banner
24 ნოემბერი 2017 | 17:32

პლასტიკური ქირურგია, სტომატოლოგია და რეპროდუქტოლოგია - სამედიცინო ტურიზმის ავანგარდში

პლასტიკური ქირურგია, სტომატოლოგია  და რეპროდუქტოლოგია - სამედიცინო ტურიზმის ავანგარდში

"ჩვენი პაციენტების 20% უცხოელია, მათ შორის ლონდონის შოუ ბიზნესის წარმომადგენლებიც არიან", - განაცხადა კლინიკა Medi-ს დირექტორმა ლია სონიშვილმა.

საქართველოს ევროპასთან დაახლოების პროცესში ჯანდაცვის სფეროს განვითარება ერთ-ერთი შესაძლებლობაცაა და გამოწვევაც. ჯანდაცვის სფეროდან ამ სტატიაში ყურადღება სამედიცინო ტურიზმის სექტორზე გავამახვილეთ, ვეცადეთ გაგვერკვია, არის თუ არა ამ დარგში ევროპის ქვეყნებიდან  საქართველოში ტურისტების მოზიდვის პერსპექტივა.

საქართველოში უცხოელი პაციენტები (როგორც მეზობელი ქვეყნებიდან, ასევე დასავლეთ ევროპიდან) უმეტეს შემთხვევაში სტომატოლოგიური, პლასტიკური ქირურგიის და რეპროდუქტოლოგიის მიმართულებით შემოდიან, რასაც ჯერ სისტემატიური სახე არ აქვს. მიმდინარე ეტაპზე უცხოელები მიმართავენ ადგილობრივ კლინიკებს, რომელთაც საერთაშორისო სტანდარტები აქვთ დანერგილი, თუმცა მათ რიცხვში ერთეული კლინიკები ხვდებიან. ამ კლინიკების მიერ მოწოდებული ინფორმაციით, უცხოელი პაციენტების რიცხვი ყოველწლიურად იზრდება. ამ ტრენდის გასაძლიერებლად კი აუცილებელია სწორი დაგეგმვა და სხვა კლინიკების მიერ იმავე მიმართულების აღება, რასაც დღეს წარმატებული კლინიკები მისდევენ. ჯანმრთელობის ტურიზმის მოთხოვნის მსოფლიო ტრენდის განვითარების კვალდაკვალ სამედიცინო ტურიზმთან ერთად გამაჯანსაღებელი ტურიზმის ათვისებას ქვეყნის ეკონომიკის ზრდაში დიდი როლი შეუძლია ითამაშოს.

ევროპარლამენტის 2017 წლის კვლევის მიხედვით გამაჯანსაღებელი ტურიზმი 2015-2020 წლების განმავლობაში ყოველწლიურად საშუალოდ 5-7,5 პროცენტით გაიზრდება. ლომანის და შმუკერის კვლევა აჩვენებს, რომ 2004-2014 წლებში მოთხოვნა ჯანმრთელობის ტურიზმზე (health tourism)  საერთო ჯამში მნიშვნელოვნად არ გაზრდილა. მაგრამ მოთხოვნამ გადაინაცვლა სამედიცინო ტურიზმიდან (medical tourism) გამაჯანსაღებელ და სპა ტურიზმზე (wellness/spa tourism). რაც სწორედ ის სფეროებია, რისი ათვისებაც საქართველოს შეუძლია.

სამედიცინო ტურიზმის ასოციაციის ხელმძღანელის, ნინო გერზმავას განცხადებით, სამედიცინო ტურიზმის სპეციფიკური მიმართულებები, როგორიცაა სტომატოლოგია, პლასტიკური ქირურგია და რეპროდუქტოლოგია დღეს უკვე იზიდავს უცხოელებს  საქართველოში ამ მომსახურებების მისაღებად. დარგის სპეციალისტებთან საუბრისას ირკვევა, რომ საქართველოს შეუძლია განავითაროს ეს მიმართულებები ისე, რომ არა მხოლოდ რეგიონის მასშტაბით, არამედ მაღალგანვითარებული ქვეყნებიდანაც უფრო მეტი ტურისტები მოიზიდოს.

გერზმავა საუბრობს საქართველოში სამედიცინო ტურიზმის არასისტემატიზირებულ, თვითმყოფად განვითარებაზე: "სამედიცინო ტურიზმი მედიცინისა და ტურიზმის გასაყარზეა, მას ორივე სფერო არეგულირებს, თუმცა ამ ეტაპზე სისტემური განვითარება არ შეინიშნება, ეს უფრო მეტად ქაოტური მოძრაობაა.  ჩვენი ასოციაციის ჩამოყალიბების მიზანი სწორედ ეს იყო, რომ დაგვეარსებინა პლატფორმა სადაც გაერთიანდებოდა როგორც ტურიზმის, ასევე ჯანდაცვის სექტორი; ასევე, გვეცადა რეგულირება და სქემატურობა მიგვეცა ამ პროცესისთვის. რაც ძალიან რთული და ხანგრძლივი პროცესი იქნება, რადგან ერთი დარგის სპეციალისტების ინტერესი საკმარისი არაა და უფრო მეტიც, შესაძლოა მათი ინტერესები არ იკვეთებოდეს."

შემომავალი სამედიცინო ტურიზმის სფეროში გამოიკვეთა მიმართულებები, როგორიცაა სტომატოლოგია, პლასტიკური ქირურგია და რეპროდუქტოლოგია (ასევე, კარდეოლოგიის და ონკოლოგიის მიმართულებით შემოდიან აზერბაჯანიდან და სომხეთდან). "ეს სფეროები ნელ-ნელა იზრდება, იგეგმება ერთდღიანი ტურები ჩამოდიან მაგალითად სტომატოლოგიური მომსახურების მისაღებად და შემდეგ უკან ბრუნდებიან. ამ ბაზარზე უკვე შეინიშნება ევროპული პაციენტებიც, თუმცა ჯერ ამას მასობრივი სახე არ აქვს", - საუბრობს გერზმავა.

გერზმავა ასევე აფასებს თუ რატომ ჩამორჩება ჯანდაცვა სტომატოლოგიის და ესტეთიური მედიცინის ტრენდს: "პირველი შემაფერხებელი ფაქტორია ის, რომ ჯანდაცვა განსაკუთრებით მკაცრად რეგულირებადი სფეროა. ზოგმა დასავლურმა სადაზღვეო კომპანიამ დაუშვა პაციენტის ხარჯების ანაზღაურება  სხვადასხვა ქვეყნებიდანაც იმ პირობით, თუ კლინიკა აკმაყოფილებს ყველა საჭირო სტანდარტს. დღეს საქართველოში საერთაშორისო სტანდარტი დანერგილია და შესაბამისი Joint Commission International (JCI)აკრედიტაცია გაიარა მხოლოდ ერთმა კლინიკამ Medi Club-მა.  მეორე ფაქტორია, ქვეყნის რეპუტაცია ჯანდაცვის სფეროში.  საქართველო ამ მიმართულებით საერთაშორისო დონეზე ცნობადი არ არის.  სარეკლამო კამპანიების მეშვეობით საქართველოს იმიჯი ნელ-ნელა უმჯობესდება, მაგრამ მყარი განვითარებული ქვეყნის სტატუსი, სადაც შეგვიძლია მაღალი ხარისხის სამედიცინო მომსახურება მიიღო, ჯერჯერბით არ არის მიღწეული."

"აუცილებელია სტრატეგიის არსებობა. ტურიზმი და ჯანდაცვა უნდა გაერთიანდეს, რომ საერთო მიდგომები ჩამოყალიბდეს. ამ კუთხით, რეგიონის ფონზე ძალიან ჩამორჩენილები ვართ, გვიან ვიწყებთ განვითარებას. თურქეთი, არაბთა გაერთიანებული საემიროები (დუბაი), ინდოეთი, უნგრეთი, პოლონეთი, სლოვაკეთიც საკმაოდ მაღალ დონეზე დგანან. საქართველოს კი ჯერ შესაბამისი სტრატეგიაც არ აქვს. თუ ჩვენ გვინდა, რომ გარკვეული შედეგი მივიღოთ უახლოეს 5-7 წელიწადში (ოპტიმალურ შემთხვევაში), დღეს უნდა დაიწყოს სტრატეგიაზე მუშაობა. ეს უნდა იყოს სახელმწიფოს, კერძო და არასამთავრობო სექტორებისს ჩართულობით მიზანმიმართული საფეხურებრივი პროცესი, - საუბრობს სახელწიფო სტრატეგიის აუცილებლიბაზე გერზმავა, - ეს ჯანდაცვასთან შეჭიდებული თემატიკაა და იქ სტანდარტული მარკეტინგის პრინციპები ბოლომდე არ მუშაობს, ამიტომ სტრატეგიული დაგეგმვის დოკუმენტში "ნაწილობრივი" პრინციპები ბოლომდე უნდა იყოს გააზრებული და გატარებული. სტრატეგიული დაგეგმვის დოკუმენტში ასევე გაანალიზებული უნდა იყოს რომელი სეგმენტი რისთვის უნდა შემოდიოდეს ქვეყანაში."

ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის ხელმძღვანელის მოადგილე მედეა ჯანიაშვილი განმარტავს სახელმწიფო სტრატეგიის არარსებობის მიზეზებს: "კონკურენცია ჩვენ მეზობოლ ქვეყანაში იმდენად დიდია, რომ საქართველოში სამედიცინო ტურიზმის რომელი დარგი რა ეტაპზია ამისი იდენტიფიცირება ჯერ არ დაგვიწყია. თუმცა მომავალში ვგეგმავთ, რომ ვითანამშრომლოთ (პირველ რიგში წამყვანი დარგების იდენტიფიცირებაზე) შესაბამის სამინისტროსთან. ამ ეტაპზე სტომატოლოგია ფასის მიხედვით კონკურენტულია, მაგრამ მომსახურება ჩვენ კლინიკებში იმ დონეზე არ აქვთ, რაც არის მაგალითად თურქეთში. ამიტომ  ტურიზმის ეს სახეობა პრიორიტეტულ მიმართულებად ჯერ არ არის აღიარებული."

გამომდინარე იქიდან, რომ სახელმწიფო დონეზე სამედიცინო ტურზიმის სტატისტიკა არ მოიპოვება, eugeorgia.info გაესაუბრა კერძო სექტორის წარმომადგენლებს, რათა საქართველოში დროთა განმავლობაში სამედიცინო ტურიზმის განვითარების საფეხურები და დღეს არსებული მდგომარეობა გამოკვეთოს.

ქართულ ესთეტიკურ მედიცინაში ყველაზე ხანგრძლივი გამოცდილების მქონე კლინიკის Medi-ს დირექტორი ლია სონიშვილისაუბრობს "მედის" მიმზიდველობაზე საერთაშორისო დონეზე: "მედის" აქვს ყველა ის მახასიათებელი, რაც საჭროა უცხოელის მოსაზიდად, ასეთია: კვალიფიციური ექიმები, მაღალი ტექნოლოგიები, კომფორტული გარემო და კონკურენტული ფასი საერთაშორისო დონეზე. მაგალითად, გამაახალგაზრდავებელი აპარატურის თერმაჟის ერთი პროცედურა ამერიკაში 5000 დოლარი ღირს, ჩვენთან 3900 ლარი. ამიტომ ჩვენ გვყავს ამერიკელი და ვეროპელი (საფრანგეთი, ინგლისი, და ა.შ.) პაციენტები, რომლებიც სპეციალურად ამ და სხვა პროცედურებისათვის ჩამოდიან ჩვენთან. ჩვენი პაციენტების 20% უცხოელია. მაგალითად, ლონდონის შოუ ბიზნესის წარმომადგენელი, პროდიუსერი კლერ დონსი და სხვები. ისინი ჩამოდიან პლასტიკური ქირურგიის სხვადასხვა ოპერაციების გასაკეთებლასდ. ასევეა, სტომატოლოგიის მიმართულებითაც, ჩამოდიან არაბული ქვეყნებიდან, დუბაიდან, ისრაელიდან და სხვა." პაციენტს იზიდავს მომსახურების მრავალფეროვნებაც. "გერმანის ბევრ კლინიკებშიც არ დგას ისეთი სრულყოფილი სპექტრი, რომელიც წარმოდგენილია ჩვენს კლინიკაში."

"ჩვენი მიმართულებებია სტომატოლოგია, კოსმეტოლოგია და პლასტიკური ქირურგია”, -სონიშვილის შეფასებით, ეს მიმართულებები ბოლო 10 წელია ვითარდება, - 10 წლის წინ ყველა საქართველოში ჩამოსული ელჩი შვებულების პერიოდში თავის სამშობლოში მკურნალობდა, რადგან ნდობა არ ქონდათ (ცე-ჰეპატიტის გადადების დიდი რისკი). დროთა განმავლობაში ჩვენი ტექნოლოგიების განვითარებასთან ერთად (როდესაც ხედავენ იგივე ხარისხს და დაბალ ფასებს) ჩვენი ცნობადობაც იზრდება. მაგალითდ, თბილისში ავსტრიის საელჩოს ერთ-ერთი ატაშე ჩვენი პაციენტია. მან დამატებით 3 ავსტრიელი პაციენტი მოგვიყვანა, რომლებიც ჩვენი ერთგული პაციენტები გახდნენ. გარდა ამისა, სტომატოლოგია და კოსმეტოლოგია არ მოითხოვს რეაბილიტაციის გრძელ პერიოდს, რაც ხელშემწყობი ფაქტორია."

Medi-ს წარმატების მნიშვნელოვანი ფაქტორი სონიშვილის შეფასებით არის მაღალკვალიფიციური პერსონალი. მისი თქმით, მედის კლინიკაში პროფესიონალი ექიმი დერმატო-კოსმეტოლოგები მუშაობენ.

ბოლო წლების განმავლობაში სამედიცინო ტურისტების მოზიდვისთვის საინტერესო ინიციატივები გაჩნდა. შეიქმნა რამდენიმე ვებ-პორტალი, რომლებიც უცხოელ პაციენტებს ადგილობრივ კლინიკებთან კონტაქტის დამყარებაში ეხმარება. ერთ-ერთი ასეთია www.denttourism.com. დენტტურიზმის დამფუძნებელი გიორგი ანდღულაძის თქმით, სანამ პორტალი შეიქმნებოდა ჩაატარეს მისი საჭიროების კვლევა და ასევე გამოკვეთეს ის ფაქტორები, რის გამოც უცხოელები საქართველოში ჩამოდიან სტომატოლოგიური მომსახურების მისაღებად: "ჩვენ ვიცოდით, რომ უცხოელი ტურისტები საქართველოში ჩამოდიოდნენ სტომატოლოგიური მომსახურების მისაღებად. ამის მთავარი მიზეზი ფასთა შორის სხვაობაა (70-80 %-ით იაფი) და ასევე ის ფაქტი, რომ სადაზღვეო კომპანიები სტომატოლოგიას ნაკლებად აფინანსებენ. ამ ინფორმაციაზე დაყრდნობით ჩვენ შევქმენით პორტალი, სადაც უცხოელი პაციენტები რეგიტრირდებიან და ინტერესის შემთხვევაში მათ კლინიკებთან ვაკავშირებთ. ჩამოსულ პაციენტს კი ადგილზე ვეხმარებით კლინიკამდე გადაადგილებაში, წამლების შეძენაში და ა.შ. ჩამოსვლების ინტენსივობა განსაკუთრებით იზრდება ზაფხულის განმავლობაში. ხშირად ჩამოდიან დუბაიდან, ყატარიდან, ასევე, ირლანდიიდან და ამერიკიდანაც გვყავდა კლიენტები."

"ევროპის მასშტაბით სტომატოლოგიაში “ნიშ მარკეტს” (ნიშური ადგილი ბაზარზე) უნგრეთი იკავებს. ევროპელების სტომატოლოგიურ მომსახურებას ძირითადად უნგრეთში იღებენ დაბალი ფასების და სიახლოვის გამო. საქართველოში ფასები კიდევ უფრო დაბალია, თუმცა უნგრეთი მიმზიდველია დასავლეთ ევროპასთან სიახლოვის გამოც."

სტომატოლოგიური კლინიკის "დენტბლაშის" (Dentsblanches) დამფუძნებელი თამუნა ყურაშვილის თქმით, საქართველოში სტომატოლოგიური მომსახურებისათვისყოველ წელს უფრო მეტი უცხოელი ჩმოდის . მაგალითად, ბოლო წელს დენტბლანშს დაახლოებით 100 უცხოელი პაციენტი ჰყავდა. "უცხოელი პაციენტების რაოდენობრივი ზრდა ძირითადად საუდისარაბეთიდან შემოსული ტურისტების ფონზეა, ასევე ზრდა შეინიშნება ამერიკელი და ევროპელი პაციენტების რიცხვშიც. თავდაპირველად, ჩვენი პაციენტი ჩვეულებრივი ტურისტიც შეიძლება იყოს, მაგრამ როდესაც ხარისხს და ფასს ადარებენ, შემდეგ უკვე სპეციალურად გეგმავენ ჩამოსვლას", -  აღნიშნავს ყურაშვილი.

სამედიცინო ტურიზმთან ერთად არაერთი ექსპერტის შეფასებით გამაჯანსაღებელ ტურიზმს შეუძლია მნიშვნელოვანი როლი ითამაშოს საქართველოში ტურისტების მოზიდვის კუთხით.

თენგიზ ვერულავას შრომაში "სამედიცინო ტურიზმი და საქართველო: პრობლემების სპეციფიკა და რეკომენდაციები" (2016) ვკითხულობთ: "საქართველოს სამკურნალო ტურიზმის მიმართულებით გააჩნია საკმაოდ დიდი პოტენციალი. ამ მხრივ, იგი ძალზედ მდიდარია საკურორტო ადგილებით. დღეისათვის აღირიცხება 102 კურორტი და 182 საკურორტო ადგილი, რომლებსაც მომხმარებლებისათვის სხვადასხვა დაავადებათა მკურნალობის, რეაბილიტაციისა და გაჯანსაღების შეთავაზება შეუძლიათ. აქვე აღსანიშნავია, რომ საქართველოში მსოფლიოში არსებული ყველა სამედიცინო პროფილის კურორტია, სადაც არსებობს ბუნებრივი სამკურნალო ფაქტორები – მინერალური წყალი, ტალახი, გამაჯანსაღებელი ჰავა და აუცილებელი პირობები მათი სამკურნალო-პროფილაქტიკური მიზნით გამოყენებისთვის."

სასტუმროებისა და რესტორნების ფედერაციის თავმჯდომარის შალვა ალავერდაშვილის შეფასებით გამაჯანსაღებელი ტურიზმის კუთხით საქართველოში ძირითადად ბორჯომი, საირმე და წყალტუბო დომინირებენ, სადაც ტურისტები ძირითადად ყოფილი საბჭოთა სივრციდან, განსაკუთრებით ყაზახეთიდან, ჩამოდიან. "ტურისტები ევროპის ქვეყნებიდან ამ სფეროში ჯერ არ გვყავს, რადგან მათი ნდობა არ გვაქვს. სამკურნალო და გამაჯანსაღებელი წყლების ბოლო კვლევა ჩატარდა 1961 წელს საბჭოთა კავშირის მიერ, რომელსაც ევროპაში არ ენდობიან. კერძო სექტორმა და სახელმწიფომ ერთად უნდა იმუშაოს, რათა კვლევა დაიდოს ისეთი ორგანიზაციის მიერ რომელსაც საერთაშორისო დონეზე ექნება ნდობა" - განაცხადა ალავერდაშვილმა.



ავტორი: მარიამ ლუკაშვილი

 

წაკითხულია
278
ელ. ფოსტის გაგზავნა

ამავე თემაზე სტატიები არ მოიძებნა


ბლოგი

40-წუთიანი დამქანცველი ჯანჯღარის შემდეგ, მწვერვალზე სრულიად ახალი, თვალუწვდენელი სივრცე გადაიშალა ჩვენს თვალწინ, როდესაც სოფელ გოგაშენში ამოვაღწიეთ

ახალქალაქს მორიგი დაგეგმილი ტრენინგის ფარგლებში ვესტუმრეთ. ამ ნაყოფიერ მიწაზე მშრომელი ფერმერები ცხოვრობენ. სწორედ აქ მოდის ქართულ ბაზარზე არსებული კარტოფილის, ბოსტნეულისა და მარცვლეულის დიდი ნაწილი. ბოლო პერიოდში ჩვენ მიერ ჩატარებული ტრენინგებიდან ეს შეხვედრა ყველაზე ინტერაქციული აღმოჩნდა. გამაკვირვა მათმა ცხოველმა ინტერესმა სიახლისადმი. ისინი მაქსიმალურად ცდილობდნენ მათთვის საინტერესო საკითხზე მიეღოთ რაც შეიძლება მეტი ინფორმაცია.

გასულ კვირას მაკედონიაში ნაციონალისტურად განწყობილ ადამიანთა ჯგუფი პარლამენტშიშეიჭრა. 200-კაციანი ბრბო, რომელთა შორისნიღბიანი მამაკაცები იყვნენ, სასტიკად გაუსწორდაწამყვანი მაკედონიური ოპოზიციურიპარტიის და ეთნიკური ალბანელების პარტიის ლიდერებს, მათ შორის ქალბატონს. ეს ორი პარტია აპირებდა ახალი უმრავლესობის შექმნას მაკედონიის პარლამენტში, რომლის სპიკერად ეთნიკურად ალბანელი პოლიტიკოსი აირჩიეს. პარლამენტში შეჭრილები, რომლებიც ქვეყნის ყოფილი პრემიერ-მინისტრისმომხრეები იყვნენ, ამ ფაქტის ასეთი სისხლიანი გზით ჩაშლას ცდილობდნენ.

მარტვილის რაიონის გამგებლის მოადგილე ყველაზე ძლიერ ოპონირებას გვიწევდა. მისი პირველივე ქმედება „ჰაკა“-ს ჰგავდა, რომელსაც გააფთრებული ახალზელანდიელი მორაგბეები მოწინააღმდეგე გუნდის მორალურად გასატეხად იყენებენ.

კონფლიქტის დაწყებიდან მეექვსე წელს ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ჩაურევლობის პოლიტიკა დაარღვია და ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ იერიში პირველად 7 აპრილს, გამთენიისას მიიტანა.

ესტონური წარმატებული პოტიკის მაგალითების მოძიება შესაძლებელია თითქმის ნებისმიერ სფეროში, დაწყებული სახელმწიფო მმართველობიდან, დამთავრებული განათლების პოლიტიკით.

უცხო ქვეყნების კანონებისა თუ რეფორმების კოპირება განვითარების ერთი-ერთი პოპულარული და საქართველოშიც ხშირად გამოყენებადი რეცეპტია. ლოგიკა მარტივია - „საჭირო არ არის ველოსიპედის ახლიდან გამოგონება“. თუმცა, ეს მიდგომა ხშირად არ ამართლებს.

ევროკავშირთან სავაჭრო სივრცის გაფართოების შედეგად ყველა მოსალოდნელი დადებით ეფექტი მიიღწევა გრძელვადიან პერიოდში (5-10 წელიწადი), ხოლო ხარჯების გაღება გვიწევს დღეს, რათა შესაბამისობაში მოვიდეთ ევროკავშირის კანონმდებლობასთანდა საბაზრო მოთხოვნებთან. ისედაც დაძაბულ სოციალურ და პოლიტიკურ ფონზე ამან შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას რეფორმების წარმატებით განხორციელებას. შესაბამისად, დაახლოების პროცესი უნდა იყოს თანმიმდევრული და პრიორიტეტები გათვლილი ისე, რომ ბიზნესს ჰქონდეს ზრდის სტიმული; ასევე, მნიშვნელოვანია ექსპორტზე ორიენტირებული დარგების კონკურენტუნარიანობის ამაღლება წახალისდეს. მეორე მხრივ, საქართველოში ევროკავშირის სტანდარტების დანერგვა მეწარმეობასა და ზოგადად ქვეყნის საინვესტიციო სივრცეში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას და ევროპულ ბაზარზე წვდომას ხელს შეუწყობს. DCFTA-ს სარგებლის სრულად ასათვისებლად, ასევე, აუცილებელია სამუშაო ძალის ბაზრის ცვლილება, რომელიც ამჟამად თავმოყრილია ძირითადად დაბალმწარმოებლურ დარგებში.

მე ძალიან კარგად არ ვიცნობ მაგამედ სარიევს. მაქსიმუმ ორჯერ შევხვედრივარ, პირველად მარნეულში და მეორედ ერთი კვირის წინ გარდაბნის მუნიციპალიტეტში ამჯერადაც ევროკავშირთან სავაჭრო ხელშეკრულების (DCFTA) შესაძლებლობების შესახებ ტრეინინგზე. მაგამედი არც ოლიმპიური ჩემპიონია და მისი ფოტოები არც საჯარო თავშეყრის ადგილებშია გამოფენილი, თუმცა ის რომ საუკეთესო მოქალაქეა, ამ ფაქტს წყალი არ გაუვა!

კეთილდღეობის ეკონომიკის ერთ-ერთი პრინციპია, რომ ზოგიერთ გადასახადს შესაძლოა უკუგავლენა ჰქონდეს ინდივიდების მოტივაციაზე- შექმნან დოვლათი. თუმცა, თუ გადასახადებიდან მიღებული თანხა საკმარისი არ არის ხარისხიანი ინფრასტრუქტურისა და საჯარო სერვისების დასაფინანსებლად, ამანაც შეიძლება დააზარალოს ეკონომიკა.

ინსტიტუტების განვითარებას არა მარტო პროფესიონალების, პოლიტიკური და ეკონომიკური ელიტების სწორად მიმართული შრომა და გადაწყვეტილებები, არამედ მოსახლეობის დამოკიდებულებებისა და ფასეულობების შეცვლაც სჭირდება.

ფერმერებთან ჩვენი შეხვედრის დროს სულიად მოულოდნელად აღმოვაჩინეთ მსმენელებს შორის ორი “თინეიჯერი” ბიჭი; მომავალი ფერმერები მამასთან ერთად გამალებით იწერდნენ პრეზენტაციის დროს მიწოდებულ ყველა ინფორმაციას თაფლის წარმოების არსებული შესაძლებლობების, პრობლემებისა და გამოწვევების შესახებ.

მას შემდეგ, რაც საქართველომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, მთავრობები, პოლიტიკური პარტიები, ექსპერტები, თუ იდეოლოგები გვპირდებიან საქართველოს ეკონომიკურ გაბრწყინებას, რეცეპტად კი ბორჯომის გაყიდვიდან დაწყებული დაბალი გადასახადებით დამთავრებული არაერთ იდეას თუ თეორიას ასახელებენ. ასე გრძელდება 25 წელია და, მართალია, 90-იანი წლების სიდუჭირიდან მოსახლეობის დიდი ნაწილი გამოვიდა, გაბრწყინებამდე ჯერ კიდევ ბევრი გვიკლია.

გუგენჰაიმში აგნეს მარტინმა, MoMA-ს თანამედროვე ხელოვნების ფილიალმა (PS1) ნიუ-იორკში, ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტმა და ჩიკაგოს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმმა კიდევ ერთხელ დამარწმუნა, რომ არ არსებობს გამოხატვის უღირსი საგნები, აღქმები, მოვლენები თუ ამ მოვლენების ინტერპრეტაციები.

სამი წლის წინ ამერიკელმა ჟურნალისტმა ენ ბერნარდმა National Geographic-ისთვის მომზადებულ რეპორტაჟში შემდეგი სიტყვები დაწერა: „თუ დაეცემა დამასკო, დაეცემა სირიაც.“ ომის დაწყებიდან, თითქმის, ექვსი წლის თავზე პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადის ციტადელად ქცეული სირიის დედაქალაქი გადარჩა, ხოლო ალეპომ, სიდიდით მეორე უძველესმა ქალაქმა და ომამდელი სირიის ბიზნესცენტრმა, დაცემა 2012 წლიდან (სამოქალაქო ომის დაწყებიდან ერთ წელიწადში) დაიწყო, თუმცა, მაინც ბევრს გაუძლო გარდა რუსეთის ავიაიერიშისა.

ციდან ალბათ ყველაზე კარგად ჩანს გერმანული რაციონალიზმი, მიწის და განახლებადი ენერგიიის ათვისება (გუშინ მხოლოდ მიუნხენიდან ფრანკფურტამდე მგზავრობისას 500-ზე მეტი ქარის წისქვილი დავთვალე), ტყის ფართობების და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების ეს რაღაც განსხვავებული სიმეტრიით მონაცვლეობა და, მთლიანობაში, ეს განსხვავებულად დავარცხნილი რელიეფი.

გაძვირებული საიმპორტო ავტომობილების ფასი (გამოწვეული აქციზის ზრდით), სავარაუდოდ, გაახანგრძლივებს საქართველოში არსებული ავტომობილების „ექსპლუატაციის“ ვადას. შესაბამისად, ტექნიკური შემოწმების შემოღების ვადებისა და პირობების გაურკვევლობის პირობებში, შესაძლოა, ტექნიკურად არც ისე სახარბიელო მგომარეობაში მყოფმა ქართულმა ავტოპარკმა გაიხანგრძლივოს მავნე აირებისა და უსიამოვნო ინდუსტრიული ხმების „გამობოლქვის“ პერიოდი.

В шестидесятые годы прошлого века Ферруччо получил от продажи тракторов бόльший доход, чем планировалось, и исполнил свою мечту: поставил в свой гараж новенькую «феррари». Вторая часть этой истории намного интереснее. «Феррари» не оправдала ожиданий Ферруччо. Ферруччо, не раздумывая, явился прямо к Энцо Феррари, чтобы обсудить недостатки машины, он высказал свое мнение и предложил помощь в решении проблем...

გასული საუკუნის სამოციან წლებში ფერუჩომ ტრაქტორების გაყიდვით დაგეგმილზე მეტი შემოსავალი მიიღო და ოცნებაც აისრულა: საკუთარ ფარეხში ახალთახალი «ფერარი» დააყენა. ამ ისტორიის მეორე ნაწილი გაცილებით საინტერესოა.

სადღეგრძელოებზე ჩემმა ბლოგმა იმაზე გაცილებით მეტი ვნებები და კონტრასტული რეაქციები გამოიწვია, ვიდრე ველოდი: მკვეთრად უარყოფითი ძირითადად უფროსი თაობის მხრიდან და მკვეთრად დადებითი ახალგაზრდა და საშუალო ასაკის ხალხის მხრიდან. მკვეთრად უარყოფითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა დაიწყეს პირადად ჩემი და ჩემი ქართველობის ლანძღვა კომენტარებში თუ პირად მიმოწერაში, ხოლო მკვეთრად დადებითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა -- ჩემი ქება მაღალი მოქალაქეობრივი თვითშეგნების გამო, რამაც გადამაწყვეტინა მეთქვა (ამჯერად უკვე საბოლოოდ), რატომ არ ვეთანხმები არცერთ მხარეს. როცა ვნებები დუღს, როგორც ამბობენ, ჭეშმარიტება ორთქლდება (არა, იმის თქმა არ მინდა, რომ მე ვიცი ჭეშმარიტება).

ბოლო შვიდი წელია ქართულ სუფრაზე არ ვყოფილვარ, სანამ გუშინ ძირითადად ახალგაზრდებისგან შემდგარ ჯგუფთან ერთად არწივის ხეობაში და ხორნაბუჯზე ლაშქრობის შემდეგ ერთ რესტორანში მათთან ერთად არ აღმოვჩნდი. მოკლედ, ამ ადამიანების ასაკმა და განათლებამ მაფიქრებინა, რომ ეს ხალხი არ დალევდა იმ სადღეგრძელოებს, რის გამოც ქართულ სუფრებს გავურბივარ. მოლოდინი არ გამართლდა. ამ სუფრაზეც შეისვა „საქართველოს გაუმარჯოს”, ჩვენი სიყვარულის (იგულისხმება სუფრაზე მსხდომნი), მეგობრობის და ხვალინდელი დღის სადღეგრძელოები. ამ სადღეგრძელოებს გვთავაზობდა ერთ-ერთი ჩვენი თანამოლაშქრე ბიჭი, რომელმაც თქვა მე თამადა არ ვარო, თუმცა ტრადიციული თამადისგან მხოლოდ იმით განსხვავდებოდა, რომ დალევას არ გვაძალებდა.

პანკისი - სტერეოტიპების მსხვერპლი ულამაზესი კუთხე

გამარჯობა, მინდა ეს ბლოგი დავწერო ქართული მატყლის პრობლემაზე და თხრობა დავიწყო ახლო წარულიდან, ასევე გაგაცნოთ მატყლის პრობლემის მოგვარების უელსური მოდელი.

უიმედო და არაინფორმირებული გურულები 6 ივლისს ლანჩხუთის მინუციპალიტეტის სოფელ ჯურუყვეთში ვნახე. არაინფორმირებული ევროინტეგრაციის პროცესებზე, უიმედო თავიანთი სოციალური მდგომარეობით.

აბორტის უფლება ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პოსტულატია ადამიანის უფლების კონვენციაში. გაეროს CEDAW-ს კომიტეტის დეკლარაციაში წერია: „გაეროს წევრმა ქვეყნებმა ხელი უნდა შეუწყოს ჯანდაცვის სფეროში ქალის მიმართ ყველანარი დისკრიმინაციის აღმოფხვრას, ქალის და კაცის უფლება თანაბრად უნდა იყოს დაცული და ქალებს უნდა ქონდეთ წვდომა ჯანდაცვის სერვისებზე, ოჯახის დაგეგმარების ჩათვლით“.

Brexit -ის მოწინააღმდეგები მოსახლეობას აფრთხილებდნენ უპირატესად ეკონომიკური შედეგების თაობაზე: ბრიტანეთის ფინანსთა სამინისტროს პროგნოზით, Brexit-ის შემდგომ ყოველი ბრიტანული ოჯახი 4300 ფუნტს დაკარგავს წელიწადში 2020 წლისათვის იქნება სავარაუდოდ, 100 მილიარდი ფუნტის ეკონომიკური ზარალი. 950 000 სამუშო ადგილს შეექმნება საფრთხე. პროფესიული გაერთიანებების ვარაუდი უფრო დრამატულია: 4 მილიონი სამუშაო ადგილი საფრთხის ქვეშაა, განსაკუთრებით კი, ექსპორტთან დაკავშირებულ სფეროებში, საავტომობილო და ქიმიურ ინდუსტრიაში. ბევრი ფირმა კონტინენტურ ევროპაში გადავა. შემცირდება პირდაპირი ინვესტიციები.

ბატონი სერგო ქალაქ თელავიდან თან რეალური პიროვნებაა და თან კრებითი სახელია იმ ადამიანებისა, რომლებიც ევროინტეგრაციის მიმართულებით ინფორმაციულ შიმშილს განიცდიან.

გერმანიაში მმართველი კოალიციის პარტიების: CDU -სა და CSU- ს ცალკეული პოლიტიკოსები სკეპტიკურად არიან განწყობილნი, რამდენად გონივრულია საქართველოსთვის ვიზალიბერალიზაციის მინიჭების თაობაზე ევროკომისიის გეგმა. მათ არგუმენტად მოჰყავთ ქართული კრიმინალური დაჯგუფებების მზარდი მასშტაბი და გავლენები ევროპაში, ამასთან, საქართველოს მოქალაქეების მიერ ლტოლვილის სტატუსის ბოროტად გამოყენების ტენდენციად ქცეული ფაქტები. ეს არგუმენტები რეალობაში საფუძველს მოკლებული როდია, მაგრამ სწორედ ამ თემის წამოწევა საქართველოს სახელმწიფოსათვის ეგზისტენციალურად მნიშვნელოვანი საკითხის გადამწყვეტ ფაზაში აღაშფოთებს ქართულ საზოგადოებას:

„სურსათის უვნებლობა ევროკავშირმა რომ არ მოგვთხოვოს, ისე არ უნდა გვქონდეს“? - ეს რეპლიკა მესტიაში ჯერ კიდევ “გაუხურებელი” ტრენინგის მიმდინარეობის დროს ადგილობრივმა ზაზა დევდარიანმა “გვესროლა”.

პილოტმა დაშვება გამოაცხადა. ქვევით თვალი მომჭრა აღმოსავლეთსა და უდაბნოს კლიმატისთვის უჩვეულო სიმწვანემ, რომელიც თელ-ავივის აეროპორტის ზოლამდე მთელი 20 წუთის განმავლობაში არ დასრულებულა. გაოცებამ დროებით გადამავიწყა „აირზენას“ ღარიბული, უგემური მენიუ და ლამაზი, მაგრამ უჟმური და მოძველბიჭო სტიუარდესა. - ყვავის ყველაფერი, - მითხრა სიამაყით გვერდით მჯდომმა შუახნის მამაკაცმა, რომელიც საქართველოდან ისტორიულ სამშობლოში ღრმა ბავშვობაში გადასახლდა.

ცოტა ხნის წინ გავრცელდა ინფორმაცია "ჩერნომორენერგოს" დირექტორის, ასლან ბასარიას განცხადების შესახებ, რომელსაც ენგურჰესის დირექტორის ლევან მებონიაც ადასტურებს და რომლის მიხედვით ენგურჰესის მიერ გამომუშავებული არცერთი კილოვატი ამ ეტაპზე საქართველოს არ მიეწოდება და მთლიანად აფხაზეთს მიაქვს, ხოლო ზამთრისა და გაზაფხულის პერიოდში წაღებული ელექტროენერგიის რაოდენობა გამომუშავებულის 80%-ს შეადგენს.

არავის უკვირს ის ფაქტი, რომ რადიკალური ისლამის წარმომადგენელები მკაცრად აკრიტიკებენ დემოკრატიას, რადგან ის შარიათის სულთან შეუთავსებელ პოლიტიკურ პრაქტიკად, ზნეობრივი გარყვნილებისა და ქაოსის წყაროდ მიაჩნიათ. საკვირველი ისაა, რომ დემოკრატიას რელიგიის სახელით ქრისტიანებიც არ წყალობენ.

გასული წლის ბოლოს საქართველოს გაზმომარაგების გაზრდის საკითხმა არათუ აქტუალურობა შეიძინა, არამედ გადააჭარბა ყველანაირ მოლოდინს და უკვე ერთგვარ მძაფრსიუჟეტიან სერიალად იქცა “გაზპრომის” მთავარ როლში მონაწილეობით.

ქართველ მორწმუნეთა და სასულიერო პირთა გარკვეულ წრეში სიტყვა „ლიბერალიზმი“ ძალიან უარყოფითი რენომეთი სარგებლობს. ჩემი აზრით, ამას სამი უმთავრესი მიზეზი აქვს. პირველი, ესაა რუსული რელიგიური ლიტერატურა, რომლებიც „რომის მესამე იმპერიის“ სულისკვეთების მქონე ავტორების მიერაა დაწერილი, რომლებსაც ყველანაირი ლიბერალური აზრი, რომელიც ეჭვის ქვეშ აყენებს რუსული იმპერიის მართლმადიდებლურ მისიას, თავად მართლმადიდებლობის საწინააღმდეგო ძალად მიაჩნიათ; მეორე, ზოგიერთი ლიბერალის აგრესიული, ანტიეკლესიური პოზიცია, რომელიც სულაც არ გამომდინარეობს კლასიკური პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებიდან და აქედან გამომდინარე, თავად ამ ლიბერალის ბრალია და არა ლიბერალიზმის; მესამე, ზოგადად ლიბერალიზმის მოწინააღმდეგენი კარგად არ იცნობენ კლასიკური, პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებას.

ახალციხის რაიონში მცხოვრებ ერთ-ერთ მეფუტკრეს, რომელიც ევროპაში ქართული თაფლის ექსპორტისთვის საჭირო მოთხოვნებზე ინფორმაციას ეძებდა, სურსათის ეროვნულ სააგენტოში "ურჩიეს", რომ ევროკავშირში თაფლის შეტანაზე ფუჭ ოცნებას თავი დაანებოს და ცოტა უფრო პრაგმატულ-მიწიერი საქმით დაკავდეს.

ახლო აღმოსავლეთსა და სირიაში შექმნილი ვითარება შედეგია ცივილიზაციურ - რელიგიური კონფლიქტების გაღვივების, რომლებიც ემყარება საუკუნეების მანძილზე ჩამოყალიბებულ ეთნო-რელიგიურ რწმენებს და რომელთა გაღვივება ხდება გლობალური და რეგიონული პროცესების ფონზე.

კოლონიალიზმის ეპოქაში ევროპელები ცდილობდნენ ანდებში ოქროს ქალაქისთვის მიეგნოთ, მაგრამ ელდორადოც და ინკების პაიტიტიც მხოლოდ ლეგენდად დარჩა, ისევე როგორც საყდრისის 5-ათასწლოვანი მაღარო, რომლის შესახებაც უკვე ვეღარაფერს შევიტყობთ.

ხანგრძლივი დავა ე.წ. მოსმენების კანონთან დაკავშირებით დასრულებულია, ვეტოც დაძლეულია და დიდი ძმაც მზადყოფნაშია, რომ მუდამ გვიყუროს, გვისმინოს და განაჩენი გამოიტანოს.

მრავალი ქვეყნის გამოცდილების მიხედვით, სწორედ სადაზღვევო სფეროა ის სეგმენტი, რომელსაც შეუძლია რომ თავისი შემოსავლებიდან საგზაო უსაფრთხოებისთვის დაფინანსება გამოყოს და ეს თანხა ტრანსპარენტულად დახარჯოს გზების კეთილმოწყობასა და საგზაო უსაფრთხოებაზე მიმართულ სხვა კონკრეტულ პროექტებზე.

პირველად გადავწყვიტე ნახევრად პირადული და შეიძლება ცოტა არ იყოს თვითმაამებლური ჩანაწერის გასაჯაროება

უჩა სეთური, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) ექსპერტი

"მორიგი ბლეფი" - ასე აფასებდნენ დღეს პროგრამას "აწარმოე საქართველოში"

სტრატეგიულად მნიშნელოვანი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო საქართველოს მთელს კავკასიაში და მის ფარგლებს გარეთაც საკვანძო სატრანზიტო ფუნქცია აკისრია. ამის გამო, სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის და სატრანსპორტო საშუალებების გაუმჯობესება აუცილებელი წინაპირობაა ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური განვითარებისთვის.

ევროპასთან ასოცირების შესახებ შეთანხმებაში განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა სატრანსპორტო საშუალებების უსაფრთხოების პირობების დაცვას: ავტომობილის გამართულობას, მძღოლების კვალიფიკაციას და მათ მიერ სამუშაო და დასვენების საათების მკაცრ დაცვას.

ერთხელ ერთმა ჩემმა ნაცნობმა ჟურნალისტმა, რომელიც შარშან კოლუმბიის უნივერსიტეტის ტრენინგზე გავიცანი, სოციალურ ქსელ Twitter-ზე დაწერა, რომ ამერიკის შეერთებული შტატების მადლობელია, რადგან მან, ნეპალელი ემიგრანტების შვილმა, მისი წილი ამერიკული ოცნება უკვე აიხდინა.

ადვოკატირება

შეხვედრა საღამოს 6 საათზე , www.eugeorgia.info-ს ოფისში დავნიშნეთ. ჩვენი ჯგუფი პირველად უნდა შეხვედროდა ახალციხის რაიონში, სოფელ ანდრიაწმინდაში მცხოვრებ მეყველეს - გალინა ინასარიძეს და მის შვილს - რუსლანს. თავდაპირველად, შეხვედრის მიზანი ერთმანეთის გაცნობ

"კვლევითი ჟურნალისტიკის და ადვოკატირების ცენტრი" ახორციელებს პროექტს, რომლის ფარგლებშიც ვეხმარებით მცირე და საშუალო ბიზნესს

რჩეული სტატიები

ევროკავშირში 1 კგ ბიო ჟოლოს საცალო ფასი 100 ევროს აჭარბებს, თუმცა, როცა კენკრის ბაღის გაშენება გადაწყვიტა, გიორგი კორელი, ძირითადად, მაინც ადგილობრივი ბაზრით მოიხიბლა. როგორც ახალგაზრდა ფერმერი ამბობს, ჟოლო საქართველოში საკმაოდ მოთხოვნადი პროდუქტია და ყოვ

ევროკავშირის წარმომადგენლებმა საქართველოში თაფლის წარმოების ინდუსტრია შეამოწმეს და მიიჩნიეს, რომ სწორედ თაფლია ის ერთ-ერთი სტრატეგიული პროდუქტი, რომელსაც თხილისა და ღვინის კვალდაკვალ ევროკავშირის ბაზარზე შესვლის რეალური პერსპექტივა აქვს.

ამერიკული ლურჯი მოცვი, რომელიც გურიისა და აჭარის მაღალმთიანეთის კლიმატურ პირობებს კარგად შეეგუა, უნიკალური თვისებების გამო მსოფლიო ბაზარზე დიდი მოთხოვნით სარგებლობს. საქართველოში მოყვანილი 12 ტონა ლურჯი მოცვი დიდი ბრიტანეთის ბაზარზე წელს პირველად შევიდ

ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმება (DCFTA) პირველი სექტემბრიდან შევიდა ძალაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ ევროკავშირიდან შემოტანილ და საქართველოდან ექპორტირებულ 9 ათასზე მეტი დასახელების პროდუქციაზე საბაჟო გადასახადი გაუქმდა

პაატა მოგელაშვილს ხეხილის ბაღი 20 ჰა-ზე გორის რაიონის სოფელ ვარიანში აქვს გაშენებული. მეურნეობას უკვე რამდენიმე წელია ძმებთან ერთად უძღვება. ბაღი გააახლეს - "სინაფის" და "ჩემპიონის" ვაშლის ნერგები თანამედროვე ჯიშებით - "გრანი სმიტით", "ჯონათი" და "გოლდენ

ევროკავშირი სოფლად მცხოვრები მოსახლეობისთვის ახალ საგრანტო პროგრამას იწყებს. ევროპის სამეზობლო პროგრამა სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარებისთვის - ENPARD-ის ფარგლებში დაფინანსებას მიიღებს ის, ვისაც სოფლად აგროწარმოების ალტერნატიული ეკონომიკური საქმი

ევროკავშირში თავისუფალი გადაადგილება, გარანტირებული სამუშაო თუ ევროპულ უნივერსიტეტებში სწავლის გაგრძელების შესაძლებლობა? მითები არამხოლოდ ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმებაზე, არამედ ვიზის ლიბერალიზაციასთან დაკავშირებითაც არსებობს. ევროპაში თავისუფლად გ

ექსკლუზიური ინტერვიუ დიმიტრი მანჯავიძესთან, რომელიც არის ერაყში, კერძოდ, ბაღდადსა და ერბილში გაეროს ოფისის საარჩევნო მისიის უფროსი ოფიცერი.

ქალი მეწარმეების ხელშეწყობის მიზნით, ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი საქართველოში ახალ პროგრამას იწყებს. EUGeorgia.info დაინტერესდა, რამდენად ხელსაყრელია პირობები და რას ფიქრობენ პროგრამასთან დაკავშირებით თავად ქალი მეწარმეები.

„ღვინის პირველი პარტია დანიაში 2006 წელს გავიტანეთ. შემდეგ დანიას ინგლისი, საფრანგეთი, იტალია და შვედეთი დაემატა.

banner
banner
banner
banner