მოემსახურება. წლის ბოლომდე კიდევ 3 ლაბორატორიის გახსნა იგეგმება, აქედან 2 რეგიონებში განთავსდება. სააგენტოს გეგმებისა და განხორციელებული პროექტების შესახებ eugeorgia.info-ს შეკითხვებს სამრეწველო ინოვაციების ლაბორატორიების პროექტების კოორდინატორმა ლევან გაბისონიამ უპასუხა.

- აცოცირების დღის წესრიგის სამოქმედო გეგმაში გაწერილია, რომ 2015 წელს ინოვაციების და ტექნოლოგიების სააგენტოს ინოვაციური ეკო-სისტემის ფორმირებისთვის კონკრეტული ნაბიჯები უნდა გადედგა. ამ ეტაპზე სააგენტო რა პროექტებს ახორციელებს?
- საერთო ჯამში განვახორციელეთ 3 საგრანტო პროგრამა: პირველი - ინოვაციების ლაბორატორიების საგრანტო პროგრამა, მეორე - სამრეწველო ინოვაციების ლაბორატორიების Fab Lab-ის საგრანტო პროგრამა და მესამე - მინი გრანტების პროგრამა.
ინოვაციების ლაბორატორიების საგრანტო კონკურსში უნივერსიტეტებს შეეძლოთ მონაწილეობის მიღება, რამდენიმე უნივერსიტეტმა გაიმარჯვა და მათ ბაზაზე მობილური აპლიკაციების, გრაფიკული დიზაინის და ვებ აპლიკაციის ლაბორატორია მოეწყო.
მეორე საგრანტო პროგრამა ეს არის სამრეწველო ინოვაციების ლაბორატორიების - Fab Lab-ის პროგრამა. ზოგადად ასეთი გარემოს იდეა მოდის მასაჩუსეტსის უნივერსიტეტის ბიტების და ატომების დეპარტამენტიდან . ამ დეპარტამენტს ბიტები და ატომები ჰქვია იმიტომ, რომ როდესაც კრეატიული ადამიანი რაიმე მოდელს აკეთებს, ეს კომპიუტერში ინახება ბიტებში და შემდგომ უკვე ამ აღჭურვილობის გამოყენებით ამ იდეის განხორციელება ანუ ატომებად გარდაქმნა ხდება. ასეთ გარემოს სამრეწველო ლაბორატორია ეწოდა. ამის შემდეგ შეიქმნა მსოფლიო ქსელი, სადაც 50 ქვეყანაზე მეტია გაერთიანებული. ეს საერთაშორისო პროექტი ძალიან დიდი პოპულარობით სარგებლობს.
სამრეწველო ინოვაციების ლაბორატორიის საგრანტო პროგრამა საინჟინრო ლაბორატოორიის და კრეატიულ დიზაინზე ორიენტირებული ლაბორატოორის მოწყობის მიმართულებით გამოცხადდა. საინჟინრო მიმართულებაში ილიას უნივერსიტეტმა, დიზაინის კუთხით კი სამხატვრო აკადემიამ გაიმარჯვა.
ილიას უნივერსიტეტში ლაბორატორია 2014 წლის 26 დეკემბერს გავხსენით, შემდგომ პერსონალი დატრენინგდა და ლაბორატორია ახლა სრული სიმძლავრითაა გაშვებული. ამ ლაბორატორიაში 3D პრინტერი და სკანერი, ლაზერული მჭრელი, ვაკუმ-ფორმირების მანქანა და ელექტრონიკის კუთხეა ხელმისაწვდომი.
ეს ლაბორატორია მთელი კვირა ღიაა, აქედან ორი დღე საზოგადოებისთვის უფასოა. საქართველოში არიან კომპანიები, რომელებისთვის ამ დანადგარების გამოყენება, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, თუმცა ასეთი სიმძლავრის დაზგების შეძენის თანხა არ ჰქონდათ. მათ ახლა სიმბოლური თანხის სანაცვლოდ თანამედროვე ტექნოლოგიებსა და აპარატურაზე წვდომა აქვთ.
მალე სამხატვრო აკადემიის ბაზაზე კრეატივ Fab Lab-ი გაიხსნება. ამ ლაბორატორიის აპარატურა ცოტა თავისებურია, უფრო მიმართულია სამრეწველო დიზაინზე. თუ ვიღაცამ პირობითად ვამბობ, ილიას უნივერსიტეტში რაღაც პროდუქტი შექმნა, პროტოტიპი დაამზადა და ის უკვე წარმოებაში უნდა ჩაეშვას, იმისათვის რომ ინვესტორმა ნახოს, ამ პროდუქტს სამრეწველო დიზაინი ანუ შეფუთვა სჭირდება. ეს არის პირდაპირ სამრეწველო დიზაინის მიმართულება, რომლის განხორციელება კრეატივ Fab Lab-ში შესაძლებელი იქნება.
წელს ბათუმში, ქუთაისსა და თბილისში კიდევ სამი სამრეწველო ლაბორატორია გაკეთდება.

- Fab Lab-ები ევროპაშიც პოპულარულია?
- დიახ ევროპაშიც, მაგალითად ბარსელონაში ლაბორატორიების ყოველ უბანში გახსნა დაიწყეს იმიტომ, რომ მათი აზრით, ეს ახალგაზრდებში უმუშევრობას შეამცირებს.

- რომელია მესამე საგრანტო პროგრამა?

- ეს არის მინი გრანტების პროგრამა, რომელშიც მონაწილეობის უფლება ფიზიკურ პირებს ჰქონდა. გრანტის მაქსიმალური მოცულობა 50 ათას ლარს შეადგენდა. მაგრამ აპლიკანტს თანადაფინანსების პრინციპით კერძო კომპანიისგან მისთვის საჭირო დამატებითი თანხების მოზიდვაც შეეძლო.

- გრანტის მოსაპოვებლად რა კრიტერიუმები უნდა დაეკმაყოფილებინა კანდიდატს?

- ეს კრიტერიუმები იყო: პროდუქტის კომერციალიზაციის დონე, პროდუქტის ინოვაციურობა, ბაზრის კვლევა, ბაზრის პოტენციალი. 150 გამომგონებელმა წარმოადგინა თავისი პროექტი, ასაკი შეზღუდული არ იყო. ყველა წარმოდგენილი პროექტი საერთაშორისო ექსპერტებმა შეაფასეს.

- ვინ იყვნენ ეს ექსპერტები?
- ექსპერტები მსოფლიოს წამყვანი უნივერსიტეტების და კვლევითი ცენტრების წარმომადგენლები იყვნენ. საექსპერტო შეფასება დარგის სპეციალისტებმა გააკეთეს შემდგომ უკვე მათი დასკვნის საფუძველზე გადაწყვეტილება დამოუკიდებელმა საგრანტო საბჭომ მიიღო. 17 პროექტი დაფინანსდა და ახლა სწორედ მათი პროდუქტების განხორციელების პროცესი მიმდინარეობს.

- გამარჯვებული კონკურსანტებიდან რომელიმემ თუ გადაიტანა თავისი გამოგონება წარმოებაში?
- ძირითადი მიზანი ამ გრანტის ის არის, რომ პროდუქტს საბოლოო სახე მისცენ, ტექნიკური დოკუმენტაცია და ბაზრის კვლევა მოამზადონ, რათა პროდუქტის წარმოებაში ჩასაშვებად ასი პროცენტით მზად იყვნენ. ამ ეტაპზე გამომგონებლები თავიანთ პროდუქციაზე მუშაობენ და როგორც კი ეს პროცესი დასრულდება, 17 ინოვაციურ პროდუქტს მივიღებთ, რომელსაც ქვეყნის შიგნით და გარეთ ბაზარზე გასვლის პოტენციალი ექნება.

- რას შეეხება ეს გამოგონებები?
- რამდენიმე არის ბიო მიმართულებით, რამდენიმე არის დანადგარი. მაგალითად ერთი არის ბლინების საცხობი აპარატი, რომელიც გარკვეული თანხის სანაცვლოდ შენც თვალწინ ბლინს აცხობს. მაღალ ინტელექტუალურ პროდუქტებთან ერთად პრაქტიკული და ბაზარზე ორიენტირებული გამოგონებებიც არის.
მინი გრანტების პროგრამა ერთწლიანია და დეკემბერში დაიხურება.

- ინოვაციების და ტექნოლოგიების სააგენტო 1 წლის შექმნილია. ვინ გიწევდათ კონსულტაციებს სამრეწველო ინოვაციების ლაბორატორიების მოწყობასა და საგრანტო პროგრამის წარმართვაში?
- დაგვეხმარა მსოფლიო ბანკი, ექსპერტებიც სწორედ მათი რეკომენდაციების საფუძველზე შეირჩა. ლაბორატორიებისთვის ტექნიკაც მაღალი ხარისხის ვიყიდეთ, რომ მრავალწლიან ექსპლოატაციას გაუძლოს. Fab Lab-ის პროგრამა სამწლიანია, მაგრამ ტექნიკამ ამის შემდეგაც ხომ უნდა იმუშაოს.
ჩვენ Fab Lab-ის წესდება შევქმენით, ეს არის ჩარჩო დოკუმენტი, რომელიც ამ ლაბორატორიების მუშოაბის პრინციპს განსაზღვრავს. ლაბორატორია მთელი კვირა ღია უნდა იყოს. უნივერსიტეტს ვალდებულება აქვს, რომ ლაბორატორია მთელი არსებობის განმავლობაში ხელმისაწვდომი იყოს. ჩვენ ამ ლაბორატორიებს საერთაშორისო ქსელში ვსვამთ, რომელიც ნიშნავს იმას, რომ მაგალითად კენიის Fab Lab-ში შექმნილი მოდელის დამზადება ილიას უნივერსიტეტის ლაბორატორიაში შესაძლებელი იქნება. ეს ინტელექტუალური ინფორმაციის გაცვლის ქსელია. ზოგადად ეს საინტერესო ინოვაციების და ტექნოლოგიების პლატფორმაა.

- ლაბორატორიების მოწყობის გარდა სააგენტოს მიერ დაწყებულია ტექნოლოგიური პარკის მშენებლობა რა ფუნქცია ექნება ტექნო პარკს?
- ტექნო პარკი არის გარემო, სადაც არის ლაბორატორიები, სივრცეები კომპანიებისთვის, რომლებიც სიმბოლურ ფასად გადაეცემათ და თავიანთ იდეებს ამ სივრცის ფარგლებში ავითარებენ. ეს არის შესაძლებლობა, რომ წარმატებული ადამიანების მუშაობამ გარაჟებიდან უგრო კარგ ადგილას გადაინაცვლოს.
ტექნო პარკის მშენებლობა ოქროყანაში ზაფხულში დასრულდება. მთლიანი ფართი 3600 კვადრატული მეტრია. აქ იქნება საკონფერენციო დარბაზები, მაღალი დონის ლაბორატორიები, ინკუბატორები (იდეის საბოლოო დონემდე მიყვანის ყველა რგოლი) და აქსელატორები (საბოლოო დონემდე მიყვანილი პროდუქტის ბაზარზე გატანის დაჩქარების მექანიზმები ).
რადგან ჯერ ჩვენ არ გვაქვს აქსელერატორი, ამიტომ იყო ერთი შემთხვევა, როცა ჩვენ ინოვატორების ჯგუფი გავუშვით დუბაის აქსელერატორში. ამ ჯგუფმა ხელთათმანი გამოიგონა, რომელიც ვირტუალურ კომპიუტერულ თამაშებში რელური შეგრძნებების მისაღწევად გამოიყენება. ამ ხელთათმანის დასახვეწად მათ სტენფორდის უნივერსიტეტში გამოგონებული გარე გარსი სჭირდებოდათ. როგორც კი ჩვენთანაც გაჩნდება აქსელერატორი, გამომგონებლებს ეს დიდ შესაძლებლობას მისცემს.

- ტექნოლოგიური პარკი ყველა ადამიანისთვის ხელმისაწვდომი იქნება?
- არის საუბარი იმაზე, რომ სიმბოლური თანხებიც არ იყოს გადასახდელი ტექნო პარკის შესაძლებლობების გამოყენებისთვის. საჯარო ბიბლიოთეკების პრინციპზე დაფუძვნებული გარემო უნდა იყოს და ტექნო პარკში ადამიანის დაშვება მარტივი აპლიკაციის შევსების ფორმით მოხდება.
შესაძლოა, რომ ტექნო პარკი აშენდეს ქუთაისშიც. ტვინები რომელიც რეგიონებში არის და იკარგება, სწრაფად უნდა ჩაერთონ ამ პროცესებში. ამ კუთხით სერიოზული მუშაობა დაწყებული გვაქვს და წელს Fab Lab-თან ერთად ბიბლიოთეკების ბაზაზე რეგიონებში საზოგადოებრივი ინოვაციების ცენტრების ფორმირებას ვაპირებთ.

- რა იგულისხმება საზოგადოებრივი ინოვაციების ცენტრების ფორმირებაში?
- ეს არის ტექნო პარკის მსგავსი მინი გარემო მუნიციპალიტეტებში მცირე და საშუალო ბიზნესის დასახმარებლად. ეს საჯარო მოხელეებისა და აკადემიური სექტორის კვალიფიკაციის ამაღლებას ხელს შეუწყობს.

- როგორ უნდა გადავიდეს გამოგონებები ბიზნესსა და წარმოებაში?
- ქვეყნის დიდი პრობლებაა ის, რომ დღეს გამომგონებელი მუშაობს თავისთვის და ბიზნეს სექტორთან კავშირი არ აქვს. გამომგონებელს ჰგონია, რომ მისი გამოგონება არავის სჭირდება, ბიზნესმენს კი წარმოუდგენია, რომ მისთვის საჭირო ტექნოლოგიები ადგილობრივ ბაზარზე არ არის. სააგენტო ძალიან მალე გადადგამს მკვეთრ ნაბიჯებს, რომ მოხდეს ასეთი სტერეოტიპების დანგრევა. ერთიანი პლატფორმა გაკეთდება, სადაც ბიზნესის და გამომგონებლების დაკავშირება მოხდება. პოსტსაბჭოთა სივრცისთვის დამახასიათებელია, რომ გამომგონებელი დახმარების სათხოვნელად სახელმწიფოსთან მიდის, მაშინ როდესაც მისი ოფისის მახლობლად შესაძლოა არის კომპანია, რომელსაც ეს გამოგონება სჭირდება.

- რა ვადებში შეიძლება, რომ რეალური შედეგები მივიღოთ ცოდნაზე დაფუძნებული წარმოებების განვითარების კუთხით?
- ჩვენ შეგვიძლია გავატაროთ ღონისძიებები, რომელიც უზრუნველყოფს ამ პროცესში ნახტომის გაკეთებას და ეს განვითარებადი ქვეყნების მთავარი გამოწვევაა. 2020 წლისთვის გამომგონებლები და ბიზნესი უნდა მუშაობდნენ ერთმანეთისთვის. ამ საქმეში შუამავლის როლი სახელმწიფოს აქვს, მაგარამ მნიშვნელოვანია რომ აგვყვეს კერძო სექტორიც. დიდ კომპანიებს ამ პროცესების დამოუკიდებლად წარმართვის შესაძლებლობა აქვთ. საქართველოს ბანკმა თვის ბიზნეს ინსუბატორი უკვე გააკეთა. სახელმწიფომ ამ მიმართულებით უკვე დაიწყო რბოლა, ახლა კერძო სექტორის და საზოგადოების აქტიურობის ჯერია. როგორც კი სახელმწიფო, კერძო სექტორი და საზოგადოება ამ პროცესებში ერთად ჩაერთვება, შესაძლოა მნიშვნელოვანი შედეგები 2 წელიწადშიც მივიღოთ.

ესაუბრა ზურაბ მოდებაძე

წაკითხულია
3164
ელ. ფოსტის გაგზავნა

ამავე თემაზე:

მეფუტკრეები, რომელთა თაფლმაც რიგის ლაბორატორიაში დადებითი შეფასება მიიღო

მეფუტკრეები, რომელთა თაფლმაც რიგის ლაბორატორიაში დადებითი შეფასება მიიღო

მეფუტკრეებმა, რომელთა თაფლმაც რიგაში BIOR-ის ლაბორატორიაში დადებითი შეფასება მიიღო, eugeorgia.info-სთან თაფლის წარმოებისა და რეალიზაციის პრობლემებზე ისაუბრეს როგორც ადგილობრივ, ისე საერთაშორისო ბაზრებზე. ვიდრე ამ პრობლემების განხილვაზე გადავალთ, თვალი გ

06 ივნისი 2019 | 15:13 სოფლის მეურნეობა ვრცლად
2017 წელს გლობალური ინოვაციის ინდექსის რეიტინგში საქართველო 4 საფეხურით ჩამოქვეითდა

2017 წელს გლობალური ინოვაციის ინდექსის რეიტინგში საქართველო 4 საფეხურით ჩამოქვეითდა

ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკის (EBRD)-ის მიერ საქართველოსთვის მომზადებულ სტრატეგიაში იდენტიფიცირებულ გამოწვევებს შორის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს ინოვაციების დაბალ დონეს ქვეყანაში: “საქართველო ჩამორჩება თავის საინოვაციო პოტენ

22 დეკემბერი 2017 | 14:25 ბიზნესი ვრცლად
იანვრიდან ევროპაში ქართული თაფლის  ექსპორტი შესაძლებელი გახდება

იანვრიდან ევროპაში ქართული თაფლის ექსპორტი შესაძლებელი გახდება

FAO-ს ექსპერტებთან ბოლო შეხვედრის დროს ყველა მაჩვენებლის (ანტიბიოტიკების, პესტიციდებისა და მძიმე მეტალების) კვლევის მეთოდების ვალიდაციის პროცესი დასრულდა.

23 დეკემბერი 2015 | 17:39 სოფლის მეურნეობა ვრცლად
კერძო ლაბორატორიები სახელმწიფო ლაბორატორიას მონოპოლიური მდგომარეობის ჩამოყალიბების მცდელობაში ადანაშაულებენ

კერძო ლაბორატორიები სახელმწიფო ლაბორატორიას მონოპოლიური მდგომარეობის ჩამოყალიბების მცდელობაში ადანაშაულებენ

"ძალიან დიდი ზარალი მოგვადგა: დაგვაჯარიმეს 1000 ლარით, 32 ნიმუში ავიღე ლაბორატორიული კვლევისთვის, თითოეულში დაახლოებით 70 ლარი გადავიხადე. ამას დაუმატეთ პროდუქციის საწყობში შენახვის ხარჯი და ისიც, რომ 19 ტონამდე ფარში დღემდე ისევ დალუქულია. კომპანია, ფაქ

05 ივნისი 2015 | 20:26 ბიზნესი ვრცლად

ბლოგი

„კაპიტალი განსაზღვრავს წარმოებით ურთიერთობებს,“ – კარლ მარქსის ამ ზეცნობილი ფრაზით გილოცავთ კაპიტალიზმის კრიტიკოსებს თქვენი კერპის 200 წლის იუბილეს, და მსურს განვავრცო, რომ იდეოლოგიური განსხვავების მიუხედავად, არა თუ ვეთანხმები, მეტიც, მიმაჩნია, რომ სწორედ კაპიტალი უდევს საფუძვლად არა მხოლოდ წარმოებით, არამედ ნებისმიერი სახის ურთიერთობას სოციუმში, რომელიც პროგრესსა და განვითარებაზეა ორიენტირებული.

2019 წლამდე გადადოს საპენსიო რეფორმის დაწყება და მოამზადოს წინაპირობები კონსერვატიული (და არა სოციალურ-ლიბერალური) მოდელის შემოღებისთვის, იმ დათქმით, რომ დაგროვებითი და საბაზისო პენსიების სქემები ყოველთვის ერთმანეთის პარალელურად იარსებებს

40-წუთიანი დამქანცველი ჯანჯღარის შემდეგ, მწვერვალზე სრულიად ახალი, თვალუწვდენელი სივრცე გადაიშალა ჩვენს თვალწინ, როდესაც სოფელ გოგაშენში ამოვაღწიეთ

ახალქალაქს მორიგი დაგეგმილი ტრენინგის ფარგლებში ვესტუმრეთ. ამ ნაყოფიერ მიწაზე მშრომელი ფერმერები ცხოვრობენ. სწორედ აქ მოდის ქართულ ბაზარზე არსებული კარტოფილის, ბოსტნეულისა და მარცვლეულის დიდი ნაწილი. ბოლო პერიოდში ჩვენ მიერ ჩატარებული ტრენინგებიდან ეს შეხვედრა ყველაზე ინტერაქციული აღმოჩნდა. გამაკვირვა მათმა ცხოველმა ინტერესმა სიახლისადმი. ისინი მაქსიმალურად ცდილობდნენ მათთვის საინტერესო საკითხზე მიეღოთ რაც შეიძლება მეტი ინფორმაცია.

გასულ კვირას მაკედონიაში ნაციონალისტურად განწყობილ ადამიანთა ჯგუფი პარლამენტშიშეიჭრა. 200-კაციანი ბრბო, რომელთა შორისნიღბიანი მამაკაცები იყვნენ, სასტიკად გაუსწორდაწამყვანი მაკედონიური ოპოზიციურიპარტიის და ეთნიკური ალბანელების პარტიის ლიდერებს, მათ შორის ქალბატონს. ეს ორი პარტია აპირებდა ახალი უმრავლესობის შექმნას მაკედონიის პარლამენტში, რომლის სპიკერად ეთნიკურად ალბანელი პოლიტიკოსი აირჩიეს. პარლამენტში შეჭრილები, რომლებიც ქვეყნის ყოფილი პრემიერ-მინისტრისმომხრეები იყვნენ, ამ ფაქტის ასეთი სისხლიანი გზით ჩაშლას ცდილობდნენ.

მარტვილის რაიონის გამგებლის მოადგილე ყველაზე ძლიერ ოპონირებას გვიწევდა. მისი პირველივე ქმედება „ჰაკა“-ს ჰგავდა, რომელსაც გააფთრებული ახალზელანდიელი მორაგბეები მოწინააღმდეგე გუნდის მორალურად გასატეხად იყენებენ.

კონფლიქტის დაწყებიდან მეექვსე წელს ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ჩაურევლობის პოლიტიკა დაარღვია და ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ იერიში პირველად 7 აპრილს, გამთენიისას მიიტანა.

ესტონური წარმატებული პოტიკის მაგალითების მოძიება შესაძლებელია თითქმის ნებისმიერ სფეროში, დაწყებული სახელმწიფო მმართველობიდან, დამთავრებული განათლების პოლიტიკით.

უცხო ქვეყნების კანონებისა თუ რეფორმების კოპირება განვითარების ერთი-ერთი პოპულარული და საქართველოშიც ხშირად გამოყენებადი რეცეპტია. ლოგიკა მარტივია - „საჭირო არ არის ველოსიპედის ახლიდან გამოგონება“. თუმცა, ეს მიდგომა ხშირად არ ამართლებს.

ევროკავშირთან სავაჭრო სივრცის გაფართოების შედეგად ყველა მოსალოდნელი დადებით ეფექტი მიიღწევა გრძელვადიან პერიოდში (5-10 წელიწადი), ხოლო ხარჯების გაღება გვიწევს დღეს, რათა შესაბამისობაში მოვიდეთ ევროკავშირის კანონმდებლობასთანდა საბაზრო მოთხოვნებთან. ისედაც დაძაბულ სოციალურ და პოლიტიკურ ფონზე ამან შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას რეფორმების წარმატებით განხორციელებას. შესაბამისად, დაახლოების პროცესი უნდა იყოს თანმიმდევრული და პრიორიტეტები გათვლილი ისე, რომ ბიზნესს ჰქონდეს ზრდის სტიმული; ასევე, მნიშვნელოვანია ექსპორტზე ორიენტირებული დარგების კონკურენტუნარიანობის ამაღლება წახალისდეს. მეორე მხრივ, საქართველოში ევროკავშირის სტანდარტების დანერგვა მეწარმეობასა და ზოგადად ქვეყნის საინვესტიციო სივრცეში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას და ევროპულ ბაზარზე წვდომას ხელს შეუწყობს. DCFTA-ს სარგებლის სრულად ასათვისებლად, ასევე, აუცილებელია სამუშაო ძალის ბაზრის ცვლილება, რომელიც ამჟამად თავმოყრილია ძირითადად დაბალმწარმოებლურ დარგებში.

მე ძალიან კარგად არ ვიცნობ მაგამედ სარიევს. მაქსიმუმ ორჯერ შევხვედრივარ, პირველად მარნეულში და მეორედ ერთი კვირის წინ გარდაბნის მუნიციპალიტეტში ამჯერადაც ევროკავშირთან სავაჭრო ხელშეკრულების (DCFTA) შესაძლებლობების შესახებ ტრეინინგზე. მაგამედი არც ოლიმპიური ჩემპიონია და მისი ფოტოები არც საჯარო თავშეყრის ადგილებშია გამოფენილი, თუმცა ის რომ საუკეთესო მოქალაქეა, ამ ფაქტს წყალი არ გაუვა!

კეთილდღეობის ეკონომიკის ერთ-ერთი პრინციპია, რომ ზოგიერთ გადასახადს შესაძლოა უკუგავლენა ჰქონდეს ინდივიდების მოტივაციაზე- შექმნან დოვლათი. თუმცა, თუ გადასახადებიდან მიღებული თანხა საკმარისი არ არის ხარისხიანი ინფრასტრუქტურისა და საჯარო სერვისების დასაფინანსებლად, ამანაც შეიძლება დააზარალოს ეკონომიკა.

ინსტიტუტების განვითარებას არა მარტო პროფესიონალების, პოლიტიკური და ეკონომიკური ელიტების სწორად მიმართული შრომა და გადაწყვეტილებები, არამედ მოსახლეობის დამოკიდებულებებისა და ფასეულობების შეცვლაც სჭირდება.

ფერმერებთან ჩვენი შეხვედრის დროს სულიად მოულოდნელად აღმოვაჩინეთ მსმენელებს შორის ორი “თინეიჯერი” ბიჭი; მომავალი ფერმერები მამასთან ერთად გამალებით იწერდნენ პრეზენტაციის დროს მიწოდებულ ყველა ინფორმაციას თაფლის წარმოების არსებული შესაძლებლობების, პრობლემებისა და გამოწვევების შესახებ.

მას შემდეგ, რაც საქართველომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, მთავრობები, პოლიტიკური პარტიები, ექსპერტები, თუ იდეოლოგები გვპირდებიან საქართველოს ეკონომიკურ გაბრწყინებას, რეცეპტად კი ბორჯომის გაყიდვიდან დაწყებული დაბალი გადასახადებით დამთავრებული არაერთ იდეას თუ თეორიას ასახელებენ. ასე გრძელდება 25 წელია და, მართალია, 90-იანი წლების სიდუჭირიდან მოსახლეობის დიდი ნაწილი გამოვიდა, გაბრწყინებამდე ჯერ კიდევ ბევრი გვიკლია.

გუგენჰაიმში აგნეს მარტინმა, MoMA-ს თანამედროვე ხელოვნების ფილიალმა (PS1) ნიუ-იორკში, ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტმა და ჩიკაგოს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმმა კიდევ ერთხელ დამარწმუნა, რომ არ არსებობს გამოხატვის უღირსი საგნები, აღქმები, მოვლენები თუ ამ მოვლენების ინტერპრეტაციები.

სამი წლის წინ ამერიკელმა ჟურნალისტმა ენ ბერნარდმა National Geographic-ისთვის მომზადებულ რეპორტაჟში შემდეგი სიტყვები დაწერა: „თუ დაეცემა დამასკო, დაეცემა სირიაც.“ ომის დაწყებიდან, თითქმის, ექვსი წლის თავზე პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადის ციტადელად ქცეული სირიის დედაქალაქი გადარჩა, ხოლო ალეპომ, სიდიდით მეორე უძველესმა ქალაქმა და ომამდელი სირიის ბიზნესცენტრმა, დაცემა 2012 წლიდან (სამოქალაქო ომის დაწყებიდან ერთ წელიწადში) დაიწყო, თუმცა, მაინც ბევრს გაუძლო გარდა რუსეთის ავიაიერიშისა.

ციდან ალბათ ყველაზე კარგად ჩანს გერმანული რაციონალიზმი, მიწის და განახლებადი ენერგიიის ათვისება (გუშინ მხოლოდ მიუნხენიდან ფრანკფურტამდე მგზავრობისას 500-ზე მეტი ქარის წისქვილი დავთვალე), ტყის ფართობების და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების ეს რაღაც განსხვავებული სიმეტრიით მონაცვლეობა და, მთლიანობაში, ეს განსხვავებულად დავარცხნილი რელიეფი.

გაძვირებული საიმპორტო ავტომობილების ფასი (გამოწვეული აქციზის ზრდით), სავარაუდოდ, გაახანგრძლივებს საქართველოში არსებული ავტომობილების „ექსპლუატაციის“ ვადას. შესაბამისად, ტექნიკური შემოწმების შემოღების ვადებისა და პირობების გაურკვევლობის პირობებში, შესაძლოა, ტექნიკურად არც ისე სახარბიელო მგომარეობაში მყოფმა ქართულმა ავტოპარკმა გაიხანგრძლივოს მავნე აირებისა და უსიამოვნო ინდუსტრიული ხმების „გამობოლქვის“ პერიოდი.

В шестидесятые годы прошлого века Ферруччо получил от продажи тракторов бόльший доход, чем планировалось, и исполнил свою мечту: поставил в свой гараж новенькую «феррари». Вторая часть этой истории намного интереснее. «Феррари» не оправдала ожиданий Ферруччо. Ферруччо, не раздумывая, явился прямо к Энцо Феррари, чтобы обсудить недостатки машины, он высказал свое мнение и предложил помощь в решении проблем...

გასული საუკუნის სამოციან წლებში ფერუჩომ ტრაქტორების გაყიდვით დაგეგმილზე მეტი შემოსავალი მიიღო და ოცნებაც აისრულა: საკუთარ ფარეხში ახალთახალი «ფერარი» დააყენა. ამ ისტორიის მეორე ნაწილი გაცილებით საინტერესოა.

სადღეგრძელოებზე ჩემმა ბლოგმა იმაზე გაცილებით მეტი ვნებები და კონტრასტული რეაქციები გამოიწვია, ვიდრე ველოდი: მკვეთრად უარყოფითი ძირითადად უფროსი თაობის მხრიდან და მკვეთრად დადებითი ახალგაზრდა და საშუალო ასაკის ხალხის მხრიდან. მკვეთრად უარყოფითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა დაიწყეს პირადად ჩემი და ჩემი ქართველობის ლანძღვა კომენტარებში თუ პირად მიმოწერაში, ხოლო მკვეთრად დადებითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა -- ჩემი ქება მაღალი მოქალაქეობრივი თვითშეგნების გამო, რამაც გადამაწყვეტინა მეთქვა (ამჯერად უკვე საბოლოოდ), რატომ არ ვეთანხმები არცერთ მხარეს. როცა ვნებები დუღს, როგორც ამბობენ, ჭეშმარიტება ორთქლდება (არა, იმის თქმა არ მინდა, რომ მე ვიცი ჭეშმარიტება).

ბოლო შვიდი წელია ქართულ სუფრაზე არ ვყოფილვარ, სანამ გუშინ ძირითადად ახალგაზრდებისგან შემდგარ ჯგუფთან ერთად არწივის ხეობაში და ხორნაბუჯზე ლაშქრობის შემდეგ ერთ რესტორანში მათთან ერთად არ აღმოვჩნდი. მოკლედ, ამ ადამიანების ასაკმა და განათლებამ მაფიქრებინა, რომ ეს ხალხი არ დალევდა იმ სადღეგრძელოებს, რის გამოც ქართულ სუფრებს გავურბივარ. მოლოდინი არ გამართლდა. ამ სუფრაზეც შეისვა „საქართველოს გაუმარჯოს”, ჩვენი სიყვარულის (იგულისხმება სუფრაზე მსხდომნი), მეგობრობის და ხვალინდელი დღის სადღეგრძელოები. ამ სადღეგრძელოებს გვთავაზობდა ერთ-ერთი ჩვენი თანამოლაშქრე ბიჭი, რომელმაც თქვა მე თამადა არ ვარო, თუმცა ტრადიციული თამადისგან მხოლოდ იმით განსხვავდებოდა, რომ დალევას არ გვაძალებდა.

პანკისი - სტერეოტიპების მსხვერპლი ულამაზესი კუთხე

გამარჯობა, მინდა ეს ბლოგი დავწერო ქართული მატყლის პრობლემაზე და თხრობა დავიწყო ახლო წარულიდან, ასევე გაგაცნოთ მატყლის პრობლემის მოგვარების უელსური მოდელი.

უიმედო და არაინფორმირებული გურულები 6 ივლისს ლანჩხუთის მინუციპალიტეტის სოფელ ჯურუყვეთში ვნახე. არაინფორმირებული ევროინტეგრაციის პროცესებზე, უიმედო თავიანთი სოციალური მდგომარეობით.

აბორტის უფლება ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პოსტულატია ადამიანის უფლების კონვენციაში. გაეროს CEDAW-ს კომიტეტის დეკლარაციაში წერია: „გაეროს წევრმა ქვეყნებმა ხელი უნდა შეუწყოს ჯანდაცვის სფეროში ქალის მიმართ ყველანარი დისკრიმინაციის აღმოფხვრას, ქალის და კაცის უფლება თანაბრად უნდა იყოს დაცული და ქალებს უნდა ქონდეთ წვდომა ჯანდაცვის სერვისებზე, ოჯახის დაგეგმარების ჩათვლით“.

Brexit -ის მოწინააღმდეგები მოსახლეობას აფრთხილებდნენ უპირატესად ეკონომიკური შედეგების თაობაზე: ბრიტანეთის ფინანსთა სამინისტროს პროგნოზით, Brexit-ის შემდგომ ყოველი ბრიტანული ოჯახი 4300 ფუნტს დაკარგავს წელიწადში 2020 წლისათვის იქნება სავარაუდოდ, 100 მილიარდი ფუნტის ეკონომიკური ზარალი. 950 000 სამუშო ადგილს შეექმნება საფრთხე. პროფესიული გაერთიანებების ვარაუდი უფრო დრამატულია: 4 მილიონი სამუშაო ადგილი საფრთხის ქვეშაა, განსაკუთრებით კი, ექსპორტთან დაკავშირებულ სფეროებში, საავტომობილო და ქიმიურ ინდუსტრიაში. ბევრი ფირმა კონტინენტურ ევროპაში გადავა. შემცირდება პირდაპირი ინვესტიციები.

ბატონი სერგო ქალაქ თელავიდან თან რეალური პიროვნებაა და თან კრებითი სახელია იმ ადამიანებისა, რომლებიც ევროინტეგრაციის მიმართულებით ინფორმაციულ შიმშილს განიცდიან.

გერმანიაში მმართველი კოალიციის პარტიების: CDU -სა და CSU- ს ცალკეული პოლიტიკოსები სკეპტიკურად არიან განწყობილნი, რამდენად გონივრულია საქართველოსთვის ვიზალიბერალიზაციის მინიჭების თაობაზე ევროკომისიის გეგმა. მათ არგუმენტად მოჰყავთ ქართული კრიმინალური დაჯგუფებების მზარდი მასშტაბი და გავლენები ევროპაში, ამასთან, საქართველოს მოქალაქეების მიერ ლტოლვილის სტატუსის ბოროტად გამოყენების ტენდენციად ქცეული ფაქტები. ეს არგუმენტები რეალობაში საფუძველს მოკლებული როდია, მაგრამ სწორედ ამ თემის წამოწევა საქართველოს სახელმწიფოსათვის ეგზისტენციალურად მნიშვნელოვანი საკითხის გადამწყვეტ ფაზაში აღაშფოთებს ქართულ საზოგადოებას:

„სურსათის უვნებლობა ევროკავშირმა რომ არ მოგვთხოვოს, ისე არ უნდა გვქონდეს“? - ეს რეპლიკა მესტიაში ჯერ კიდევ “გაუხურებელი” ტრენინგის მიმდინარეობის დროს ადგილობრივმა ზაზა დევდარიანმა “გვესროლა”.

პილოტმა დაშვება გამოაცხადა. ქვევით თვალი მომჭრა აღმოსავლეთსა და უდაბნოს კლიმატისთვის უჩვეულო სიმწვანემ, რომელიც თელ-ავივის აეროპორტის ზოლამდე მთელი 20 წუთის განმავლობაში არ დასრულებულა. გაოცებამ დროებით გადამავიწყა „აირზენას“ ღარიბული, უგემური მენიუ და ლამაზი, მაგრამ უჟმური და მოძველბიჭო სტიუარდესა. - ყვავის ყველაფერი, - მითხრა სიამაყით გვერდით მჯდომმა შუახნის მამაკაცმა, რომელიც საქართველოდან ისტორიულ სამშობლოში ღრმა ბავშვობაში გადასახლდა.

ცოტა ხნის წინ გავრცელდა ინფორმაცია "ჩერნომორენერგოს" დირექტორის, ასლან ბასარიას განცხადების შესახებ, რომელსაც ენგურჰესის დირექტორის ლევან მებონიაც ადასტურებს და რომლის მიხედვით ენგურჰესის მიერ გამომუშავებული არცერთი კილოვატი ამ ეტაპზე საქართველოს არ მიეწოდება და მთლიანად აფხაზეთს მიაქვს, ხოლო ზამთრისა და გაზაფხულის პერიოდში წაღებული ელექტროენერგიის რაოდენობა გამომუშავებულის 80%-ს შეადგენს.

არავის უკვირს ის ფაქტი, რომ რადიკალური ისლამის წარმომადგენელები მკაცრად აკრიტიკებენ დემოკრატიას, რადგან ის შარიათის სულთან შეუთავსებელ პოლიტიკურ პრაქტიკად, ზნეობრივი გარყვნილებისა და ქაოსის წყაროდ მიაჩნიათ. საკვირველი ისაა, რომ დემოკრატიას რელიგიის სახელით ქრისტიანებიც არ წყალობენ.

გასული წლის ბოლოს საქართველოს გაზმომარაგების გაზრდის საკითხმა არათუ აქტუალურობა შეიძინა, არამედ გადააჭარბა ყველანაირ მოლოდინს და უკვე ერთგვარ მძაფრსიუჟეტიან სერიალად იქცა “გაზპრომის” მთავარ როლში მონაწილეობით.

ქართველ მორწმუნეთა და სასულიერო პირთა გარკვეულ წრეში სიტყვა „ლიბერალიზმი“ ძალიან უარყოფითი რენომეთი სარგებლობს. ჩემი აზრით, ამას სამი უმთავრესი მიზეზი აქვს. პირველი, ესაა რუსული რელიგიური ლიტერატურა, რომლებიც „რომის მესამე იმპერიის“ სულისკვეთების მქონე ავტორების მიერაა დაწერილი, რომლებსაც ყველანაირი ლიბერალური აზრი, რომელიც ეჭვის ქვეშ აყენებს რუსული იმპერიის მართლმადიდებლურ მისიას, თავად მართლმადიდებლობის საწინააღმდეგო ძალად მიაჩნიათ; მეორე, ზოგიერთი ლიბერალის აგრესიული, ანტიეკლესიური პოზიცია, რომელიც სულაც არ გამომდინარეობს კლასიკური პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებიდან და აქედან გამომდინარე, თავად ამ ლიბერალის ბრალია და არა ლიბერალიზმის; მესამე, ზოგადად ლიბერალიზმის მოწინააღმდეგენი კარგად არ იცნობენ კლასიკური, პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებას.

ახალციხის რაიონში მცხოვრებ ერთ-ერთ მეფუტკრეს, რომელიც ევროპაში ქართული თაფლის ექსპორტისთვის საჭირო მოთხოვნებზე ინფორმაციას ეძებდა, სურსათის ეროვნულ სააგენტოში "ურჩიეს", რომ ევროკავშირში თაფლის შეტანაზე ფუჭ ოცნებას თავი დაანებოს და ცოტა უფრო პრაგმატულ-მიწიერი საქმით დაკავდეს.

ახლო აღმოსავლეთსა და სირიაში შექმნილი ვითარება შედეგია ცივილიზაციურ - რელიგიური კონფლიქტების გაღვივების, რომლებიც ემყარება საუკუნეების მანძილზე ჩამოყალიბებულ ეთნო-რელიგიურ რწმენებს და რომელთა გაღვივება ხდება გლობალური და რეგიონული პროცესების ფონზე.

კოლონიალიზმის ეპოქაში ევროპელები ცდილობდნენ ანდებში ოქროს ქალაქისთვის მიეგნოთ, მაგრამ ელდორადოც და ინკების პაიტიტიც მხოლოდ ლეგენდად დარჩა, ისევე როგორც საყდრისის 5-ათასწლოვანი მაღარო, რომლის შესახებაც უკვე ვეღარაფერს შევიტყობთ.

ხანგრძლივი დავა ე.წ. მოსმენების კანონთან დაკავშირებით დასრულებულია, ვეტოც დაძლეულია და დიდი ძმაც მზადყოფნაშია, რომ მუდამ გვიყუროს, გვისმინოს და განაჩენი გამოიტანოს.

მრავალი ქვეყნის გამოცდილების მიხედვით, სწორედ სადაზღვევო სფეროა ის სეგმენტი, რომელსაც შეუძლია რომ თავისი შემოსავლებიდან საგზაო უსაფრთხოებისთვის დაფინანსება გამოყოს და ეს თანხა ტრანსპარენტულად დახარჯოს გზების კეთილმოწყობასა და საგზაო უსაფრთხოებაზე მიმართულ სხვა კონკრეტულ პროექტებზე.

პირველად გადავწყვიტე ნახევრად პირადული და შეიძლება ცოტა არ იყოს თვითმაამებლური ჩანაწერის გასაჯაროება

უჩა სეთური, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) ექსპერტი

"მორიგი ბლეფი" - ასე აფასებდნენ დღეს პროგრამას "აწარმოე საქართველოში"

სტრატეგიულად მნიშნელოვანი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო საქართველოს მთელს კავკასიაში და მის ფარგლებს გარეთაც საკვანძო სატრანზიტო ფუნქცია აკისრია. ამის გამო, სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის და სატრანსპორტო საშუალებების გაუმჯობესება აუცილებელი წინაპირობაა ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური განვითარებისთვის.

ევროპასთან ასოცირების შესახებ შეთანხმებაში განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა სატრანსპორტო საშუალებების უსაფრთხოების პირობების დაცვას: ავტომობილის გამართულობას, მძღოლების კვალიფიკაციას და მათ მიერ სამუშაო და დასვენების საათების მკაცრ დაცვას.

ერთხელ ერთმა ჩემმა ნაცნობმა ჟურნალისტმა, რომელიც შარშან კოლუმბიის უნივერსიტეტის ტრენინგზე გავიცანი, სოციალურ ქსელ Twitter-ზე დაწერა, რომ ამერიკის შეერთებული შტატების მადლობელია, რადგან მან, ნეპალელი ემიგრანტების შვილმა, მისი წილი ამერიკული ოცნება უკვე აიხდინა.

ადვოკატირება

შეხვედრა საღამოს 6 საათზე , www.eugeorgia.info-ს ოფისში დავნიშნეთ. ჩვენი ჯგუფი პირველად უნდა შეხვედროდა ახალციხის რაიონში, სოფელ ანდრიაწმინდაში მცხოვრებ მეყველეს - გალინა ინასარიძეს და მის შვილს - რუსლანს. თავდაპირველად, შეხვედრის მიზანი ერთმანეთის გაცნობ

"კვლევითი ჟურნალისტიკის და ადვოკატირების ცენტრი" ახორციელებს პროექტს, რომლის ფარგლებშიც ვეხმარებით მცირე და საშუალო ბიზნესს

რჩეული სტატიები

ევროკავშირში 1 კგ ბიო ჟოლოს საცალო ფასი 100 ევროს აჭარბებს, თუმცა, როცა კენკრის ბაღის გაშენება გადაწყვიტა, გიორგი კორელი, ძირითადად, მაინც ადგილობრივი ბაზრით მოიხიბლა. როგორც ახალგაზრდა ფერმერი ამბობს, ჟოლო საქართველოში საკმაოდ მოთხოვნადი პროდუქტია და ყოვ

ევროკავშირის წარმომადგენლებმა საქართველოში თაფლის წარმოების ინდუსტრია შეამოწმეს და მიიჩნიეს, რომ სწორედ თაფლია ის ერთ-ერთი სტრატეგიული პროდუქტი, რომელსაც თხილისა და ღვინის კვალდაკვალ ევროკავშირის ბაზარზე შესვლის რეალური პერსპექტივა აქვს.

ამერიკული ლურჯი მოცვი, რომელიც გურიისა და აჭარის მაღალმთიანეთის კლიმატურ პირობებს კარგად შეეგუა, უნიკალური თვისებების გამო მსოფლიო ბაზარზე დიდი მოთხოვნით სარგებლობს. საქართველოში მოყვანილი 12 ტონა ლურჯი მოცვი დიდი ბრიტანეთის ბაზარზე წელს პირველად შევიდ

ევროკავშირი სოფლად მცხოვრები მოსახლეობისთვის ახალ საგრანტო პროგრამას იწყებს. ევროპის სამეზობლო პროგრამა სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარებისთვის - ENPARD-ის ფარგლებში დაფინანსებას მიიღებს ის, ვისაც სოფლად აგროწარმოების ალტერნატიული ეკონომიკური საქმი

პაატა მოგელაშვილს ხეხილის ბაღი 20 ჰა-ზე გორის რაიონის სოფელ ვარიანში აქვს გაშენებული. მეურნეობას უკვე რამდენიმე წელია ძმებთან ერთად უძღვება. ბაღი გააახლეს - "სინაფის" და "ჩემპიონის" ვაშლის ნერგები თანამედროვე ჯიშებით - "გრანი სმიტით", "ჯონათი" და "გოლდენ

ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმება (DCFTA) პირველი სექტემბრიდან შევიდა ძალაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ ევროკავშირიდან შემოტანილ და საქართველოდან ექპორტირებულ 9 ათასზე მეტი დასახელების პროდუქციაზე საბაჟო გადასახადი გაუქმდა

ევროკავშირში თავისუფალი გადაადგილება, გარანტირებული სამუშაო თუ ევროპულ უნივერსიტეტებში სწავლის გაგრძელების შესაძლებლობა? მითები არამხოლოდ ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმებაზე, არამედ ვიზის ლიბერალიზაციასთან დაკავშირებითაც არსებობს. ევროპაში თავისუფლად გ

1 კგ - 30 ლარი- ამ ფასად შეგიძლიათ იყიდოთ სატაცური წელს ქართულ საცალო ქსელებში. ცხოვრების დონის გათვალისწინებით, ბოსტნეულს თამამად შეუძლია დელიკატესებს შორის თავისი ადგილი დაიკავოს. თუმცა, როგორც ექსპერტები აცხადებენ, ფასს არც მისი თვისებები ჩამორჩება.

ქალი მეწარმეების ხელშეწყობის მიზნით, ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი საქართველოში ახალ პროგრამას იწყებს. EUGeorgia.info დაინტერესდა, რამდენად ხელსაყრელია პირობები და რას ფიქრობენ პროგრამასთან დაკავშირებით თავად ქალი მეწარმეები.

„ღვინის პირველი პარტია დანიაში 2006 წელს გავიტანეთ. შემდეგ დანიას ინგლისი, საფრანგეთი, იტალია და შვედეთი დაემატა.

banner
banner
banner