banner
13 იანვარი 2016 | 15:45 სოფლის მეურნეობა

ქათმისა და კვერცხის წარმოება დისკრიმინაციულ მდგომარეობაშია

ქათმისა და კვერცხის წარმოება დისკრიმინაციულ მდგომარეობაშია

ნორმა კონსტიტუციასთან შეუსაბამობაში მოდის - იურისტები საკონსტიტუციო სასამართლოში სარჩელის შეტანას არ გამორიცხავენ.

იმის გამო, რომ დღგ-ის გადახდა მოგვიწია ქათამზე, ვეღარ გავუწიეთ იმპორტირებულ პროდუქციას კონკურენცია და გავაჩერეთ წარმოება. ბოილერის საწარმო დახურულია, ხალხი სახლშია გაშვებული, ფაბრიკა უფუნქციოდ არის. თუ გაუქმდება დღგ, მზად ვართ, ამ გადასახადისგან გამოთავისუფლებული თანხით რეინვესტირება მოვახდინოთ წარმოების განვითარებაში“, - აცხადებს „კუმისის“ დამფუძნებელი ზურაბ უჩუმბეგაშვილი.

კომპანია „კუმისმა“ ფრინველის ხორცის წარმოება მას შემდეგ შეწყვიტა, რაც 2012 წელს საგადასახადო კოდექსში შესული ცვლილებებით, ქათამზე დამატებითი ღირებულების გადასახადი (დღგ) დაწესდა. დღგ-ის განაკვეთი დასაბეგრი ბრუნვის 18 პროცენტს შეადგენს. დღეს „კუმისი“ მხოლოდ კვერცხს აწარმოებს. ზურაბ უჩუმბეგაშვილის თქმით, აღნიშნული ბიზნესის შესანარჩუნებლად დიდი სირთულეების გადალახვა უწევს.

„დღგ გვიძვირებს პროდუქციას და სოფლის მეურნეობის სხვა დარგებთან შედარებით არათანაბარ პირობებში ვართ. ვერ ვყიდულობთ ქართულ ნედლეულს და იძულებული ვართ, ვიყოთ დამოკიდებული იმპორტირებულზე. მსოფლიოში თითქმის არსად იბეგრება ანალოგიური პროდუქტი ამ გადასახადით. ჩვენ ვკარგავთ იმ რეალურ მოგებასა და შემოსავალს, რაც უნდა მოხმარდეს დარგის განვითარებას. 2008 წლის 1 აგვისტოს კვერცხზე დაწესდა დღგ, დავიწყეთ გაპროტესტება, მაგრამ ომი დაიწყო 1 კვირაში და არავის ეცალა ამისთვის“, -აცხადებს ზურაბ უჩუმბეგაშვილი.

დამატებითი ღირებულების გადასახადი პრობლემებს უქმნის როსტომ პაპიძეს, რომელსაც მეფრინველეობის მეურნეობა აქვს. შპს „როსტერი“ მცირე ოჯახურ მეურნეობებს შორის პირველია, რომელმაც საქართველოში HACCP-ის დანერგვაში დიდი ინვესტიცია განახორციელა. "როსტერმა" საწარმოო პროცესის კანონმდებლობასთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით თანამედროვე სასაკლაო მოაწყო და ევროპიდან 2 სპეციალიზებული მანქანა-მაღაზია ჩამოიტანა. Eugeorgia.info-სთან ინტერვიუში როსტომ პაპიძე საკუთარი ბიზნესის მაგალითზე გვიყვება, რა შეიცვლება იმ შემთხვევაში, თუ დღგ გაუქმდება.

„დღეს თუ ქართული ფრინველის ხორცი გვაქვს დაახლოებით 15-20%, დღგ-ის გაუქმების შემთხვევაში, შესაძლოა, გვქონოდა 100%. ფასიც იქნებოდა შესაბამისი, უფრო იაფი, ვიდრე იმპორტირებული. საბოლოო ჯამში კი ეს დარგი განვითარდება, რისი პოტენციალიც გვაქვს. შეგვიძლია, რომ ავაშენოთ ფაბრიკები, დავასაქმოთ მოქალაქეები, ამისთვის საჭიროა, რომ ქათმის ხორცის წარმოება გათავისუფლდეს დამატებითი ღირებულების გადასახადისგან. სხვა ყველა პროდუქცია რომ არ იბეგრება, ესეც პრობლემას გვიქმნის. ღორის ხორცის ფასს აკლდება დღგ, რადგან ის გათავისუფლებულია ამ ვალდებულებისგან, ქათმის ხორცი ღირებულებას კი ემატება დღგ. ანალოგიური ვითარებაა საქონლის ხორცთან, თევზთან და ყველა სხვა პროდუქტთან დაკავშირებით. ეს ხომ არათანაბარ პირობებში გვაყანებს, რატომ უძვირებ მეფრინველეს პროდუქციას? შიდა ბაზარზეც ვიჩაგრებით. მე მაქვს ინკუბატორი, მარცვლეულისა და საკვებდანამატების მიწოდების სერვისი, ამ კუთხით ვემსახურები საქართველოში მეფრინველეებს. ვინაიდან, დაახლოებით 15%-ით არის განვითარებული ეს დარგი ქვეყანაში, ჩათვალეთ, რომ ჩემს ბიზნესს აქვს მხოლოდ 15%-ის ათვისების საშუალება. დღგ-ის გაუქმების შემთხვევაში ყველა ჩემი პარალელური ბიზნესი განვითარდება. ინკუბატორი თუ მუშაობს მილიონი წიწილისთვის, ხვალ იმუშავებს 10 მილიონისთვის და შესაბამის გადასახადს გადაიხდის. ამით მეც სარგებელს მივიღებ და სახელმწიფოც,“ - ამბობს როსტომ პაპიძე.

როსტომ პაპიძის განცხადებით, დღგ-ის გაუქმება საქართველოში კიდევ სხვა დარგების განვითარებას დაეხმარება.

„ადგილობრივი მარცვლის მწარმოებლისგან მეფრინველე არ ყიდულობს პროდუქციას, რადგან არ მოჰყვება დამატებითი ღირებულების გადასახადი. მარცვალი გათავისუფლებულია დღგ-სგან. დამატებით ღირებულების გადასახადი მოჰყვება იმპორტირებულს, შესყიდვის დროს მეფრინველე არჩევს დღგ-იანს. დამატებითი ღირებულების გადასახადის გაუქმების შემთვევაში კი ეს ბიზნესიც განვითარდებოდა საქართველოში. საბოლოო ჯამში იაფი პროდუქცია ნიშნავს ტურიზმის განვითარებას, იაფი წიწილა რესტორანში ნიშნავს ტურისტის წახალისებას,“- ამბობს როსტომ პაპიძე.

კვერცხი დამატებითი ღირებულების გადასახადით 2008 წლიდან იბეგრება, 2012 წლიდან კი დღგ ქათამზეც დაწესდა. აგრარული კომიტეტის წევრი და ნაციონალური მოძრაობის წარმომადგენელი პეტრე ცისკარიშვილი აცხადებს, რომ აღნიშნული ცვლილებების მიზეზი მწარმოებლების მოთხოვნა გახდა.

„ქათამსა და კვერცხს ქარხნები აწარმოებენ, შესაბამისად, ისინი იმპორტირებულ ხორბალს და საკვებ მასალას იძენენ, რომელიც დღგ-თი იბეგრება. ქარხნები ვერ “ითვლიდნენ” დამატებითი ღირებულების გადასახადს, პრობლემები ექმნებოდათ მწარმოებლებს და სწორედ მათთვის გაკეთდა ეს. პატარა კომპანია შეიძენს ადგილობრივ მარცვლეულს, თუმცა, მსხვილს დასჭირდება იმპორტი, რადგან არ ეყოფა ადგილობრივი რაოდენობის სიმცირის გამო. 7 წლის წინ კომბინირებული საკვების დამამზადებელი აქ არ არსებობდა, ნელ-ნელა გაჩნდნენ, თუ ახლა იმდენია ქვეყანაში, რომ დააკმაყოფილოს, მაშინ ლოგიკურია, რომ დღგ არ აწყობდეთ. თუმცა, 800 000 მხოლოდ პურის მოხმარებაა საქართველოში, 100 000 ტონა ხორბალი მოდის მთლიანობაში ჩვენს ქვეყანაში, დანარჩენი შემოგვაქვს, ხალხს არ ჰყოფნის საჭმელად და ფრინველისთვის დარჩება?“ - ამბობს პეტრე ცისკარიშვილი.

ზურაბ უჩუმბეგაშვილი, რომელიც 2009 წლიდან „მეფრინველეობის განვითარების ასოციაციის“ ხელმძღვანელია, რომელიც თავის მხრივ 23 კომპანიას აერთიანებს, აცხადებს, რომ მწარმოებლები 2008 წელს ამ ცვლილების კატეგორიული წინააღმდეგი იყვნენ, თუმცა, ყოფილმა ხელისუფლებამ ბიზნესის ინტერესები არ გაითვალისწინა.

„უკლებლივ ყველა მწარმოებელი წინააღმდეგი ვიყავით, აგრარული კომიტეტის მაშინდელ თავმჯდომარესთან გიორგი ღვინიაშვილთან გვქონდა შეხვედრა. შემდეგ სოფლის მეურნეობის სამინისტროში წავედით, კატეგორიული მოთხოვნები გვქონდა, მაგრამ ხმა ჩაგვაკმენდინეს. ერთი კომპანია მაინც დაგვისახელონ, რომელიც ამ ცვლილებებს ემხრობოდა? ვისი მოთხოვნა იყო? ეს ხორბლისა და სიმინდის იმპორტიორების ინტერესები იყო, ქართული წარმოება ვითარდებოდა, ხელისუფლებამ კი იმპორტიორების ინტერესები დაიცვა. ის არგუმენტი, რომ თითქოს, მარცვლეული საკმარისი რაოდენობის არ მოდის საქართველოში და ამიტომ გახდნენ იძულებული კვერცხი და ქათამი დაებეგრათ, აბსურდულია. დღეს რასაც ვერ ვითვლი, იმასაც ვიხდი, ანუ მეტი მაქვს გადასახდელი, ვიდრე დღგ-ის არარსებობის შემთხვევაში მექნებოდა. თუ იმპორტირებულ მარცვლეულს ვიყიდდი და ვერ ჩავითვლიდი, პლუსში დამიჯდებოდა და არაფერს გადავიხდიდი. ახლა ჩემგან მაინც მეტი ფული გადის“, - აცხადებს ზურაბ უჩუმბეგაშვილი.

EUGeorgia.info გიორგი ღვინიაშვილსაც დაუკავშირდა, თუცა, აგრარული კომიტეტის მაშინდელი თავმჯდომარე აცხადებს, რომ აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით განვითარებულ მოვლენებს ვერ იხსენებს. დღგ-ის გაუქმების აუცილებლობაზე კი ხელისუფლებაში საუბრობენ. აგრარული კომიტეტის თავმჯდომარე გელა სამხარაული ამბობს, რომ ამ მიმართულებით ხელისუფლებას მუშაობა უკვე დაწყებული აქვს.

„კომიტეტების გაერთიანებული შეხვედრა გვქონდა, განვიხილეთ ეს საკითხი, მიგვაჩნია, რომ როგორც სოფლის მეურნეობის სხვა დანარჩენი პროდუქტი, ქათამიც და კვერცხიც უნდა იყოს გათავისუფლებული დამატებითი ღირებულების გადასახადისგან. აქ საქმე გვაქვს სხვა საკითხთან, შემოსავლების ნაწილში საკმაოდ დიდი თანხაა, ლაპარაკია დაახლოებით 40 მილიონ ლარზე, ამ ეტაპზე ქვეყნის ბიუჯეტს არა აქვს იმის ფუფუნება, რომ უარი თქვას ამ ფულზე. აღნიშნულ საკითხზე ვმსჯელობთ, ვმუშაობთ და ვფიქრობთ, რომ ამ მიმართულებით სამომავლოდ გარკვეულ ნაბიჯებს გადავდგამთ. მწარმოებლებმა და მთავრობამ უნდა წარმოადგინონ, რა შეიძლება, მოჰყვეს დღგ-სგან გათავისუფლებას, რა პლუსები და მინუსებია. ქათამი იყოფა რამდენიმე მიმართულებად, შესაძლებელია, რომ ეტაპობრივად მოხდეს გამოთავისუფლება, თუმცა, ამაზე პირველ რიგში, კვლევაა ჩასატარებელი, რომ ვიცოდეთ, რა სიკეთის მომტანი იქნება ეს ყველაფერი,“ - აცხადებს გელა სამხარაული.

რა უფრო მომგებიანია გრძელვადიან პერიოდში - სახელმწიფომ უარი თქვას დაახლოებით 40 მილიონ ლარზე და ამ გზით ხელი შეუწყოს ბიზნესის განვითარებას, თუ ბიუჯეტის შევსებაზე იზრუნოს? - აღნიშნულ საკითხზე კვლევის ჩატარების აუცილებლობაზე ლაპარაკობს ISET კვლევითი ინსტიტუტის მკვლევარი რატი კოჭლამაზაშვილი.

„საქსტატის მონაცემებით, 2014 წელს საქართველოს კვერცხით თვითუზრუნველყოფის კოეფიციენტი იყო 96%, რაც ნიშნავს, რომ კვერცხის ადგილობრივ მოთხოვნას თითქმის სრულად აკმაყოფილებს მისი ადგილობრივი მიწოდება. რაც შეეხება ქათამს, მისი თვითუზრუნველყოფის კოეფიციენტი ამავე წელს იყო 25%, რომელიც არის ყველაზე ნაკლები ხორცის სხვა სახეობებთან შედარებით, როგორიცაა მსხვილფეხა (70%), ღორის ხორცი (42%), ცხვრისა და თხის ხორცი (79%). კვერცხი, როგორც ჩანს, საკმაოდ კონკურენტუნარიანია ადგილობრივ ბაზარზე (ეს ერთი მხრივ იმითაც არის განპირობებული, რომ კვერცხის ტრანსპორტირება და შესაბამისად მისი იმპორტირება რთულია). მისი დღგ-ის ჩათვლის უფლებით გათავისუფლება გამოიწვევს მომხმარებლისთვის შედარებით დაბალ ფასს, ხოლო სახელმწიფო ბიუჯეტისთვის კვერცხის დღგ-დან მისაღები შემოსავლების შემცირებას. კვლევა უნდა ჩატარდეს და გაირკვეს, რომელი უფრო მომგებიანია სახელმწიფოსთვის გრძელვადიან პერიოდში და გადაწყვეტილებაც ასე უნდა მიიღონ. რაც შეეხება ქათმის ხორცს, აშკარაა, რომ იმპორტი დომინირებს ბაზარზე. თუ ქართული ქათმის ხორცი დღგ-სგან გათავისუფლდება, მაშინ ის ბაზარზე უფრო კონკურენტუნარიანი გახდება, საწარმო შეეცდება, რეინვესტირება მოახდინოს წარმოებისა და გადამუშავების სიმძლავრეების გაფართოებაში. ეს კი საშუალებას მისცემს ქვეყანას, რომ იმპორტი ჩაანაცვლოს და თვითუზრუნველყოფის კოეფიციენტი გააუმჯობესოს“, - აცხადებს რატი კოჭლამაზიშვილი.

იურისტი გოჩა გოგიშვილი მიიჩნევს, რომ საგადასახადო კოდექსის აღნიშნული ნორმა საქართველოს კონსტიტუციასთან შეუსაბამობაში მოდის. კონსტიტუციის 30-ე მუხლში ნათქვამია, რომ სახელმწიფო ვალდებულია, ხელი შეუწყოს თავისუფალი მეწარმეობისა და კონკურენციის განვითარებას.

„სოფლის მეურნეობის კონკრეტული დარგის (მეფრინველეობის) გამორჩევა სოფლის მეურნეობის სხვა დარგებისაგან და ამ კონკრეტული მიმართულების არათანაბარ მდგომარეობაში ჩაყენება, თანაც ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე, (საგადასახადო კოდექსში ცვლილებების შეტანის მიზანი, კანონპროექტის განმარტებითი ბარათის მიხედვით, სოფლის მეურნეობის პროდუქციის დღგ–საგან გათავისუფლებაა და ამ განმარტებით ბარათში არ არის მოცემული, რა ნიშნით არ უნდა შეეხოს იგივე შეღავათი მეფრინველეობის დარგს), შეუძლებელია შესაბამისობაში იყოს, ერთი მხრივ, სოფლის მეურნეობის განვითარების პრიორიტეტულ მიზანთან, ხოლო, მეორე მხრივ, საქართველოს კონსტიტუციის დებულებებთან და, შესაბამისად, იწვევს სოფლის მეურნეობის კონკრეტული დარგის არათანაბარ, დისკრიმინაციულ მდგომარეობაში ჩაყენებას სოფლის მეურნეობის სხვა დარგებთან შედარებით“, - აცხადებს გოჩა გოგიშვილი.

ხელისუფლებაში ამბობენ, რომ უახლოეს მომავალში საგადასახადო კოდექსში ცვლილებების შეტანაც არის მოსალოდნელი, თუმცა, მმართველ გუნდში კონკრეტულ ვადას ვერ ასახელებენ. აგრარული კომიტეტის თავმჯდომარე აცხადებს, რომ ქათმისა და კვერცხის დამატებითი ღირებულების გადასახადისგან გათავისუფლება დიდი ალბათობით მომავალ წელსაც ვერ მოხერხდება.

 

ავტორი: ხატია შამანაური

 

წაკითხულია
4803
ელ. ფოსტის გაგზავნა

ამავე თემაზე:

ქათამიVS კვერცხი - ხელისუფლება ადგილობრივ მწარმოებლებს  არ უქმნის პირობას იმისთვის, რომ 80% იანი იმპორტი  კონკურენტუნარიანი პროდუქციით ჩაანაცვლონ

ქათამიVS კვერცხი - ხელისუფლება ადგილობრივ მწარმოებლებს არ უქმნის პირობას იმისთვის, რომ 80% იანი იმპორტი კონკურენტუნარიანი პროდუქციით ჩაანაცვლონ

"ჩვენ, ფერმერები, არ ვითხოვთ იმპორტის შეზღუდვას ან რაიმე სახის გადასახადის დაწესებას. მოგვცენ საშუალება თანაბარ პირობებში გავუწიოთ კონკურენცია." ქათმისა და კვერცხის მწარმოებლები ითხოვენ, რომ სხვა სასოფლო სამეურნეო პროდუქტების მწარმოებელი ფირმების მსგავსად

24 ნოემბერი 2016 | 15:36 ეკონომიკა ვრცლად
მეფრინველეები დღგ-სგან გათავისუფლებას ითხოვენ

მეფრინველეები დღგ-სგან გათავისუფლებას ითხოვენ

ფერმერებს, რომელთაც საოჯახო მეურნეობებში 200-დან 2000-მდე ფრთა ფრინველი ჰყავთ, შესაძლოა, მეურნეობების გაუქმება მოუხდეთ. პრობლემა „ცხოველური წარმოშობის სურსათის ჰიგიენის სპეციალური წესია“ , რომელიც ძალაში 2012 წლის 7 მარტს შევიდა და რომლის შესრულებაზე კონტ

07 აპრილი 2015 | 22:35 ბიზნესი ვრცლად
საქართველოში შემოტანილი საქონლის გადამუშავებისთვის გაწეული მომსახურება დღგ-სგან გათავისუფლდება

საქართველოში შემოტანილი საქონლის გადამუშავებისთვის გაწეული მომსახურება დღგ-სგან გათავისუფლდება

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის, ნოდარ ხადურის განცხადებით, ფინანსთა სამინისტრო ახალ საკანონმდებლო ინიციატივებზე მუშაობს.

07 აგვისტო 2014 | 13:12 ეკონომიკა ვრცლად

ბლოგი

„კაპიტალი განსაზღვრავს წარმოებით ურთიერთობებს,“ – კარლ მარქსის ამ ზეცნობილი ფრაზით გილოცავთ კაპიტალიზმის კრიტიკოსებს თქვენი კერპის 200 წლის იუბილეს, და მსურს განვავრცო, რომ იდეოლოგიური განსხვავების მიუხედავად, არა თუ ვეთანხმები, მეტიც, მიმაჩნია, რომ სწორედ კაპიტალი უდევს საფუძვლად არა მხოლოდ წარმოებით, არამედ ნებისმიერი სახის ურთიერთობას სოციუმში, რომელიც პროგრესსა და განვითარებაზეა ორიენტირებული.

2019 წლამდე გადადოს საპენსიო რეფორმის დაწყება და მოამზადოს წინაპირობები კონსერვატიული (და არა სოციალურ-ლიბერალური) მოდელის შემოღებისთვის, იმ დათქმით, რომ დაგროვებითი და საბაზისო პენსიების სქემები ყოველთვის ერთმანეთის პარალელურად იარსებებს

40-წუთიანი დამქანცველი ჯანჯღარის შემდეგ, მწვერვალზე სრულიად ახალი, თვალუწვდენელი სივრცე გადაიშალა ჩვენს თვალწინ, როდესაც სოფელ გოგაშენში ამოვაღწიეთ

ახალქალაქს მორიგი დაგეგმილი ტრენინგის ფარგლებში ვესტუმრეთ. ამ ნაყოფიერ მიწაზე მშრომელი ფერმერები ცხოვრობენ. სწორედ აქ მოდის ქართულ ბაზარზე არსებული კარტოფილის, ბოსტნეულისა და მარცვლეულის დიდი ნაწილი. ბოლო პერიოდში ჩვენ მიერ ჩატარებული ტრენინგებიდან ეს შეხვედრა ყველაზე ინტერაქციული აღმოჩნდა. გამაკვირვა მათმა ცხოველმა ინტერესმა სიახლისადმი. ისინი მაქსიმალურად ცდილობდნენ მათთვის საინტერესო საკითხზე მიეღოთ რაც შეიძლება მეტი ინფორმაცია.

გასულ კვირას მაკედონიაში ნაციონალისტურად განწყობილ ადამიანთა ჯგუფი პარლამენტშიშეიჭრა. 200-კაციანი ბრბო, რომელთა შორისნიღბიანი მამაკაცები იყვნენ, სასტიკად გაუსწორდაწამყვანი მაკედონიური ოპოზიციურიპარტიის და ეთნიკური ალბანელების პარტიის ლიდერებს, მათ შორის ქალბატონს. ეს ორი პარტია აპირებდა ახალი უმრავლესობის შექმნას მაკედონიის პარლამენტში, რომლის სპიკერად ეთნიკურად ალბანელი პოლიტიკოსი აირჩიეს. პარლამენტში შეჭრილები, რომლებიც ქვეყნის ყოფილი პრემიერ-მინისტრისმომხრეები იყვნენ, ამ ფაქტის ასეთი სისხლიანი გზით ჩაშლას ცდილობდნენ.

მარტვილის რაიონის გამგებლის მოადგილე ყველაზე ძლიერ ოპონირებას გვიწევდა. მისი პირველივე ქმედება „ჰაკა“-ს ჰგავდა, რომელსაც გააფთრებული ახალზელანდიელი მორაგბეები მოწინააღმდეგე გუნდის მორალურად გასატეხად იყენებენ.

კონფლიქტის დაწყებიდან მეექვსე წელს ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ჩაურევლობის პოლიტიკა დაარღვია და ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ იერიში პირველად 7 აპრილს, გამთენიისას მიიტანა.

ესტონური წარმატებული პოტიკის მაგალითების მოძიება შესაძლებელია თითქმის ნებისმიერ სფეროში, დაწყებული სახელმწიფო მმართველობიდან, დამთავრებული განათლების პოლიტიკით.

უცხო ქვეყნების კანონებისა თუ რეფორმების კოპირება განვითარების ერთი-ერთი პოპულარული და საქართველოშიც ხშირად გამოყენებადი რეცეპტია. ლოგიკა მარტივია - „საჭირო არ არის ველოსიპედის ახლიდან გამოგონება“. თუმცა, ეს მიდგომა ხშირად არ ამართლებს.

ევროკავშირთან სავაჭრო სივრცის გაფართოების შედეგად ყველა მოსალოდნელი დადებით ეფექტი მიიღწევა გრძელვადიან პერიოდში (5-10 წელიწადი), ხოლო ხარჯების გაღება გვიწევს დღეს, რათა შესაბამისობაში მოვიდეთ ევროკავშირის კანონმდებლობასთანდა საბაზრო მოთხოვნებთან. ისედაც დაძაბულ სოციალურ და პოლიტიკურ ფონზე ამან შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას რეფორმების წარმატებით განხორციელებას. შესაბამისად, დაახლოების პროცესი უნდა იყოს თანმიმდევრული და პრიორიტეტები გათვლილი ისე, რომ ბიზნესს ჰქონდეს ზრდის სტიმული; ასევე, მნიშვნელოვანია ექსპორტზე ორიენტირებული დარგების კონკურენტუნარიანობის ამაღლება წახალისდეს. მეორე მხრივ, საქართველოში ევროკავშირის სტანდარტების დანერგვა მეწარმეობასა და ზოგადად ქვეყნის საინვესტიციო სივრცეში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას და ევროპულ ბაზარზე წვდომას ხელს შეუწყობს. DCFTA-ს სარგებლის სრულად ასათვისებლად, ასევე, აუცილებელია სამუშაო ძალის ბაზრის ცვლილება, რომელიც ამჟამად თავმოყრილია ძირითადად დაბალმწარმოებლურ დარგებში.

მე ძალიან კარგად არ ვიცნობ მაგამედ სარიევს. მაქსიმუმ ორჯერ შევხვედრივარ, პირველად მარნეულში და მეორედ ერთი კვირის წინ გარდაბნის მუნიციპალიტეტში ამჯერადაც ევროკავშირთან სავაჭრო ხელშეკრულების (DCFTA) შესაძლებლობების შესახებ ტრეინინგზე. მაგამედი არც ოლიმპიური ჩემპიონია და მისი ფოტოები არც საჯარო თავშეყრის ადგილებშია გამოფენილი, თუმცა ის რომ საუკეთესო მოქალაქეა, ამ ფაქტს წყალი არ გაუვა!

კეთილდღეობის ეკონომიკის ერთ-ერთი პრინციპია, რომ ზოგიერთ გადასახადს შესაძლოა უკუგავლენა ჰქონდეს ინდივიდების მოტივაციაზე- შექმნან დოვლათი. თუმცა, თუ გადასახადებიდან მიღებული თანხა საკმარისი არ არის ხარისხიანი ინფრასტრუქტურისა და საჯარო სერვისების დასაფინანსებლად, ამანაც შეიძლება დააზარალოს ეკონომიკა.

ინსტიტუტების განვითარებას არა მარტო პროფესიონალების, პოლიტიკური და ეკონომიკური ელიტების სწორად მიმართული შრომა და გადაწყვეტილებები, არამედ მოსახლეობის დამოკიდებულებებისა და ფასეულობების შეცვლაც სჭირდება.

ფერმერებთან ჩვენი შეხვედრის დროს სულიად მოულოდნელად აღმოვაჩინეთ მსმენელებს შორის ორი “თინეიჯერი” ბიჭი; მომავალი ფერმერები მამასთან ერთად გამალებით იწერდნენ პრეზენტაციის დროს მიწოდებულ ყველა ინფორმაციას თაფლის წარმოების არსებული შესაძლებლობების, პრობლემებისა და გამოწვევების შესახებ.

მას შემდეგ, რაც საქართველომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, მთავრობები, პოლიტიკური პარტიები, ექსპერტები, თუ იდეოლოგები გვპირდებიან საქართველოს ეკონომიკურ გაბრწყინებას, რეცეპტად კი ბორჯომის გაყიდვიდან დაწყებული დაბალი გადასახადებით დამთავრებული არაერთ იდეას თუ თეორიას ასახელებენ. ასე გრძელდება 25 წელია და, მართალია, 90-იანი წლების სიდუჭირიდან მოსახლეობის დიდი ნაწილი გამოვიდა, გაბრწყინებამდე ჯერ კიდევ ბევრი გვიკლია.

გუგენჰაიმში აგნეს მარტინმა, MoMA-ს თანამედროვე ხელოვნების ფილიალმა (PS1) ნიუ-იორკში, ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტმა და ჩიკაგოს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმმა კიდევ ერთხელ დამარწმუნა, რომ არ არსებობს გამოხატვის უღირსი საგნები, აღქმები, მოვლენები თუ ამ მოვლენების ინტერპრეტაციები.

სამი წლის წინ ამერიკელმა ჟურნალისტმა ენ ბერნარდმა National Geographic-ისთვის მომზადებულ რეპორტაჟში შემდეგი სიტყვები დაწერა: „თუ დაეცემა დამასკო, დაეცემა სირიაც.“ ომის დაწყებიდან, თითქმის, ექვსი წლის თავზე პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადის ციტადელად ქცეული სირიის დედაქალაქი გადარჩა, ხოლო ალეპომ, სიდიდით მეორე უძველესმა ქალაქმა და ომამდელი სირიის ბიზნესცენტრმა, დაცემა 2012 წლიდან (სამოქალაქო ომის დაწყებიდან ერთ წელიწადში) დაიწყო, თუმცა, მაინც ბევრს გაუძლო გარდა რუსეთის ავიაიერიშისა.

ციდან ალბათ ყველაზე კარგად ჩანს გერმანული რაციონალიზმი, მიწის და განახლებადი ენერგიიის ათვისება (გუშინ მხოლოდ მიუნხენიდან ფრანკფურტამდე მგზავრობისას 500-ზე მეტი ქარის წისქვილი დავთვალე), ტყის ფართობების და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების ეს რაღაც განსხვავებული სიმეტრიით მონაცვლეობა და, მთლიანობაში, ეს განსხვავებულად დავარცხნილი რელიეფი.

გაძვირებული საიმპორტო ავტომობილების ფასი (გამოწვეული აქციზის ზრდით), სავარაუდოდ, გაახანგრძლივებს საქართველოში არსებული ავტომობილების „ექსპლუატაციის“ ვადას. შესაბამისად, ტექნიკური შემოწმების შემოღების ვადებისა და პირობების გაურკვევლობის პირობებში, შესაძლოა, ტექნიკურად არც ისე სახარბიელო მგომარეობაში მყოფმა ქართულმა ავტოპარკმა გაიხანგრძლივოს მავნე აირებისა და უსიამოვნო ინდუსტრიული ხმების „გამობოლქვის“ პერიოდი.

В шестидесятые годы прошлого века Ферруччо получил от продажи тракторов бόльший доход, чем планировалось, и исполнил свою мечту: поставил в свой гараж новенькую «феррари». Вторая часть этой истории намного интереснее. «Феррари» не оправдала ожиданий Ферруччо. Ферруччо, не раздумывая, явился прямо к Энцо Феррари, чтобы обсудить недостатки машины, он высказал свое мнение и предложил помощь в решении проблем...

გასული საუკუნის სამოციან წლებში ფერუჩომ ტრაქტორების გაყიდვით დაგეგმილზე მეტი შემოსავალი მიიღო და ოცნებაც აისრულა: საკუთარ ფარეხში ახალთახალი «ფერარი» დააყენა. ამ ისტორიის მეორე ნაწილი გაცილებით საინტერესოა.

სადღეგრძელოებზე ჩემმა ბლოგმა იმაზე გაცილებით მეტი ვნებები და კონტრასტული რეაქციები გამოიწვია, ვიდრე ველოდი: მკვეთრად უარყოფითი ძირითადად უფროსი თაობის მხრიდან და მკვეთრად დადებითი ახალგაზრდა და საშუალო ასაკის ხალხის მხრიდან. მკვეთრად უარყოფითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა დაიწყეს პირადად ჩემი და ჩემი ქართველობის ლანძღვა კომენტარებში თუ პირად მიმოწერაში, ხოლო მკვეთრად დადებითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა -- ჩემი ქება მაღალი მოქალაქეობრივი თვითშეგნების გამო, რამაც გადამაწყვეტინა მეთქვა (ამჯერად უკვე საბოლოოდ), რატომ არ ვეთანხმები არცერთ მხარეს. როცა ვნებები დუღს, როგორც ამბობენ, ჭეშმარიტება ორთქლდება (არა, იმის თქმა არ მინდა, რომ მე ვიცი ჭეშმარიტება).

ბოლო შვიდი წელია ქართულ სუფრაზე არ ვყოფილვარ, სანამ გუშინ ძირითადად ახალგაზრდებისგან შემდგარ ჯგუფთან ერთად არწივის ხეობაში და ხორნაბუჯზე ლაშქრობის შემდეგ ერთ რესტორანში მათთან ერთად არ აღმოვჩნდი. მოკლედ, ამ ადამიანების ასაკმა და განათლებამ მაფიქრებინა, რომ ეს ხალხი არ დალევდა იმ სადღეგრძელოებს, რის გამოც ქართულ სუფრებს გავურბივარ. მოლოდინი არ გამართლდა. ამ სუფრაზეც შეისვა „საქართველოს გაუმარჯოს”, ჩვენი სიყვარულის (იგულისხმება სუფრაზე მსხდომნი), მეგობრობის და ხვალინდელი დღის სადღეგრძელოები. ამ სადღეგრძელოებს გვთავაზობდა ერთ-ერთი ჩვენი თანამოლაშქრე ბიჭი, რომელმაც თქვა მე თამადა არ ვარო, თუმცა ტრადიციული თამადისგან მხოლოდ იმით განსხვავდებოდა, რომ დალევას არ გვაძალებდა.

პანკისი - სტერეოტიპების მსხვერპლი ულამაზესი კუთხე

გამარჯობა, მინდა ეს ბლოგი დავწერო ქართული მატყლის პრობლემაზე და თხრობა დავიწყო ახლო წარულიდან, ასევე გაგაცნოთ მატყლის პრობლემის მოგვარების უელსური მოდელი.

უიმედო და არაინფორმირებული გურულები 6 ივლისს ლანჩხუთის მინუციპალიტეტის სოფელ ჯურუყვეთში ვნახე. არაინფორმირებული ევროინტეგრაციის პროცესებზე, უიმედო თავიანთი სოციალური მდგომარეობით.

აბორტის უფლება ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პოსტულატია ადამიანის უფლების კონვენციაში. გაეროს CEDAW-ს კომიტეტის დეკლარაციაში წერია: „გაეროს წევრმა ქვეყნებმა ხელი უნდა შეუწყოს ჯანდაცვის სფეროში ქალის მიმართ ყველანარი დისკრიმინაციის აღმოფხვრას, ქალის და კაცის უფლება თანაბრად უნდა იყოს დაცული და ქალებს უნდა ქონდეთ წვდომა ჯანდაცვის სერვისებზე, ოჯახის დაგეგმარების ჩათვლით“.

Brexit -ის მოწინააღმდეგები მოსახლეობას აფრთხილებდნენ უპირატესად ეკონომიკური შედეგების თაობაზე: ბრიტანეთის ფინანსთა სამინისტროს პროგნოზით, Brexit-ის შემდგომ ყოველი ბრიტანული ოჯახი 4300 ფუნტს დაკარგავს წელიწადში 2020 წლისათვის იქნება სავარაუდოდ, 100 მილიარდი ფუნტის ეკონომიკური ზარალი. 950 000 სამუშო ადგილს შეექმნება საფრთხე. პროფესიული გაერთიანებების ვარაუდი უფრო დრამატულია: 4 მილიონი სამუშაო ადგილი საფრთხის ქვეშაა, განსაკუთრებით კი, ექსპორტთან დაკავშირებულ სფეროებში, საავტომობილო და ქიმიურ ინდუსტრიაში. ბევრი ფირმა კონტინენტურ ევროპაში გადავა. შემცირდება პირდაპირი ინვესტიციები.

ბატონი სერგო ქალაქ თელავიდან თან რეალური პიროვნებაა და თან კრებითი სახელია იმ ადამიანებისა, რომლებიც ევროინტეგრაციის მიმართულებით ინფორმაციულ შიმშილს განიცდიან.

გერმანიაში მმართველი კოალიციის პარტიების: CDU -სა და CSU- ს ცალკეული პოლიტიკოსები სკეპტიკურად არიან განწყობილნი, რამდენად გონივრულია საქართველოსთვის ვიზალიბერალიზაციის მინიჭების თაობაზე ევროკომისიის გეგმა. მათ არგუმენტად მოჰყავთ ქართული კრიმინალური დაჯგუფებების მზარდი მასშტაბი და გავლენები ევროპაში, ამასთან, საქართველოს მოქალაქეების მიერ ლტოლვილის სტატუსის ბოროტად გამოყენების ტენდენციად ქცეული ფაქტები. ეს არგუმენტები რეალობაში საფუძველს მოკლებული როდია, მაგრამ სწორედ ამ თემის წამოწევა საქართველოს სახელმწიფოსათვის ეგზისტენციალურად მნიშვნელოვანი საკითხის გადამწყვეტ ფაზაში აღაშფოთებს ქართულ საზოგადოებას:

„სურსათის უვნებლობა ევროკავშირმა რომ არ მოგვთხოვოს, ისე არ უნდა გვქონდეს“? - ეს რეპლიკა მესტიაში ჯერ კიდევ “გაუხურებელი” ტრენინგის მიმდინარეობის დროს ადგილობრივმა ზაზა დევდარიანმა “გვესროლა”.

პილოტმა დაშვება გამოაცხადა. ქვევით თვალი მომჭრა აღმოსავლეთსა და უდაბნოს კლიმატისთვის უჩვეულო სიმწვანემ, რომელიც თელ-ავივის აეროპორტის ზოლამდე მთელი 20 წუთის განმავლობაში არ დასრულებულა. გაოცებამ დროებით გადამავიწყა „აირზენას“ ღარიბული, უგემური მენიუ და ლამაზი, მაგრამ უჟმური და მოძველბიჭო სტიუარდესა. - ყვავის ყველაფერი, - მითხრა სიამაყით გვერდით მჯდომმა შუახნის მამაკაცმა, რომელიც საქართველოდან ისტორიულ სამშობლოში ღრმა ბავშვობაში გადასახლდა.

ცოტა ხნის წინ გავრცელდა ინფორმაცია "ჩერნომორენერგოს" დირექტორის, ასლან ბასარიას განცხადების შესახებ, რომელსაც ენგურჰესის დირექტორის ლევან მებონიაც ადასტურებს და რომლის მიხედვით ენგურჰესის მიერ გამომუშავებული არცერთი კილოვატი ამ ეტაპზე საქართველოს არ მიეწოდება და მთლიანად აფხაზეთს მიაქვს, ხოლო ზამთრისა და გაზაფხულის პერიოდში წაღებული ელექტროენერგიის რაოდენობა გამომუშავებულის 80%-ს შეადგენს.

არავის უკვირს ის ფაქტი, რომ რადიკალური ისლამის წარმომადგენელები მკაცრად აკრიტიკებენ დემოკრატიას, რადგან ის შარიათის სულთან შეუთავსებელ პოლიტიკურ პრაქტიკად, ზნეობრივი გარყვნილებისა და ქაოსის წყაროდ მიაჩნიათ. საკვირველი ისაა, რომ დემოკრატიას რელიგიის სახელით ქრისტიანებიც არ წყალობენ.

გასული წლის ბოლოს საქართველოს გაზმომარაგების გაზრდის საკითხმა არათუ აქტუალურობა შეიძინა, არამედ გადააჭარბა ყველანაირ მოლოდინს და უკვე ერთგვარ მძაფრსიუჟეტიან სერიალად იქცა “გაზპრომის” მთავარ როლში მონაწილეობით.

ქართველ მორწმუნეთა და სასულიერო პირთა გარკვეულ წრეში სიტყვა „ლიბერალიზმი“ ძალიან უარყოფითი რენომეთი სარგებლობს. ჩემი აზრით, ამას სამი უმთავრესი მიზეზი აქვს. პირველი, ესაა რუსული რელიგიური ლიტერატურა, რომლებიც „რომის მესამე იმპერიის“ სულისკვეთების მქონე ავტორების მიერაა დაწერილი, რომლებსაც ყველანაირი ლიბერალური აზრი, რომელიც ეჭვის ქვეშ აყენებს რუსული იმპერიის მართლმადიდებლურ მისიას, თავად მართლმადიდებლობის საწინააღმდეგო ძალად მიაჩნიათ; მეორე, ზოგიერთი ლიბერალის აგრესიული, ანტიეკლესიური პოზიცია, რომელიც სულაც არ გამომდინარეობს კლასიკური პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებიდან და აქედან გამომდინარე, თავად ამ ლიბერალის ბრალია და არა ლიბერალიზმის; მესამე, ზოგადად ლიბერალიზმის მოწინააღმდეგენი კარგად არ იცნობენ კლასიკური, პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებას.

ახალციხის რაიონში მცხოვრებ ერთ-ერთ მეფუტკრეს, რომელიც ევროპაში ქართული თაფლის ექსპორტისთვის საჭირო მოთხოვნებზე ინფორმაციას ეძებდა, სურსათის ეროვნულ სააგენტოში "ურჩიეს", რომ ევროკავშირში თაფლის შეტანაზე ფუჭ ოცნებას თავი დაანებოს და ცოტა უფრო პრაგმატულ-მიწიერი საქმით დაკავდეს.

ახლო აღმოსავლეთსა და სირიაში შექმნილი ვითარება შედეგია ცივილიზაციურ - რელიგიური კონფლიქტების გაღვივების, რომლებიც ემყარება საუკუნეების მანძილზე ჩამოყალიბებულ ეთნო-რელიგიურ რწმენებს და რომელთა გაღვივება ხდება გლობალური და რეგიონული პროცესების ფონზე.

კოლონიალიზმის ეპოქაში ევროპელები ცდილობდნენ ანდებში ოქროს ქალაქისთვის მიეგნოთ, მაგრამ ელდორადოც და ინკების პაიტიტიც მხოლოდ ლეგენდად დარჩა, ისევე როგორც საყდრისის 5-ათასწლოვანი მაღარო, რომლის შესახებაც უკვე ვეღარაფერს შევიტყობთ.

ხანგრძლივი დავა ე.წ. მოსმენების კანონთან დაკავშირებით დასრულებულია, ვეტოც დაძლეულია და დიდი ძმაც მზადყოფნაშია, რომ მუდამ გვიყუროს, გვისმინოს და განაჩენი გამოიტანოს.

მრავალი ქვეყნის გამოცდილების მიხედვით, სწორედ სადაზღვევო სფეროა ის სეგმენტი, რომელსაც შეუძლია რომ თავისი შემოსავლებიდან საგზაო უსაფრთხოებისთვის დაფინანსება გამოყოს და ეს თანხა ტრანსპარენტულად დახარჯოს გზების კეთილმოწყობასა და საგზაო უსაფრთხოებაზე მიმართულ სხვა კონკრეტულ პროექტებზე.

პირველად გადავწყვიტე ნახევრად პირადული და შეიძლება ცოტა არ იყოს თვითმაამებლური ჩანაწერის გასაჯაროება

უჩა სეთური, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) ექსპერტი

"მორიგი ბლეფი" - ასე აფასებდნენ დღეს პროგრამას "აწარმოე საქართველოში"

სტრატეგიულად მნიშნელოვანი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო საქართველოს მთელს კავკასიაში და მის ფარგლებს გარეთაც საკვანძო სატრანზიტო ფუნქცია აკისრია. ამის გამო, სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის და სატრანსპორტო საშუალებების გაუმჯობესება აუცილებელი წინაპირობაა ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური განვითარებისთვის.

ევროპასთან ასოცირების შესახებ შეთანხმებაში განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა სატრანსპორტო საშუალებების უსაფრთხოების პირობების დაცვას: ავტომობილის გამართულობას, მძღოლების კვალიფიკაციას და მათ მიერ სამუშაო და დასვენების საათების მკაცრ დაცვას.

ერთხელ ერთმა ჩემმა ნაცნობმა ჟურნალისტმა, რომელიც შარშან კოლუმბიის უნივერსიტეტის ტრენინგზე გავიცანი, სოციალურ ქსელ Twitter-ზე დაწერა, რომ ამერიკის შეერთებული შტატების მადლობელია, რადგან მან, ნეპალელი ემიგრანტების შვილმა, მისი წილი ამერიკული ოცნება უკვე აიხდინა.

ადვოკატირება

შეხვედრა საღამოს 6 საათზე , www.eugeorgia.info-ს ოფისში დავნიშნეთ. ჩვენი ჯგუფი პირველად უნდა შეხვედროდა ახალციხის რაიონში, სოფელ ანდრიაწმინდაში მცხოვრებ მეყველეს - გალინა ინასარიძეს და მის შვილს - რუსლანს. თავდაპირველად, შეხვედრის მიზანი ერთმანეთის გაცნობ

"კვლევითი ჟურნალისტიკის და ადვოკატირების ცენტრი" ახორციელებს პროექტს, რომლის ფარგლებშიც ვეხმარებით მცირე და საშუალო ბიზნესს

რჩეული სტატიები

ევროკავშირში 1 კგ ბიო ჟოლოს საცალო ფასი 100 ევროს აჭარბებს, თუმცა, როცა კენკრის ბაღის გაშენება გადაწყვიტა, გიორგი კორელი, ძირითადად, მაინც ადგილობრივი ბაზრით მოიხიბლა. როგორც ახალგაზრდა ფერმერი ამბობს, ჟოლო საქართველოში საკმაოდ მოთხოვნადი პროდუქტია და ყოვ

ევროკავშირის წარმომადგენლებმა საქართველოში თაფლის წარმოების ინდუსტრია შეამოწმეს და მიიჩნიეს, რომ სწორედ თაფლია ის ერთ-ერთი სტრატეგიული პროდუქტი, რომელსაც თხილისა და ღვინის კვალდაკვალ ევროკავშირის ბაზარზე შესვლის რეალური პერსპექტივა აქვს.

ამერიკული ლურჯი მოცვი, რომელიც გურიისა და აჭარის მაღალმთიანეთის კლიმატურ პირობებს კარგად შეეგუა, უნიკალური თვისებების გამო მსოფლიო ბაზარზე დიდი მოთხოვნით სარგებლობს. საქართველოში მოყვანილი 12 ტონა ლურჯი მოცვი დიდი ბრიტანეთის ბაზარზე წელს პირველად შევიდ

ევროკავშირი სოფლად მცხოვრები მოსახლეობისთვის ახალ საგრანტო პროგრამას იწყებს. ევროპის სამეზობლო პროგრამა სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარებისთვის - ENPARD-ის ფარგლებში დაფინანსებას მიიღებს ის, ვისაც სოფლად აგროწარმოების ალტერნატიული ეკონომიკური საქმი

პაატა მოგელაშვილს ხეხილის ბაღი 20 ჰა-ზე გორის რაიონის სოფელ ვარიანში აქვს გაშენებული. მეურნეობას უკვე რამდენიმე წელია ძმებთან ერთად უძღვება. ბაღი გააახლეს - "სინაფის" და "ჩემპიონის" ვაშლის ნერგები თანამედროვე ჯიშებით - "გრანი სმიტით", "ჯონათი" და "გოლდენ

ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმება (DCFTA) პირველი სექტემბრიდან შევიდა ძალაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ ევროკავშირიდან შემოტანილ და საქართველოდან ექპორტირებულ 9 ათასზე მეტი დასახელების პროდუქციაზე საბაჟო გადასახადი გაუქმდა

ევროკავშირში თავისუფალი გადაადგილება, გარანტირებული სამუშაო თუ ევროპულ უნივერსიტეტებში სწავლის გაგრძელების შესაძლებლობა? მითები არამხოლოდ ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმებაზე, არამედ ვიზის ლიბერალიზაციასთან დაკავშირებითაც არსებობს. ევროპაში თავისუფლად გ

1 კგ - 30 ლარი- ამ ფასად შეგიძლიათ იყიდოთ სატაცური წელს ქართულ საცალო ქსელებში. ცხოვრების დონის გათვალისწინებით, ბოსტნეულს თამამად შეუძლია დელიკატესებს შორის თავისი ადგილი დაიკავოს. თუმცა, როგორც ექსპერტები აცხადებენ, ფასს არც მისი თვისებები ჩამორჩება.

ქალი მეწარმეების ხელშეწყობის მიზნით, ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი საქართველოში ახალ პროგრამას იწყებს. EUGeorgia.info დაინტერესდა, რამდენად ხელსაყრელია პირობები და რას ფიქრობენ პროგრამასთან დაკავშირებით თავად ქალი მეწარმეები.

„ღვინის პირველი პარტია დანიაში 2006 წელს გავიტანეთ. შემდეგ დანიას ინგლისი, საფრანგეთი, იტალია და შვედეთი დაემატა.

banner
banner
banner