banner

Friday, 15 November
23 April 2016 | 18:55 Legislation

მიწის რეგისტრაცია უფასო იქნება, უცნობია რა უჯდება ბიუჯეტს უფასო რეგისტრაცია

მიწის რეგისტრაცია უფასო იქნება,  უცნობია  რა უჯდება ბიუჯეტს უფასო რეგისტრაცია

„ამ პროექტით სახელმწიფო სადავო მიწების პრობლემას ვერ მოაგვარებს და ფული წყალში გადაიყრება“

მთავრობა მიწის რეფორმას ამზადებს, რომელიც მოქალაქეებისთვის მიწის უფასო რეგისტრაციასაც ითვალისწინებს. იუსტიციის მინისტრი მოქალაქეებს დაპირდა, რომ ნაკვეთების რეგისტრაციისთვის საჭირო ყველა დოკუმენტის მოძიებასადასისტემატიზაციაში დაეხმარება. ამ პროცედურებისთვის საჭირო ხარჯები სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაიფარება: მათ შორის, ნოტარიუსისმიერგარიგებაზემხარეთახელმოწერისდამოწმების, მიწაზესაკუთრებისუფლებისაღიარების, მედიაციის, ფაქტებისკონსტატაციისთვის საჭირო ყველა ხარჯსა და მიწის ნაკვეთის საკადასტრო ნახაზის საფასურსაც.

კანონპროექტის მიხედვით, საჯარო რეესტრი თვითონ განახორციელებსსარეგისტრაციოდოკუმენტაციისმოძიებასადასისტემატიზაციას, ნაკვეთის საკადასტროაღწერასადაშედეგებისდოკუმენტირებას. ეს უწყება საკუთარ თავზე იღებს უძრავნივთებზეუფლებათარეესტრშისაკადასტრომონაცემებისცვლილებისრეგისტრაციასაც.

შესაბამისი კანონპროექტი „მიწისნაკვეთებზეუფლებათასისტემურირეგისტრაციისადასაკადასტრომონაცემებისსრულყოფისშესახებ“ ყველა საპარლამენტო კომიტეტმა განიხილა და მოიწონა, ისე, რომ განმარტებით ბარათში მითითებული არ არის, სარეგისტრაციო პროცედურები ბიუჯეტს რა დაუჯდება. კანონპროექტის ინიციატორმა იუსტიციის სამინისტრომ ასევე არ მიუთითა რეგისტრაციის განხორციელების ვადები, რაც იმას ნიშნავს, რომ არ არის დაზუსტებული რა დრო ექნებათ მოქალაქეებს საბუთების შესაგროვებლად და საკუთრების რეესტრში გასატარებლად.

უფასო სახელმწიფო პროექტით რომ ისარგებლოს, მოქალაქემ საჯარო რეესტრს განცხადებით უნდა მიმართოს. განცხადებას თან უნდა ერთვოდეს მფლობელობისდამადასტურებელიდოკუმენტიდააზომვითინახაზი. საკადასტროაგეგმვითი/აზომვითინახაზიპროექტის მოთხოვნებისშესაბამისადუნდა იყოს შედგენილი.აზომვითისამუშაოებისდასაწყებად აუცილებელი იქნება მიწისნაკვეთისადგილმდებარეობისიდენტიფიცირებადაინტერესებულიპირისან/დამუნიციპალიტეტისწარმომადგენლისმითითებით. თუერთმნიშვნელოვნადვერდგინდებანაკვეთისმდებარეობა, მისი საზღვრებისადაკონფიგურაციის დადასტურება უნდა მოხდეს მომიჯნავენაკვეთებისმესაკუთრეთა ან საკუთრებისუფლებისრეგისტრაციისმოთხოვნისუფლებისმქონეპირისმიერ. ხოლო თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთებზესაკუთრების უფლების აღიარების საკითხი სპეციალურმა კომისიამ უნდა გადაწყიტოს. თუსაკადასტროაღწერისადასარეგისტრაციოდოკუმენტებისშედარებისშედეგადდადგინდა, რომმიწასრულადანნაწილობრივარწარმოადგენსმართლზომიერმფლობელობაშიარსებულმიწისნაკვეთს, ასეთშემთხვევაშისაჯარორეესტრიშუამდგომლობითმიმართავსმუნიციპალიტეტშიშექმნილკომისიას, რომელიც 10 დღისვადაშიმიიღებსგადაწყვეტილებას.

გასულ წლებში მიწისრეფორმამნიშვნელოვანიშეცდომებით ჩატარდა. საკუთრებისუფლებისდამდგენიდოკუმენტაცია, მთელრიგშემთხვევებში, არგაცემულაანის მნიშვნელოვანიდარღვევებითაა შედგენილი. ეს დოკუმენტებიარშეიცავსინფორმაციასმიწისნაკვეთისრეალური მდებარეობისშესახებ. ამ დარღვებებმა საკუთრებისუფლებისრეგისტრაციისპროცესი მნიშვნელოვნადშეაფერხა. შესაბამისად ქვეყანაში მიწების მხოლოდ 20%–ია რეგისტრირებული და მათი დიდი ნაწილიც ხარვეზებს შეიცავს. ხარვეზებიანი რეგისტრირებულიმონაცემებიიწვევსდავებსმომიჯნავენაკვეთებისმესაკუთრეთაშორის. ბოლო ხუთიწლისგანმავლობაში, ყოველწლიურად 50 000-მდემიწისნაკვეთი რეგისტრირდებოდა, თუმცა, გადაფარვისგამო საჯარორეესტრს მათგან 22%–ზე რეგისტრაცია შეჩერებული აქვს.

მცდარიდაურთიერთშეუსაბამოსაკადასტრომონაცემებისარსებობაიმანაც განპირობა, რომკანონმდებლობასაამზომველოსაქმიანობისერთიანსტანდარტსარითვალისწინებდა. იუსტიციის სამინისტრო აცხადებს, რომ ნაკვეთების რეგისტრაცია ამჯერად ზუსტი საკადასტრო მონაცემების საფუძველზე უნდა მოხდეს. ამიტომ უწყება აპირებს, ერთიან საამზომველო სტანდარტი შეიმუშავოს და საამზომველო კომპანიებსაც ლიცენზირებას მოსთხოვს.

როგორციუსტიციისმინისტრისმოადგილემალექსანდრებარამიძემგანაცხადა, პროექტს სახელმწიფო საპილოტემოდელით დაიწყებს, რომელიც ერთიწლისგანმავლობაშიიმუშავებს. საპილოტე პროექტი ქვეყნის გეოგრაფიული მრავალფეროვნების ნიშნით შერჩეულთორმეტსოფელშიგანხორციელდება. როგორც იუსტიციის სამინისტრომ კანონპროექტში ჩაწერა, ამისპარალელურად სახელმწიფომოდელიცამოქმედდება. საპილოტე პროექტი მსოფლიობანკმა მოამზადა და 48 ათას მიწისნაკვეთისრეგისტრაციაზეა გათვლილი. პილოტური პროექტის დასაფინანსებლად მსოფლიო ბანკი მთავრობას „ირიგაციისადამიწისბაზრისგანვითარებისპროექტის“ ფარგლებში 2,028 მილიონ ლარს ასესხებს. წინასწარი გათვლებით, მთლიანად პროექტისთვის 2მილიონ 406 ათასიდოლარია საჭირო. ხოლო საჯარორეესტრისაკუთარი ბიუჯეტიდან 2016 წელს 150 ათას ლარს დახარჯავს.ეს მხოლოდ პილოტური პროექტისთვის, მაგრამ რა ოდენობის თანხა დასჭირდება რეგისტრაციას ქვეყნის მასშტაბით, ჯერჯერობით უცნობია.

კანონპროექტი პირველი მოსმენით პარლამენტის სხდომაზეც გავიდა(დეპუტატებმა საკითხი მოისმინეს, მაგრამ კენჭისყრა ვერ მოასწრეს), თუმცა, არასამთავრობოების მოთხოვნის მიუხედავად, მთავრობამ არ მიუთითა, რა ოდენობის თანხა გამოიყოფა ბიუჯეტიდან. ექსპერტები ამბობენ, რომ ეს მთავრობის საარჩევნოკამპანიის ნაწილია და უფასო რეგისტრაცია მოქალაქეების გულის მოსაგებად გადაწყვიტა.

„მართალია, თანხა დაზუსტებული არ არის,– ამბობს აგრარული კომიტეტის თავმჯდომარე გელა სამხარაული, –მაგრამ იუსტიციის სამინისტროს შეუძლია ამ პროექტისთვის წელს ეკონომიის ხარჯზე 4,5 მილიონი ლარი გამოათავისუფლოს. დარჩენილ თანხას კი შემოდგომაზე მომავალი წლის ბიუჯეტის შედგენის დროს გავითვალისწინებთ“.

„მიახლოებითი გათვლებით, მიწების მთლიანად რეგისტრაციას 30 მილიონ ლარამდე სჭირდება. არადა ბიუჯეტში ჯერჯერობით რამდენიმე მილიონი ლარი გამოინახა. თანაც, ამზომველებს მომსახურების თანხას მოგვიანებით უხდიან, მას შემდეგ, რაც ჩანაწერი რეესტრში აისახება. რეესტრში მოულოდნელად ხარვეზი თუ აღმოჩნდა, რაც შეიძლება ამზომველის პრობლემა სულაც არ იყოს, მას არ გადაუხდიან. ამის გამო შესაძლოა, ამზომველებმა პროექტში მონაწილეობისგან თავი შეიკავონ“, ამბობს გიგლა მიქაუტაძე.

როგორც სპეციალისტები ამბობენ, მიწების რეგისტრაციით ყველაზე მეტად დაინტერესებული და მოგებულიც შეიძლება ეკონომიკის სამინისტრო აღმოჩდეს. პროექტის ფარგლებში სახელმწიფო მიწების რეგისტრაციაც მოხდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ სახელმწიფო მიწებს ბიუჯეტის ფულით დაირეგისტრირებს. რაც იმას ნიშნავს, რომ საკუთარ საქმეს მოქალაქეების მიერ გადახდილი გადასახადების გამოყენებით გააკეთებს.

აქამდე მოქალაქეები ნაკვეთების საჯარო რესსტრში გაფორმების თვალსაზრისით ნაკლებად აქტიურობდნენ. მათ უმეტეს შემთხვევებში საკადასტრონახაზისდადოკუმენტაციისმოძიებისათვისაუცილებელიხარჯები აფერხებდათ. არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლები, რომლებიც მიწასთან დაკავშირებულ საკითხებზე მუშაობენ, ამბობენ, რომ დამატებით ხარჯებთან ერთად მოსახლეობას იმის ეშინია, რომ რეგისტრაციის შემდეგ მიწის გადასახადი არ დააკისრონ ან სოციალური დახმარება არ მოუხსნან, ამიტომ საკუთრების უფლების დარეგისტრირების მიმართ დიდ ინტერესს არ იჩენენ.

სისტემურია თუ სპორადული რეფორმა?!

მსოფლიო ბანკის, USAID-ის, „საერთაშორისო გამჭირვალობა–საქართველოს“ და სხვა ორგანიზაციების ექსპერტებს მთავრობის მიერ პარლამენტში შეტანილ კანონპროექტთან დაკავშირებით არაერთი შენიშვნა აქვთ.

კანონპროექტის სახელწოდებაში მითითებულია, რომ რეგისტრაცია სისტემურია(სისტემური გულისმობს, რომ რეგისტრაცია ქვეყნის მთლიან ტერიტორიაზე ერთბაშად დაიწყება), თუმცა, ექსპერტები, რომლებიც მიწის რეფორმის სტრატეგიაზე წლებია მუშაობენ, ამბობენ, რომ რეალურად კანონპროექტი სპორადულ რეგისტრაციას ითვალისწინებს, რაც გაფანტულ, შემთხვევით ანუ ცალკეული მიწის ნაკვეთების დარეგისტრირებას გულისხმობს. საერთაშორისო ორგანიზაციებმა, რომლებიც მიწის რეფორმაზე მუშაობდნენ, მთავრობას შესაბამისი სტრატეგია სისტემური რეგისტრაციაისთვის დაუწერეს, მაგრამ იუსტიციის მინისტრმა მათ ვარიანტზე უარი თქვა და სპორადული ვარიანტი ამჯობინა. ექსპერტები ამბობენ, რომ კანონპროექტის შინაარსი სათაურში მითითებულ “სისტემურს” არ პასუხობს.

„ეს არ არის სისტემური რეგისტრაცია, რადგან შიგნით სპორადულის შესახებ წერია, – ამბობს თამარ ბუაძე, პროექტ „მმართველობა განვითარებისთვის“ საკანონმდებლო მრჩეველი, –სათაური რომ ვნახეთ, ვიფიქრეთ, რომ კანონპროექტი სისტემურ რეგისტრაციას ეხებოდა. მაგრამ წაკითხვის შემდეგ აღმოვაჩინეთ, რომ რეალურად ის სპორადულისთვისაა დაწერილი და სისტემურიდან მხოლოდ ერთი თავი აქვს დამატებული.სპორადული ნიშნავს, რომ მარტო ერთი პირის ნაკვეთის აზომვა ხდება. მეზობლების ნაკვეთების აზომვა კი არ ხდება, რაც გადაფარვის რისკებს ქმნის. აზომვას თუნდაც ყველა მეზობელი დაასწრო, დოკუმენტებიც მოატანინო, ნოტარიუსიც მოიყვანო და თვითმართველობის წარმომადგენელიც, ნაკვეთის სრული სიზუსტით აზომვა შეუძლებელი იქნება, ვერავინ იტყვის, ხდება თუ არა გადაფარვა. რაც სისტემური რეგისტრაციის დროს მთელი ბლოკის აზომვის შემთხვევაში გამოირიცხებოდა.

თანაც მეზობელს თავისი ნაკვეთის აზომვას ვერ აიძულებ, რადგან სპორადულის დროს ეს არ არის სავალდებულო. დღეისთვის მიწების 30%–ია რეგისტრირებული და რეესტრს 58 ათასი გადაფარვა აქვს, მიწების კიდევ 30% ამ პრინციპით რომ დაარეგისტრირო, სავარაუდოდ, ამდენივე გადაფარვის შემთხვევა დაემატება და რეგისტრაცია აზრს დაკარგავს. ეს სისტემა იმ შემთხვევაში გაამართლებს თუ მიწის გადანაწილებაზე საერთო შეთანხმება არსებობს და მიწის ნაკვეთს მთელი სოფელი აძლევს ლეგიტიმაციას. ეს შესაძლებლობა სპორადული რეგისტრაციის დროს დაიკარგება“.

ნაკვეთების გადაფარვის დროს ხშირად ამზომველი მასთან მისულ კლიენტთან ერთად, რომელსაც მიწის ნახაზის შედგენა უნდა, ნახულობს იქვე ახლოს თავისუფალ მიწას და მასზე ადგენს ნახაზს. ამაზე მოქალაქეც თანახმაა, რადგან თავისუფალი მიწა მოიძებნა და პრობლემას უტოვებს მას, ვის ადგილზეც ნაკვეთი მოიზომა. ასე ხდება ნაკვეთების გადაფარვა, რაც სპორადული რეგისტრაციის დროს მატულობს.

„მოქალაქეს, რომელსაც ჩვენ ადვოკატირებას ვუწევთ, ანაკლიაში მიწაზე აქვს დავა. სახელმწიფო აღიარებს, რომ მას მიწა ნამდვილად აქვს, მაგრამ ეუბნება წამოდი და მაჩვენე სად არის შენი მიწაო. უფლებისდამდგენ დოკუმენტზე ის არ ჩანს, მხოლოდ სამკუთხედის ფორმის ფიგურა ხატია, რომლის ზუსტი ადგილმდებარეობა დაუდგენელია. იმ ტერიტორიაზე გზა გაკეთდა, ამიტომ რეალური კოფიგურაცია აღარ არსებობს და უნდა დაამტკიცო, რომ მიწა დღეს ნამდვილად იმავე ადგილასაა, რა კოორდინატითაც ნახაზზეა მითითებული. ამას ექსპერტიზაც ვერ ამტკიცებს. ეს არ არის ამზომველის პრობლემა, ეს არის ზედდების პრობლემა და ასეთი შემთხვევები უამრავია“, – ამბობს თეო ზაქარაშვილი, „საერთაშორისო გამჭირვალობა–საქართველოს“ მკვლევარი.  

აგრარული კომიტეტის თავმჯდომარე გელა სამხარაული ამბობს, რომ რეგისტრაცია სპორადულიც იქნება და სისტემურიც, რადგან რეფორმა ორივე კომპონენტს შეიცავს.

„ჩვენ უფრო მეტად სისტემურს ვემხრობით, მაგრამ მის განხორციელებას მეტი დრო სჭირდება, ამიტომ ვერ დავიცდით სანამ ის ყველა მუნიციპალიტეტს მოიცავდა. ზოგს ეჩქარება თავისი ნაკვეთის რეგისტრაცია, ამიტომ თავისთავად რეგისტრაცია სპორადულიც გამოვა“, ამბობს გელა სამხარაული.

როგორც ექსპერტები ამბობენ, თუ რეგისტრაცია იმ ფორმით განხორციელედება, როგორც კანონპროექტში იუსტიციის სამინსიტროს უწერია, ფული ტყუილად გადაიყრება, როგორც ეს წინა რეფორმის შემთხვევაში მოხდა. 90–იანი წლებიდან სისტემურ რეგისტრაციაზე მილიონობით ლარია დახარჯული, მაგრამ პროცესი ისევ დაუსრულებელია. მომავალში უკვე დარეგისტრირებული მიწების ხელახლა დარეგისტრირება გახდება საჭირო და მთავრობასაც ორმაგი ხარჯის გაწევა მოუწევს.

„თუ მიწების პრობლემა ქვეყანაში მოგვარდება, კარგი იქნება. რადგან დაურეგისტრირებელი და ხარვეზებიანი ნაკვეთების არსებობა ხელს უშლის მიწის ბაზრის განვითარებას. უმჯობესია ავირჩიოთ ცოტა გრძელვადიანი გზა და სახელმწიფომ რეგისტრაცია მოახდინოს ეტაპობრივად და ხარისხიანად, რომ არ მოხდეს ისე, რომ მოვიგოთ ხალხის გული, მაგრამ პრობლემები დარჩეს. თუ პროექტი ამ ფორმით დაიწყო, ეს იქნებ გაფლანგული, გადაყრილი ფული“,– ამბობს გიგლა მიქაუტაძე.

რას გააკეთებს მედიაცია

იუსტიციის სამინისტრომ კანონპროექტში ჩაწერა, რომ რეგისტრაციის დროს წარმოქმნილი დავების მოსაგვარებლად მედიაციის სამსახურს შექმნის. პროექტისთანახმად, მედიატორებმაანმედიატორმანოტარიუსებმა მოდავე მხარეებიმიწის საზღვრებზე უნდა მოარიგონ. იუსტიციის მინისტრის თეა წულუკიანის თქმით, ადრე ხარვეზები იმიტომ იყო, რომ მედიატორები არ არსებობდნენ და ამიერიდან პრობლემები მოგვარდება. თუმცა, ექსპერტები ამბობენ, რომ მედიაციის პრინციპი მხოლოდ სისტემური რეგისტრაციის შემთხვევაში მუშაობს და სპორადულის დროს ის არ გაამართლებს.

„იუსტიციის სამინისტროს ჩვენ სხვა სახის მედიაციას ვთავაზობდით, რომ დავების დროს ადვოკატირება სერთიფიცირებულ ადვოკატებს გაეწიათ, რომლებსაც ასეთ სამეზობლო დავებში დიდი გამოცდილება აქვთ. გვქონდა მეორე შეთავაზებაც, რომელიც ფართოდ გამოიყენება საერთაშორისო პრაქტიკაში, მომხდარიყო ადგილობრივი პირების მედიაციაში დატრენინგება, რომ მათ მეზობლების მოგირება მოეხდინათ, იქნებოდა ვადებიც, რომ პროცესი დროში არ გაეწელათ. ასევე, გვქონდა შეთავაზება, როგორ მოხდებოდა სადავო ნაკვეთის დარეგისტრირება და მას რა სტატუსი მიენიჭებოდა. მაგრამ ეს შეთავაზებები არ გაითვალისწინეს“,– ამბობს თამარ ბუაძე.

დაუდგენელი ვადები

რა დრო ექნებათ მოქალაქეებს რეგისტრაციისთვის? თარიღები იუსტიციის სამინისტროს კანონპროექტში არ მიუთითებია. როგორ ოპონენტები ამბობენ, ამიტომ შესთავაზა მთავრობას მსოფლიო ბანკმა, რომ ჯერ პილოტური პროექტი განხორციელებულიყო 12 სოფელზე და შედეგების გაანალიზების შემდეგ ის მთელი ქვეყნის მასშტაბით გაგრძელებულიყო. პილოტური მთავრობას საშუალებას მისცემდა ენახა, რა დრო და თანხა დასჭირდეობოდა რეფორმას.

„სავარაუდოდ, მიწის უფასოდ დარეგისტრირების ბევრი მსურველი გამოუჩნდება და საჯარო რეესტრი ამდენი განაცხადის მიღებას ვერ მოასწრებს, დოკუმენტები უნდა მოაგროვოს, შეამოწმოს, გააფორმოს. საამზომველო კომპანიებს პრობლემა არ აქვთ, მზად არიან და ელოდებიან პროექტის დაწყებას. მაგრამ რეესტრს არ აქვს რესურსი, რომ ამდენი განაცხადი გაფილტროს. ამას საკმაოდ დიდი დრო დასჭირდება“, –ამბობს მიწისა და უძრავი ქონების პროფესიონალთა ასოციაციის თავმჯდომარე ალექსანდრე გვარამია.

„სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში რომ გაიაროს რეგისტრაცია, მოქალაქეს საკმაოდ დიდი გზის გავლა დასჭირდება: უნდა მიიღოს მეზობლების თანხმობა, ადგილობრივი მუნიციპალიტეტის ჩართულობა, ნოტარიუსის ხელმოწერა, შესაბამისი დოკუმენტის გამოთხოვა. ამის შემდეგ საჯარო რეესტრს ათდღიანი ვადა აქვს, რომ ხალხს ნაკვეთის საზღვრები დააზუსტებინოს, თუ საბუთით არ მტკიცდება ნაკვეთის ადგილმდებარეობა და ვერც მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლის ჩვენებას ენდო, მოქალაქემ აღსრულების ეროვნულ ბიუროს მიმართოს და ფაქტების დაზუსტება მოახდინოს. ამ პროცედურების გავლას შესაძლოა ერთი თვე ან თვენახევარი დასჭირდეს.

ამიტომ როცა მოქალაქეს ჰყავს მიწის მყიდველი და ეჩქარება მიწის რეგისტრაცია, ამ პროცესის გავლას ვერ დაელოდება. მას ურჩევნია გადაიხადოს 150 ლარი, დაჩქარებული წესით ერთ დღეში გააკეთოს ყველაფერი და გაყიდოს. მაგრამ კანონპროექტით არ ჩანს, როდის შეუძლია მოქალაქეს პირველი გზით წავიდეს და როდის მეორე გზით“, – ამბობს თამარ ბუაძე. არასამთავრობო ორგანიზაციების წარმომადგენლებს იმედი აქვთ, რომ მთავრობა მათ შენიშვნებს პარლამენტში მეორე მოსმენისთვის გაითვალისწინებს და ვადებსა და საჭირო თანხებსაც დააზუსტებს.

ნონა ქვლივიძე

Read
10489
Send mail

RELATED STORIES

საქართველოს მთავრობა აგროსფეროში უცხოურ ინვესტიციებზე შეზღუდვებს აწესებს

საქართველოს მთავრობა აგროსფეროში უცხოურ ინვესტიციებზე შეზღუდვებს აწესებს

მიწის კანონმდებლობა, რომლის დამტკიცებას პარლამენტი უახლოეს მომავალში გეგმავს, საქართველოს სოფლის მეურბეობაში ინვესტიციებს დააბრკოლებს, გართულებული პროცედურების გამო. ევროპის ქვეყნებში არსებობს მიწის გაყიდვაზე შეზღუდვები, მაგრამ ის არ აბრკოლებს დარგის გა

13 June 2017 | 17:33 Agriculture Detailed
მცირემიწიანი ფერმერებიდან მასშტაბის ეკონომიამდე - რა აფერხებს აგრობიზნესის განვითარებას საქართველოში

მცირემიწიანი ფერმერებიდან მასშტაბის ეკონომიამდე - რა აფერხებს აგრობიზნესის განვითარებას საქართველოში

შედეგად კი ვიღებთ იმას, რომ სოფლის მეურნეობაში დასაქმებულ პირებს არ შესწევთ უნარი უზრუნველყონ ოჯახის კეთილდღეობა. ამიტიმაა, რომ სოფლად მცხოვრებთა სოღარიბის დონე აღემატება მთლიანად ქვეყანაში სიღარიბის დონეს. შედეგად კი სოფლად მცხოვრები ოჯახები უფრო მეტა

13 October 2016 | 19:18 research Detailed

BLOG

„კაპიტალი განსაზღვრავს წარმოებით ურთიერთობებს,“ – კარლ მარქსის ამ ზეცნობილი ფრაზით გილოცავთ კაპიტალიზმის კრიტიკოსებს თქვენი კერპის 200 წლის იუბილეს, და მსურს განვავრცო, რომ იდეოლოგიური განსხვავების მიუხედავად, არა თუ ვეთანხმები, მეტიც, მიმაჩნია, რომ სწორედ კაპიტალი უდევს საფუძვლად არა მხოლოდ წარმოებით, არამედ ნებისმიერი სახის ურთიერთობას სოციუმში, რომელიც პროგრესსა და განვითარებაზეა ორიენტირებული.

2019 წლამდე გადადოს საპენსიო რეფორმის დაწყება და მოამზადოს წინაპირობები კონსერვატიული (და არა სოციალურ-ლიბერალური) მოდელის შემოღებისთვის, იმ დათქმით, რომ დაგროვებითი და საბაზისო პენსიების სქემები ყოველთვის ერთმანეთის პარალელურად იარსებებს

ახალქალაქს მორიგი დაგეგმილი ტრენინგის ფარგლებში ვესტუმრეთ. ამ ნაყოფიერ მიწაზე მშრომელი ფერმერები ცხოვრობენ. სწორედ აქ მოდის ქართულ ბაზარზე არსებული კარტოფილის, ბოსტნეულისა და მარცვლეულის დიდი ნაწილი. ბოლო პერიოდში ჩვენ მიერ ჩატარებული ტრენინგებიდან ეს შეხვედრა ყველაზე ინტერაქციული აღმოჩნდა. გამაკვირვა მათმა ცხოველმა ინტერესმა სიახლისადმი. ისინი მაქსიმალურად ცდილობდნენ მათთვის საინტერესო საკითხზე მიეღოთ რაც შეიძლება მეტი ინფორმაცია.

გასულ კვირას მაკედონიაში ნაციონალისტურად განწყობილ ადამიანთა ჯგუფი შეიჭრა პარლამენტში. 200-კაციანი ბრბო, რომელთა შორისნიღბიანი მამაკაცები იყვნენ, სასტიკად გაუსწორდაწამყვანი მაკედონიური ოპოზიციურიპარტიის და ეთნიკური ალბანელების პარტიის ლიდერებს, მათ შორის ქალბატონს. ეს ორი პარტია აპირებდა ახალი უმრავლების შექმნას მაკედონიის პარლამენტში, რომლის სპიკერად ეთნიკურად ალბანელი პოლიტიკოსი აირჩიეს. პარლამენტში შეჭრილები, რომლებიც ქვეყნის ყოფილი პრემიერ-მინისტრისმომხრეები იყვნენ, ამ ფაქტის ასეთი სისხლიანი გზით ჩაშლას ცდილობდნენ.

დღეს ქართულმეტყველებაში, ალბათ, 7000 სიტყვაზე მეტი არ გამოიყენება, ბარბარიზმებმა კი, რასაც წლებია ვაგროვებ, 1600-ს გადააჭარბა.

კონფლიქტის დაწყებიდან მეექვსე წელს ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ჩაურევლობის პოლიტიკა დაარღვია და ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ იერიში პირველად 7 აპრილს, გამთენიისას მიიტანა.

ესტონური წარმატებული პოტიკის მაგალითების მოძიება შესაძლებელია თითქმის ნებისმიერ სფეროში, დაწყებული სახელმწიფო მმართველობიდან, დამთავრებული განათლების პოლიტიკით.

უცხო ქვეყნების კანონებისა თუ რეფორმების კოპირება განვითარების ერთი-ერთი პოპულარული და საქართველოშიც ხშირად გამოყენებადი რეცეპტია. ლოგიკა მარტივია - „საჭირო არ არის ველოსიპედის ახლიდან გამოგონება“. თუმცა, ეს მიდგომა ხშირად არ ამართლებს.

ევროკავშირთან სავაჭრო სივრცის გაფართოების შედეგად ყველა მოსალოდნელი დადებით ეფექტი მიიღწევა გრძელვადიან პერიოდში (5-10 წელიწადი), ხოლო ხარჯების გაღება გვიწევს დღეს, რათა შესაბამისობაში მოვიდეთ ევროკავშირის კანონმდებლობასთანდა საბაზრო მოთხოვნებთან. ისედაც დაძაბულ სოციალურ და პოლიტიკურ ფონზე ამან შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას რეფორმების წარმატებით განხორციელებას. შესაბამისად, დაახლოების პროცესი უნდა იყოს თანმიმდევრული და პრიორიტეტები გათვლილი ისე, რომ ბიზნესს ჰქონდეს ზრდის სტიმული; ასევე, მნიშვნელოვანია ექსპორტზე ორიენტირებული დარგების კონკურენტუნარიანობის ამაღლება წახალისდეს. მეორე მხრივ, საქართველოში ევროკავშირის სტანდარტების დანერგვა მეწარმეობასა და ზოგადად ქვეყნის საინვესტიციო სივრცეში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას და ევროპულ ბაზარზე წვდომას ხელს შეუწყობს. DCFTA-ს სარგებლის სრულად ასათვისებლად, ასევე, აუცილებელია სამუშაო ძალის ბაზრის ცვლილება, რომელიც ამჟამად თავმოყრილია ძირითადად დაბალმწარმოებლურ დარგებში.

მე ძალიან კარგად არ ვიცნობ მაგამედ სარიევს. მაქსიმუმ ორჯერ შევხვედრივარ, პირველად მარნეულში და მეორედ ერთი კვირის წინ გარდაბნის მუნიციპალიტეტში ამჯერადაც ევროკავშირთან სავაჭრო ხელშეკრულების (DCFTA) შესაძლებლობების შესახებ ტრეინინგზე. მაგამედი არც ოლიმპიური ჩემპიონია და მისი ფოტოები არც საჯარო თავშეყრის ადგილებშია გამოფენილი, თუმცა ის რომ საუკეთესო მოქალაქეა, ამ ფაქტს წყალი არ გაუვა!

განვითარების ერთი-ერთი პოპულარული რეცეპტი, რომელსაც საქართველოშიც ხშირად მივმართავთ, უცხო ქვეყნების კანონებისა თუ რეფორმების კოპირებას გულისხმობს. ლოგიკა მარტივია - „საჭირო არ არის ველოსიპედის ახლიდან გამოგონება“. სამწუხაროდ, ეს მიდგომა რიგ შემთხვევაში არ ამართლებს. ვაშლი და ფორთოხალი ორივე მრგვალია და ორივე ხილია, მაგრამ აღნიშნული საერთო მახასიათებლები არ იძლევა საფუძველს გავაკეთოთ დაშვება, რომ მათი ხეები ერთი და იმავე გარემო-პირობებში და ერთნაირი მოვლის მეთოდებით ხარობს.

კეთილდღეობის ეკონომიკის ერთ-ერთი პრინციპია, რომ ზოგიერთ გადასახადს შესაძლოა უკუგავლენა ჰქონდეს ინდივიდების მოტივაციაზე- შექმნან დოვლათი. თუმცა, თუ გადასახადებიდან მიღებული თანხა საკმარისი არ არის ხარისხიანი ინფრასტრუქტურისა და საჯარო სერვისების დასაფინანსებლად, ამანაც შეიძლება დააზარალოს ეკონომიკა.

ინსტიტუტების განვითარებას არა მარტო პროფესიონალების, პოლიტიკური და ეკონომიკური ელიტების სწორად მიმართული შრომა და გადაწყვეტილებები, არამედ მოსახლეობის დამოკიდებულებებისა და ფასეულობების შეცვლაც სჭირდება.

ფერმერებთან ჩვენი შეხვედრის დროს სულიად მოულოდნელად აღმოვაჩინეთ მსმენელებს შორის ორი “თინეიჯერი” ბიჭი; მომავალი ფერმერები მამასთან ერთად გამალებით იწერდნენ პრეზენტაციის დროს მიწოდებულ ყველა ინფორმაციას თაფლის წარმოების არსებული შესაძლებლობების, პრობლემებისა და გამოწვევების შესახებ.

მას შემდეგ, რაც საქართველომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, მთავრობები, პოლიტიკური პარტიები, ექსპერტები, თუ იდეოლოგები გვპირდებიან საქართველოს ეკონომიკურ გაბრწყინებას, რეცეპტად კი ბორჯომის გაყიდვიდან დაწყებული დაბალი გადასახადებით დამთავრებული არაერთ იდეას თუ თეორიას ასახელებენ. ასე გრძელდება 25 წელია და, მართალია, 90-იანი წლების სიდუჭირიდან მოსახლეობის დიდი ნაწილი გამოვიდა, გაბრწყინებამდე ჯერ კიდევ ბევრი გვიკლია.

გუგენჰაიმში აგნეს მარტინმა, MoMA-ს თანამედროვე ხელოვნების ფილიალმა (PS1) ნიუ-იორკში, ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტმა და ჩიკაგოს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმმა კიდევ ერთხელ დამარწმუნა, რომ არ არსებობს გამოხატვის უღირსი საგნები, აღქმები, მოვლენები თუ ამ მოვლენების ინტერპრეტაციები.

სამი წლის წინ ამერიკელმა ჟურნალისტმა ენ ბერნარდმა National Geographic-ისთვის მომზადებულ რეპორტაჟში შემდეგი სიტყვები დაწერა: „თუ დაეცემა დამასკო, დაეცემა სირიაც.“ ომის დაწყებიდან, თითქმის, ექვსი წლის თავზე პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადის ციტადელად ქცეული სირიის დედაქალაქი გადარჩა, ხოლო ალეპომ, სიდიდით მეორე უძველესმა ქალაქმა და ომამდელი სირიის ბიზნესცენტრმა, დაცემა 2012 წლიდან (სამოქალაქო ომის დაწყებიდან ერთ წელიწადში) დაიწყო, თუმცა, მაინც ბევრს გაუძლო გარდა რუსეთის ავიაიერიშისა.

ციდან ალბათ ყველაზე კარგად ჩანს გერმანული რაციონალიზმი, მიწის და განახლებადი ენერგიიის ათვისება (გუშინ მხოლოდ მიუნხენიდან ფრანკფურტამდე მგზავრობისას 500-ზე მეტი ქარის წისქვილი დავთვალე), ტყის ფართობების და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების ეს რაღაც განსხვავებული სიმეტრიით მონაცვლეობა და, მთლიანობაში, ეს განსხვავებულად დავარცხნილი რელიეფი.

გაძვირებული საიმპორტო ავტომობილების ფასი (გამოწვეული აქციზის ზრდით), სავარაუდოდ, გაახანგრძლივებს საქართველოში არსებული ავტომობილების „ექსპლუატაციის“ ვადას. შესაბამისად, ტექნიკური შემოწმების შემოღების ვადებისა და პირობების გაურკვევლობის პირობებში, შესაძლოა, ტექნიკურად არც ისე სახარბიელო მგომარეობაში მყოფმა ქართულმა ავტოპარკმა გაიხანგრძლივოს მავნე აირებისა და უსიამოვნო ინდუსტრიული ხმების „გამობოლქვის“ პერიოდი.

В шестидесятые годы прошлого века Ферруччо получил от продажи тракторов бόльший доход, чем планировалось, и исполнил свою мечту: поставил в свой гараж новенькую «феррари». Вторая часть этой истории намного интереснее. «Феррари» не оправдала ожиданий Ферруччо. Ферруччо, не раздумывая, явился прямо к Энцо Феррари, чтобы обсудить недостатки машины, он высказал свое мнение и предложил помощь в решении проблем...

გასული საუკუნის სამოციან წლებში ფერუჩომ ტრაქტორების გაყიდვით დაგეგმილზე მეტი შემოსავალი მიიღო და ოცნებაც აისრულა: საკუთარ ფარეხში ახალთახალი «ფერარი» დააყენა. ამ ისტორიის მეორე ნაწილი გაცილებით საინტერესოა.

სადღეგრძელოებზე ჩემმა ბლოგმა იმაზე გაცილებით მეტი ვნებები და კონტრასტული რეაქციები გამოიწვია, ვიდრე ველოდი: მკვეთრად უარყოფითი ძირითადად უფროსი თაობის მხრიდან და მკვეთრად დადებითი ახალგაზრდა და საშუალო ასაკის ხალხის მხრიდან. მკვეთრად უარყოფითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა დაიწყეს პირადად ჩემი და ჩემი ქართველობის ლანძღვა კომენტარებში თუ პირად მიმოწერაში, ხოლო მკვეთრად დადებითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა -- ჩემი ქება მაღალი მოქალაქეობრივი თვითშეგნების გამო, რამაც გადამაწყვეტინა მეთქვა (ამჯერად უკვე საბოლოოდ), რატომ არ ვეთანხმები არცერთ მხარეს. როცა ვნებები დუღს, როგორც ამბობენ, ჭეშმარიტება ორთქლდება (არა, იმის თქმა არ მინდა, რომ მე ვიცი ჭეშმარიტება).

ბოლო შვიდი წელია ქართულ სუფრაზე არ ვყოფილვარ, სანამ გუშინ ძირითადად ახალგაზრდებისგან შემდგარ ჯგუფთან ერთად არწივის ხეობაში და ხორნაბუჯზე ლაშქრობის შემდეგ ერთ რესტორანში მათთან ერთად არ აღმოვჩნდი. მოკლედ, ამ ადამიანების ასაკმა და განათლებამ მაფიქრებინა, რომ ეს ხალხი არ დალევდა იმ სადღეგრძელოებს, რის გამოც ქართულ სუფრებს გავურბივარ. მოლოდინი არ გამართლდა. ამ სუფრაზეც შეისვა „საქართველოს გაუმარჯოს”, ჩვენი სიყვარულის (იგულისხმება სუფრაზე მსხდომნი), მეგობრობის და ხვალინდელი დღის სადღეგრძელოები. ამ სადღეგრძელოებს გვთავაზობდა ერთ-ერთი ჩვენი თანამოლაშქრე ბიჭი, რომელმაც თქვა მე თამადა არ ვარო, თუმცა ტრადიციული თამადისგან მხოლოდ იმით განსხვავდებოდა, რომ დალევას არ გვაძალებდა.

პანკისი - სტერეოტიპების მსხვერპლი ულამაზესი კუთხე

გამარჯობა, მინდა ეს ბლოგი დავწერო ქართული მატყლის პრობლემაზე და თხროცა დავიწყო ახლოს წარულიდან, აასევე გაგაცნოთ მატყლის პრობლემის მოგვარების უელსური მოდელი.

უიმედო და არაინფორმირებული გურულები 6 ივლისს ლანჩხუთის მინუციპალიტეტის სოფელ ჯურუყვეთში ვნახე. არაინფორმირებული ევროინტეგრაციის პროცესებზე, უიმედო თავიანთი სოციალური მდგომარეობით.

აბორტის უფლება ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პოსტულატია ადამიანის უფლების კონვენციაში. გაეროს CEDAW-ს კომიტეტის დეკლარაციაში წერია: „გაეროს წევრმა ქვეყნებმა ხელი უნდა შეუწყოს ჯანდაცვის სფეროში ქალის მიმართ ყველანარი დისკრიმინაციის აღმოფხვრას, ქალის და კაცის უფლება თანაბრად უნდა იყოს დაცული და ქალებს უნდა ქონდეთ წვდომა ჯანდაცვის სერვისებზე, ოჯახის დაგეგმარების ჩათვლით“.

Brexit -ის მოწინააღმდეგები მოსახლეობას აფრთხილებდნენ უპირატესად ეკონომიკური შედეგების თაობაზე: ბრიტანეთის ფინანსთა სამინისტროს პროგნოზით, Brexit-ის შემდგომ ყოველი ბრიტანული ოჯახი 4300 ფუნტს დაკარგავს წელიწადში 2020 წლისათვის იქნება სავარაუდოდ, 100 მილიარდი ფუნტის ეკონომიკური ზარალი. 950 000 სამუშო ადგილს შეექმნება საფრთხე. პროფესიული გაერთიანებების ვარაუდი უფრო დრამატულია: 4 მილიონი სამუშაო ადგილი საფრთხის ქვეშაა, განსაკუთრებით კი, ექსპორტთან დაკავშირებულ სფეროებში, საავტომობილო და ქიმიურ ინდუსტრიაში. ბევრი ფირმა კონტინენტურ ევროპაში გადავა. შემცირდება პირდაპირი ინვესტიციები.

ბატონი სერგო ქალაქ თელავიდან თან რეალური პიროვნებაა და თან კრებითი სახელია იმ ადამიანებისა, რომლებიც ევროინტეგრაციის მიმართულებით ინფორმაციულ შიმშილს განიცდიან.

გერმანიაში მმართველი კოალიციის პარტიების: CDU -სა და CSU- ს ცალკეული პოლიტიკოსები სკეპტიკურად არიან განწყობილნი, რამდენად გონივრულია საქართველოსთვის ვიზალიბერალიზაციის მინიჭების თაობაზე ევროკომისიის გეგმა. მათ არგუმენტად მოჰყავთ ქართული კრიმინალური დაჯგუფებების მზარდი მასშტაბი და გავლენები ევროპაში, ამასთან, საქართველოს მოქალაქეების მიერ ლტოლვილის სტატუსის ბოროტად გამოყენების ტენდენციად ქცეული ფაქტები. ეს არგუმენტები რეალობაში საფუძველს მოკლებული როდია, მაგრამ სწორედ ამ თემის წამოწევა საქართველოს სახელმწიფოსათვის ეგზისტენციალურად მნიშვნელოვანი საკითხის გადამწყვეტ ფაზაში აღაშფოთებს ქართულ საზოგადოებას:

„სურსათის უვნებლობა ევროკავშირმა რომ არ მოგვთხოვოს, ისე არ უნდა გვქონდეს“? - ეს რეპლიკა მესტიაში ჯერ კიდევ “გაუხურებელი” ტრენინგის მიმდინარეობის დროს ადგილობრივმა ზაზა დევდარიანმა “გვესროლა”.

პილოტმა დაშვება გამოაცხადა. ქვევით თვალი მომჭრა აღმოსავლეთსა და უდაბნოს კლიმატისთვის უჩვეულო სიმწვანემ, რომელიც თელ-ავივის აეროპორტის ზოლამდე მთელი 20 წუთის განმავლობაში არ დასრულებულა. გაოცებამ დროებით გადამავიწყა „აირზენას“ ღარიბული, უგემური მენიუ და ლამაზი, მაგრამ უჟმური და მოძველბიჭო სტიუარდესა. - ყვავის ყველაფერი, - მითხრა სიამაყით გვერდით მჯდომმა შუახნის მამაკაცმა, რომელიც საქართველოდან ისტორიულ სამშობლოში ღრმა ბავშვობაში გადასახლდა.

ცოტა ხნის წინ გავრცელდა ინფორმაცია "ჩერნომორენერგოს" დირექტორის, ასლან ბასარიას განცხადების შესახებ, რომელსაც ენგურჰესის დირექტორის ლევან მებონიაც ადასტურებს და რომლის მიხედვით ენგურჰესის მიერ გამომუშავებული არცერთი კილოვატი ამ ეტაპზე საქართველოს არ მიეწოდება და მთლიანად აფხაზეთს მიაქვს, ხოლო ზამთრისა და გაზაფხულის პერიოდში წაღებული ელექტროენერგიის რაოდენობა გამომუშავებულის 80%-ს შეადგენს.

არავის უკვირს ის ფაქტი, რომ რადიკალური ისლამის წარმომადგენელები მკაცრად აკრიტიკებენ დემოკრატიას, რადგან ის შარიათის სულთან შეუთავსებელ პოლიტიკურ პრაქტიკად, ზნეობრივი გარყვნილებისა და ქაოსის წყაროდ მიაჩნიათ. საკვირველი ისაა, რომ დემოკრატიას რელიგიის სახელით ქრისტიანებიც არ წყალობენ.

გასული წლის ბოლოს საქართველოს გაზმომარაგების გაზრდის საკითხმა არათუ აქტუალურობა შეიძინა, არამედ გადააჭარბა ყველანაირ მოლოდინს და უკვე ერთგვარ მძაფრსიუჟეტიან სერიალად იქცა “გაზპრომის” მთავარ როლში მონაწილეობით.

ქართველ მორწმუნეთა და სასულიერო პირთა გარკვეულ წრეში სიტყვა „ლიბერალიზმი“ ძალიან უარყოფითი რენომეთი სარგებლობს. ჩემი აზრით, ამას სამი უმთავრესი მიზეზი აქვს. პირველი, ესაა რუსული რელიგიური ლიტერატურა, რომლებიც „რომის მესამე იმპერიის“ სულისკვეთების მქონე ავტორების მიერაა დაწერილი, რომლებსაც ყველანაირი ლიბერალური აზრი, რომელიც ეჭვის ქვეშ აყენებს რუსული იმპერიის მართლმადიდებლურ მისიას, თავად მართლმადიდებლობის საწინააღმდეგო ძალად მიაჩნიათ; მეორე, ზოგიერთი ლიბერალის აგრესიული, ანტიეკლესიური პოზიცია, რომელიც სულაც არ გამომდინარეობს კლასიკური პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებიდან და აქედან გამომდინარე, თავად ამ ლიბერალის ბრალია და არა ლიბერალიზმის; მესამე, ზოგადად ლიბერალიზმის მოწინააღმდეგენი კარგად არ იცნობენ კლასიკური, პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებას.

ახალციხის რაიონში მცხოვრებ ერთ-ერთ მეფუტკრეს, რომელიც ევროპაში ქართული თაფლის ექსპორტისთვის საჭირო მოთხოვნებზე ინფორმაციას ეძებდა, სურსათის ეროვნულ სააგენტოში "ურჩიეს", რომ ევროკავშირში თაფლის შეტანაზე ფუჭ ოცნებას თავი დაანებოს და ცოტა უფრო პრაგმატულ-მიწიერი საქმით დაკავდეს.

ახლო აღმოსავლეთსა და სირიაში შექმნილი ვითარება შედეგია ცივილიზაციურ - რელიგიური კონფლიქტების გაღვივების, რომლებიც ემყარება საუკუნეების მანძილზე ჩამოყალიბებულ ეთნო-რელიგიურ რწმენებს და რომელთა გაღვივება ხდება გლობალური და რეგიონული პროცესების ფონზე.

Advocating

შეხვედრა საღამოს 6 საათზე , www.eugeorgia.info-ს ოფისში დავნიშნეთ. ჩვენი ჯგუფი პირველად უნდა შეხვედროდა ახალციხის რაიონში, სოფელ ანდრიაწმინდაში მცხოვრებ მეყველეს - გალინა ინასარიძეს და მის შვილს - რუსლანს. თავდაპირველად, შეხვედრის მიზანი ერთმანეთის გაცნობ

featured

ევროკავშირში 1 კგ ბიო ჟოლოს საცალო ფასი 100 ევროს აჭარბებს, თუმცა, როცა კენკრის ბაღის გაშენება გადაწყვიტა, გიორგი კორელი, ძირითადად, მაინც ადგილობრივი ბაზრით მოიხიბლა. როგორც ახალგაზრდა ფერმერი ამბობს, ჟოლო საქართველოში საკმაოდ მოთხოვნადი პროდუქტია და ყოვ

EU representatives inspected the production of honey in Georgia and concluded that honey is one of the best-placed Georgian products, along with hazelnuts and wine, for entering EU markets.

The American blueberry, which adapted well to the climactic conditions of the Guria and Adjara highlands, is in high demand on the global market because of its unique properties. This year, 12 tons of blueberries grown in Georgia were delivered for sale o

Paata Mogelashvili owns a 20 hectare orchard in the village of Variani, in the Gori District. He has been tending the orchard together with his brothers for several years.Recently, the orchard was replenished when the Sinap and Champion apple cultivars we

1 კგ - 30 ლარი- ამ ფასად შეგიძლიათ იყიდოთ სატაცური წელს ქართულ საცალო ქსელებში. ცხოვრების დონის გათვალისწინებით, ბოსტნეულს თამამად შეუძლია დელიკატესებს შორის თავისი ადგილი დაიკავოს. თუმცა, როგორც ექსპერტები აცხადებენ, ფასს არც მისი თვისებები ჩამორჩება.

ქალი მეწარმეების ხელშეწყობის მიზნით, ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი საქართველოში ახალ პროგრამას იწყებს. EUGeorgia.info დაინტერესდა, რამდენად ხელსაყრელია პირობები და რას ფიქრობენ პროგრამასთან დაკავშირებით თავად ქალი მეწარმეები.

"The EU market has a huge advantage. First and foremost it is stability. European market is a developed market with profound and well established rules. Russian market on the other hand lacks this kind of cohesion. Few rules that exist there are often sub

სერბეთი ყოველწლიურად, დაახლოებით, 170 მილიონი ევროს ღირებულების ჟოლოს ექსპორტს ახორციელებს, მსოფლიოში სიდიდით მეოთხე, ევროპაში კი - მეორე მწარმოებელია.

Anchovy harvested from the waters off the Georgian Black Sea shore will be one of the first products to be exported from Georgia to markets in the EU. To see how effectively the National Food Agency of Georgia controls local production, the Directorate Ge

თვეზე მეტია საგაფიცვო ტალღამ ქართული უნივერსიტეტები მოიცვა. თავიდან ჩამოუყალიბებელი მოთხოვნები ბევრი მიმართულებით დაკონკრეტდა და ახლა სტუდენტები უნივერსიტეტების დამოუკიდებლობასთან ერთად სწავლის ხარისხის გაზრდას და სწავლების თანამედროვე მეთოდების დანე

banner
banner
banner
banner
banner