Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player


Cреда, 20 Ноябрь
12 Октябрь 2017 | 13:32

რუსული სატრანსპორტო ოცნებები

რუსული სატრანსპორტო ოცნებები

ევროკავშირისა და აშშ-ს მიერ შემოღებული სანქციების ამოქმედების შემდეგ, რუსული ეკონომიკის ზრდა საგრძნობლად შეჩერდა და სტაგნაციის ეტაპში შევიდა. მიუხედავად იმისა, რომ არაერთი ანალიტიკოსის მიერ პროგნოზირებული კოლაფსი ჯერ არ დამდგარა, ეკონომიკურ სექტორებში დაფიქსირებული ტენდენციები ერთმნიშვნელოვნად მიანიშნებს სტაგნაციის ხანგრძლივ პერიოდზე, რომელიც, შესაძლოა, მართლა კოლაფსში გადაიზარდოს, თუ არ გადაიდგმება შესაბამისი ანტიკრიზისული ნაბიჯები. ერთ-ერთი სფერო, რომელიც ეკონომიკური სიჯანსაღის ან კრიზისის მკაფიო ინდიკაციას იძლევა, სატრანსპორტო სექტორია.

სანქციების შემოღებამ ყველაზე მეტად საზღვაო გადაზიდვები დააზარალა. ხოლო, რადგან რუსეთის სატრასნპორტო გადაზიდვები ნედლეულის ფასებზე პირდაპირაა დამოკიდებული,  სანქციების ეფექტი სერიოზულად აისახა ექსპორტის შემცირებაზე დოლარის ექვივალენტში და ზრდაზე მოცულობების მიხედვით. ასევე, სტაგნაცია და უკუსვლა შეიმჩნევა საჰაერო გადაზიდვების სფეროშიც, რაც ძირითადად გლობალური და რეგიონალური პროცესებით აიხსნება (პოლიტიკური პროცესები, კონფლიტები), ხოლო საავტომობილო გადაზიდვების სექტორმა 2016 წელი მხოლოდ 0.8%-იანი ზრდით დაასრულა. რაც შეეხება საკონტეინერო-სარკინიგზო გადაზიდვებს, მათი მოცულობა 10%-ით გაიზარდა (3.26 მლნ.ტ.ე.უ). 2017 წლის პირველი 8 თვის პერიოდში საკონტეინერო გადაზიდვების ზრდა გაგრძელდა და, დაახლოებით, 25%-იან მაჩვენებელს მიაღწია (1,7მლნ.ტ.ე.უ). განსაკუთრებითი მატება აღინიშნება საკონტეინერო სატრანზიტო გადაზიდვებში (76.6%) და იმპორტში (53.8%). ხოლო შიდა საკონტეინერო გადაზიდვების ზრდის დინამიკა მხოლოდ 8%-ით ხასიათდებოდა. მიუხედავად ამისა, საკონტეინერო გადაზიდვების მოცულობა (2016წ.-2.1%) რუსეთში მნიშვნელოვნად ჩამორჩება საშუალო ევროპულ დონეს (გადაზიდვების 10%).

ინფრასტრუქტურის, ტრანსპორტისა და ელექტროენერგიის წარმოების დარგებში რუსეთის სახელმწიფო მთავარი ინვესტორია, რაც ნაწილობრივ კერძო ინვესტორების ობიექტური პასიურობით აიხსნება გრძელვადიანი დიდი პროექტების მაღალი პოლიტიკური და დაბალი ეკონომიკური მოგების რისკების გამო. ზოგადად, სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურისთვის დამახასიათებელია შემდეგი მაჩვენებლები: მობეტონებული დასაჯდომი ბილიკების მქონე აეროპორტების რაოდენობა 595-ს შეადგენს, ხოლო დანარჩენი 621-ს. სარკინიგზო გზების (87157კმ) მხოლოდ ნახევარია ელექტროფიცირებული (40300კმ), ხოლო საავტომობილო გზების (933000კმ) თითქმის 22% ასფალტირებული არ არის.

რკინიგზა სატვირთო გადაზიდვებში მთავარ არტერიას წარმოადგენს და საერთო ტვირთების დაახლოებით 45%-ის (მგზავრების 25%) გადაზიდვებს ახორციელებს. შესაბამისად, ჩვენ ანალიზში ძირითად აქცენტს სწორედ რკინიგზის მდგომარეობაზე გავამახვილებთ და შედარებით ნაკლებად შევეხებით ტრანსპორტის სხვა დარგებს. ხსენებული მიდგომა გასაგები გახდება, თუ რუსეთის მთავრობის გრძელვადიან პრიორიტეტებს გავითვალისწინებთ, სადაც ევრაზიის კონტინენტზე აღმოსავლეთ-დასავლეთის და ჩრდილოეთ-სამხრეთის სატრანსპორტო დერეფნების განვითარებას კრიტიკული მნიშვნელობა აქვს მინიჭებული. ამ კუთხით, რუსეთის რკინიგზას შემდეგი ნაბიჯები აქვს დასახული:

  • ტრანს-სიბის მოდერნიზაცია და საჩქაროსნო მონაკვეთების გაზრდა
  • ლოგისტიკური ინფრასტრუქტურის (ცენტრების) მოდერნიზაცია სატრანზიტო ტვირთების გადაზიდვების სისწრაფის გასაზრდელად
  • სატარიფო პოლიტიკის გაუმჯობესება და საბაჟო პროცედურების გამარტივება
  • ტექნოლოგიური ინოვაციების დანერგვა და პროცედურების დახვეწა
  • ინდოეთი-ირანი-აზერბაიჯანი-რუსეთის სატრანსპორტო (საკონტეინერო) მარშრუტის ამუშავება და რეშტ-ასტარა (ირანი-აზერბაიჯანი) სარკინიგზო ხაზის ფუნქციონირების დაწყება.

ზოგადად, 2030 წლამდე რუსეთის სატრანსპორტო სტრატეგია დამატებით ითვალისწინებს სატრანსპორტო ჰაბების გაფართოებას, სპეციალური ეკონომიკური ზონების შექმნას და განვითარებას და სატრანსპორტო სერვისების ხელმისაწვდომობის გაზრდას (ზოგჯერ გაიაფებას). საიდუმლოებას არ წარმოადგენს ის გარემოება, რომ, როგორც ზოგადად, რუსეთის სატრანსპორტო სფეროს, ისე რკინიგზის ვიწრო პროფილური ინტერესები, ჩინეთის გლობალური ინიციატივის, "ერთი-სარტყელი, ერთი გზა"-ს უკავშირებდა და მასში რუსეთის ცენტრალური გეოგრაფიული როლის მაქსიმალურ გამოყენებას ითვალისწინებს.

 ჩინეთი და "ერთი-სარტყელი, ერთი გზა"

ზოგადი სტატისტიკური მონაცემების მიხედვით, ჩინეთი არ ჩქარობს რუსეთთან მჭიდრო სატრანსპორტო "ჩახუტებას". ყაზანი-მოსკოვის რკინიგზის მონაკვეთის საინვესტიციო პროექტისა და ციმბირის გაზსადენის გარდა, ჯერჯერობით არავითარი სხვა მსხვილი საინვესტიციო პროექტი არ შემუშავებულა, განსხვავებით ყირგიზეთთან და უზბეკეთთან დადებული მრავალი პროექტისგან:

  • ჩინეთი-ყირგიზეთი-უზბეკეთის დამაკავშირებელი ავტობანი
  • ჩინეთი-უზბეკეთის რკინიგზა
  • ელეტროხაზების და ელექტროსადგურების მოდერნიზაცია
  • სატრანსპორტო და ლოგისტიკური თანამშრომლობის პროექტები

რუსული ინიციატივა ითვალისწინებს, რკინიგზის ტრანსსიბირის მაგისტრალის მონაკვეთის გარდა, მონღოლეთის აქტიურ ჩართვას პროექტში, რაც ცარიელი მატარებლების დაბრუნებას (ჩინეთსა და რუსეთში) გამორიცხავს, ხოლო მონღოლეთს მნიშვნელოვან ლოგისტიკურ ცენტრად აქცევს. გეგმა ითვალისწინებს დაახლოებით 10 დღიან ვადაში დასავლეთიდან (ვორსინო) და ჩინეთიდან (ჩენგდუ) მატარებლების შეხვედრას მონღოლეთის პუნქტ ზამინ-უუდში, ტვირთების გაცვლას და დაბრუნებას საწყის ადგილებში. პირველად, ცდა განხორციელდა 13 სექტემბერს (20 სექტ.  ჩენგდუდან), ხოლო დასრულდა 2 ოქტომბერს (26 სექ. ჩენგდუში). ამრიგად, სატრანზიტო პერიოდმა 13 დღე მოიცვა და, რუსეთსა და ჩინეთს შორის საკონტეინერო გადაზიდვების ზრდის ფონზე (19% - 2017 წლის პირველი 6 თვე/35.2 მლნ.ტ.), პროექტის პერსპექტიულობას დამატებით გაუსვა ხაზი. რუსეთის რკინიგზის პრეზიდენტის, ოლეგ ბელოზეროვის განცხადებით, მონღოლეთის (ულანბატარის რკინიგზა) მონაკვეთის მოდერნიზაციას სტრატეგიული მნიშვნელობა გააჩნია რუსეთისთვის და უნდა განხორციელდეს რაც შეიძლება სწრაფად. დამატებით, რუსეთსა და ჩინეთს შორის ივნისში გაფორმდა შეთანხმება საერთაშორისო ტვირთებზე ელექტრონული მონაცემების გაცვლის თაობაზე, ხოლო ა.წ. აპრილში რუსეთის, ჩინეთის, ბელორუსის, გერმანიის, ყაზახეთის, პოლონეთის და მონღოლეთის რკინიგზების წარმომადგენლებმა ხელი მოაწერეს საკონტეინერო გადაზიდვების ხელშეწყობის შეთანხმებას, რაც მნიშვნელოვნად შეამცირებს ტვირთების როგორც გაფორმების, ასევე გადაზიდვებზე გამოყოფილ დროს.

მიუხედავად მოსკოვის მიერ გადადგმული ინტენსიური ნაბიჯებისა, "ერთი-სარტყელი, ერთი გზა"-ს ჯერ ჯერობით არ მოჰყოლია რეალური ხელშესახები პროდუქტი, რომელიც  შეესაბამებოდა იმ მასშტაბს, რისი იმედიც გააჩნიათ კრემლში.





ჩინური გლობალური პროექტის 113 მლრდ. პაკეტიდან (ინფრასტრუქტურისთვის), აბრეშუმის გზის ფონდის 15 მლრდ-დან თუ ჩინეთის განვითარების ბანკის 55 მლრდ. აშშ დოლარის ბიუჯეტიდან - რუსეთმა, პრაქტიკულად, ვერაფერი მიიღო. მიუხედავად ტრანსსიბის პრიორიტეტულობისა, ჩინური გლობალური ინიციატივისთვის, მაგისტრალის მხოლოდ 15%ის გამოყოფა არის შესაძლებელი ტრანზიტული გადაზიდვებისთვის, რაც ძალიან დაბალია და მაღალ ტარიფთან (6.300-8.000 დოლარი, ზღვით - 2.500/4000 დოლარი) და ხანგრძლივობასთან ერთად (მატარებლის დაბალი სიჩქარე, საშუალოდ 20 დღე), თითქმის გამორიცხავს ტრანსსიბის გამოყენებას საერთაშორისო გადაზიდვებისთვის. გარდა ამისა, ჩინეთი "ერთი-სარტყელი, ერთი გზა"-ს განიხილავს როგორც მისი დასავლური პროვინციის სინცზიანის (უიღურეთის ავტონომიური რეგიონი) განვითარების ძირითად ინსტრუმენტს, რაც რუსეთის რკინიგზის გამოყენებას მხოლოდ ყაზახეთის გავლით ხდის შესაძლებელს და 60 მილიონ ტონა ტვირთის გადაზიდვას ითვალისწინებს წელიწადში. ყაზახეთმა, თავის მხრივ, გარანტია გასცა 2020 წლისთვის 45 მლნ. ტონამდე ტექნიკური შესაძლებლობის გაზრდაზე, ხოლო 2022 წლამდე კასპიის პორტ აქტაუს ტვირთბრუნვის გაზრდაზე 22 მლნ.ტონამდე. შესაბამისად, გათვლების საფუძველზე, ჩინეთისთვის ტრანსკასპიური გადაზიდვები აზერბაიჯანის, საქართველოსა და თურქეთის გავლით უფრო მომხიბვლელად გამოიყურება, ვიდრე შორეული აღმოსავლეთის ტრანსსიბის მონაკვეთში ინვესტიციების ჩადება. მიუხედავად ტრანსკასპიური გადაზიდვების მაღალი ფასისა და ტრანსპორტირების ხანგრძლივობისა, ბაქოს პორტმა არანავთობის კატეგორიის ტვირთების მიღების 35 %-იანი ზრდა დააფიქსირა 2017 წლის პირველ მეოთხედში, რაც პირდაპირ მიუთითებს ტრანსკასპიური დერეფნის მნიშვნელობის მზარდ დინამიკაზე.

სანქციები და პროგნოზი

ანალიტიკოსების შეფასებით, რუსეთს, განსაკუთრებით სანქციების ფონზე, საერთოდ არ გააჩნია ფინანსური რესურსების საჭირო მოცულობები ინფრასტრუქტურის საფუძვლიანი განახლებისთვის, როგორც მინიმუმ მომდევნო 10 წლის განმავლობაში. სწორედ ამის შედეგია ის, რომ მიუხედავად ჩინური გლობალური ინიციატივის ფარგლებში 40-მდე მეტი საინვესტიციო პროექტის შეტანისა, მოსკოვმა არცერთ პროექტზე ჯერ არ მიიღო დაფინანსება. ასევე სიმპტომატურია, რომ სექტემბერში რუსეთის რკინიგზამ 6 წლიანი (წლიური 2.1%) ევრობონდების განთავსების გზით (ვი-თი-ბი ბანკის თანამონაწილეობით), 450 მილიონი შვეიცარული ფრანკი მოიზიდა, რაც ნათლად მიუთითებს სახელმწიფო კომპანიის დამშრალ ფინანსურ რესურსებზე. რუსი ექსპერტების პროგნოზით, საავტომობილო გადაზიდვები გააგრძელებს ზრდას და ბაზრის 70%-ს დაიკავებს, განსაკუთრებით მოკლე და საშუალო მანძილის გადაზიდვების (1000კმ-მდე) სექტორში. რკინიგზის გადაზიდვების მენიუდან, განსაკუთრებით შემცირდება ნავთობპროდუქტების წილი, ნავთობსადენების გამოყენების გამო. ხოლო სატარიფო პოლიტიკის წინმსწრები მეთოდის გამოყენების გამო, მოსალოდნელია ღირებულების ზრდა და ტვირთების მეპატრონეთა ლოგისტიკურ სქემებში რკინიგზის მომსახურებაზე ხშირად უარის მიღება. ანუ მოხდება ტვირთბრუნვის გადატანა სხვა სატრანსპორტო საშუალებებზე, სადაც როგორც მომსახურების დროის, ასევე ხარისხის მხრივ გაცილებით უკეთესი მდგომარეობაა. 





ევროკავშირის სანქციების შემოღების შემდეგ, საავტომობილო ტვირთბრუნვამ 2014 წელს 19%-იანი ვარდნა განიცადა, ხოლო 2015 წელს ვარდნის პიკის შემდეგ, 2016 წელს მკვეთრად შეანელა ვარდნა 5.1%-მდე, იმპორტის ჩანაცვლების აქტიური ზომების გატარების შედეგად. თუმცა, ტვირთბრუნვის ზოგადი სტაგნაციის პროცესი მხოლოდ სასურსათო ემბარგოს შემოღებით არ არის განპირობებული და, პირველ რიგში, საინვესტიციო და ახალი სამრეწველო პოტენციალის კლებას უკავშირდება. 2015 წელს რუსეთში, 2014 წელთან შედარებით, მანქანათმშენებლობის/სამრეწველო მსხვილგაბარიტიანი დაზგების 1/3-ით ნაკლები რაოდენობა იქნა იმპორტირებული. მიუხედავად იმისა, რომ 2016 წელს დინამიკა დადებითი იყო (+9%), ეს მაჩვენებელი უკვე 2015 წლის ნეგატიურ წელთან შედარებაშია მოყვანილი და პრე-სანქციური პირობების მიღწევამდე ძალზედ შორს არის. სანქციების შედეგად ეკონომიკური მოთხოვნების ვარდნის გამო, არა მხოლოდ რუსული, არამედ საერთაშორისო კომპანიებიც თანდათანობით ამცირებენ აქტივობებს და იწყებენ რუსული ბაზრიდან გასვლას. გაზეთ “კომერსანტის” მონაცემებით, 2014-2015 წლებში რუსეთი დატოვა 60-მდე ცნობილმა კომპანიამ. 2016 წელს ბაზარი საერთო ჯამში დატოვა 500-მდე კომპანიამ, რომელთა დიდი უმეტესობა საშუალო და მცირე ზომისაა (ყველაზე ნაკლებად მსხვილი იმპორტიორების სეგმენტი დაზარალდა). 2016 წელს უკვე ხსენებული ტრანსსიბის გადაზიდვების მოცულობამ ასევე იკლო 6%-ით, საიდანაც განსაკუთრებით საკონტეინერო სატრანზიტო გადაზიდვების მოცულობამ მიაღწია საგანგაშო მაჩვენებელს (კლების 16%), ხოლო ექსპორტირებული და იმპორტირებული საკონტეინერო გადაზიდვებმა კლების 2% და 4% აჩვენეს. რაც შეეხება სხვა სახის საერთაშორისო გადაზიდვებს, ამ მხრივ ტრანსსიბი სტაბილურ დინამიკას ავლენს +3.9%.

როგორც უკვე აღინიშნა, სატრანსპორტო სექტორის განვითარების ძირითად შემაფერხებელ ფაქტორად ისევ და ისევ ინვესტიციების არასათანადო მოცულობები წარმოადგენს, რომლის ბირთვს მხოლოდ სახელმწიფო მონაწილეობა ქმნის მიზნობრივი პროგრამების სახით. კერძო კაპიტალის მოზიდვის გარეშე, რუსული სატრანსპორტო სექტორი ინდოეთისა და ბრაზილიის მაჩვენებლებსაც ვერ მიაღწევს, სადაც, რუსეთის მსგავსად, ინფრასტრუქტურაზე მშპ-ს 1% იხარჯება, თუმცა კერძო ინვესტიციების წილი (კომერციული გადაზიდვები) გაცილებით დიდია. მსოფლიო ბანკის მონაცემების მიხედვით, რუსეთი, ლოგისტიკის ეფექტურობის მიხედვით, 99-ე ადგილს იკავებს მსოფლიოში (Index-2.01, საქართველო-2.26). 2020 წლისთვის კერძო მფლობელობაში არსებული ლოკომოტივების 73% (4000-მდე) ახალი რეგულაციების შემოღების შემთხვევაში, უნდა იქნას ამოღებული ექსპლუატაციიდან, ხოლო მათი განახლება მოითხოვს დაახლოებით 1.6 მილიარდ დოლარს. რუსეთის რკინიგზის საკუთრებაში არსებული 20.000-მდე მატარებლის მდგომარეობაც დიდად არ განსხვავდება კერძო კომპანიებისას. შესაბამისად, ადვილი წარმოსადგენია, თუ რა მასშტაბების განახლებას და ლოგისტიკურ უზრუნველყოფას მოითხოვს რუსული სატრანსპორტო სისტემა ახლო და შორეულ მომავალში, მით უფრო იმის გათვალისწინებით, რომ რკინიგზას დაგეგმილი აქვს დამატებით 1600 ახალი მატარებლის შესყიდვა.   

ამის ფონზე, რუსეთის პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა 28 სექტემბერს განკარგულებას ტრანსპორტის მინისტრის მაქსიმ სოკოლოვისთვის ნაწილობრივი სამსახურეობრივი შეუსაბამობის გამოცხადების შესახებ, ხოლო ვიცე პრემიერ არკადი დვორკოვიჩს, რომელიც ტრანსპორტის სფეროს კურირებს, შენიშვნა მისცა ვითარებასთან არასათანადო გამკლავების თაობაზე. მიუხედავად ამისა, პუტინს კვლავინდებურად სჯერა, რომ არსებული ვითარების ფონზე შემუშავებული სახელმწიფო გეგმის შესაბამისად, რუსეთი შეძლებს უკვე 2019-2020 წლებისთვის ეკონომიკური ზრდის ტემპების მიღწევას.."Выше мировых" - ჯერ კიდევ არარსებული გეგმა ჯერ კიდევ ა.წ. მაისში უნდა დადებულიყო.

 






* სტატია მომზადდა აღმოსავლეთ-დასავლეთის მართვის ინსტიტუტის (EWMI) ACCESS-ის პროექტის ფარგლებში ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) დაფინანსებით. სტატიის შინაარსზე პასუხისმგებელია ავტორი. ის შეიძლება არ გამოხატავდეს USAID-ის, ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობის ან/და EWMI-ს შეხედულებებს 



Прочитано
3490
Отправить письмо

Связанный:

საქართველოსთვის აქტუალური „ბალკანური“ ენერგოპოლიტიკის მაგალითები

საქართველოსთვის აქტუალური „ბალკანური“ ენერგოპოლიტიკის მაგალითები

ენერგოგაერთიანების რეგულაციების შესრულების კუთხით „ბალკანური“ წარმატებული და წარუმატებელი ენერგოპოლიტიკის მაგალითები უხვად მოიპოვება, რომლებიც აუცილებლად უნდა გაითვალისწინოს საქართველოს შესაბამისმა სახელმწიფო სამსახურებმა.

10 Октябрь 2017 | 08:32 Транспорт и логистика Далее
რუსული საბანკო სექტორის ტურბულენტური ფრენა

რუსული საბანკო სექტორის ტურბულენტური ფრენა

2016 წელი საინტერესო აღმოჩნდა რუსული ეკონომიკისთვის. მიუხედავად დაწესებული სანქციებისა და რუბლის დევალვაციისა, რუსულმა ბანკებმა 2015 წელთან შედარებით ხუთჯერ მეტი - 930 მილიარდი რუბლის (15,66 მლრდ აშშ დოლარი) მოგება ნახეს. ამ ფონზე მათი საერთო აქტივების მო

01 Cентябрь 2017 | 12:14 Далее
ტრამპის სანქციების ექო

ტრამპის სანქციების ექო

ახალი სანქციები განსაკუთრებით დიდ დარტყმას მიაყენებს რუსულ ენერგოკომპანიების საერთაშორისო პროექტებს, რაც პირველ რიგში "როსნეფტის", "გაზპრომის" და "ლუკოილის" საგარეო ექსპანსიის გეგმების დასასრულის მომასწავებელია.

29 Август 2017 | 11:09 Далее
ჰიბრიდული ომი რუსულ სამხედრო თეორიაში

ჰიბრიდული ომი რუსულ სამხედრო თეორიაში

რუსეთის სამხედრო თეორეტიკოსების მიერ შექმნილ “მომავლის ომის” მოდელს განსაკუთრებული აქტუალობა შესძინა უკრაინის კრიზისმა, რადგან კრემლმა სწორედ აღნიშნული მოდელის გამოყენებით მოახდინა უკრაინის ტერიტორიის ნაწილის ანექსია და შექმნა დესტაბილიზაციის კერები.

10 Июль 2017 | 14:31 Антипропаганда Далее

Блог

„კაპიტალი განსაზღვრავს წარმოებით ურთიერთობებს,“ – კარლ მარქსის ამ ზეცნობილი ფრაზით გილოცავთ კაპიტალიზმის კრიტიკოსებს თქვენი კერპის 200 წლის იუბილეს, და მსურს განვავრცო, რომ იდეოლოგიური განსხვავების მიუხედავად, არა თუ ვეთანხმები, მეტიც, მიმაჩნია, რომ სწორედ კაპიტალი უდევს საფუძვლად არა მხოლოდ წარმოებით, არამედ ნებისმიერი სახის ურთიერთობას სოციუმში, რომელიც პროგრესსა და განვითარებაზეა ორიენტირებული.

2019 წლამდე გადადოს საპენსიო რეფორმის დაწყება და მოამზადოს წინაპირობები კონსერვატიული (და არა სოციალურ-ლიბერალური) მოდელის შემოღებისთვის, იმ დათქმით, რომ დაგროვებითი და საბაზისო პენსიების სქემები ყოველთვის ერთმანეთის პარალელურად იარსებებს

ახალქალაქს მორიგი დაგეგმილი ტრენინგის ფარგლებში ვესტუმრეთ. ამ ნაყოფიერ მიწაზე მშრომელი ფერმერები ცხოვრობენ. სწორედ აქ მოდის ქართულ ბაზარზე არსებული კარტოფილის, ბოსტნეულისა და მარცვლეულის დიდი ნაწილი. ბოლო პერიოდში ჩვენ მიერ ჩატარებული ტრენინგებიდან ეს შეხვედრა ყველაზე ინტერაქციული აღმოჩნდა. გამაკვირვა მათმა ცხოველმა ინტერესმა სიახლისადმი. ისინი მაქსიმალურად ცდილობდნენ მათთვის საინტერესო საკითხზე მიეღოთ რაც შეიძლება მეტი ინფორმაცია.

გასულ კვირას მაკედონიაში ნაციონალისტურად განწყობილ ადამიანთა ჯგუფი შეიჭრა პარლამენტში. 200-კაციანი ბრბო, რომელთა შორისნიღბიანი მამაკაცები იყვნენ, სასტიკად გაუსწორდაწამყვანი მაკედონიური ოპოზიციურიპარტიის და ეთნიკური ალბანელების პარტიის ლიდერებს, მათ შორის ქალბატონს. ეს ორი პარტია აპირებდა ახალი უმრავლების შექმნას მაკედონიის პარლამენტში, რომლის სპიკერად ეთნიკურად ალბანელი პოლიტიკოსი აირჩიეს. პარლამენტში შეჭრილები, რომლებიც ქვეყნის ყოფილი პრემიერ-მინისტრისმომხრეები იყვნენ, ამ ფაქტის ასეთი სისხლიანი გზით ჩაშლას ცდილობდნენ.

დღეს ქართულმეტყველებაში, ალბათ, 7000 სიტყვაზე მეტი არ გამოიყენება, ბარბარიზმებმა კი, რასაც წლებია ვაგროვებ, 1600-ს გადააჭარბა.

კონფლიქტის დაწყებიდან მეექვსე წელს ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ჩაურევლობის პოლიტიკა დაარღვია და ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ იერიში პირველად 7 აპრილს, გამთენიისას მიიტანა.

ესტონური წარმატებული პოტიკის მაგალითების მოძიება შესაძლებელია თითქმის ნებისმიერ სფეროში, დაწყებული სახელმწიფო მმართველობიდან, დამთავრებული განათლების პოლიტიკით.

უცხო ქვეყნების კანონებისა თუ რეფორმების კოპირება განვითარების ერთი-ერთი პოპულარული და საქართველოშიც ხშირად გამოყენებადი რეცეპტია. ლოგიკა მარტივია - „საჭირო არ არის ველოსიპედის ახლიდან გამოგონება“. თუმცა, ეს მიდგომა ხშირად არ ამართლებს.

ევროკავშირთან სავაჭრო სივრცის გაფართოების შედეგად ყველა მოსალოდნელი დადებით ეფექტი მიიღწევა გრძელვადიან პერიოდში (5-10 წელიწადი), ხოლო ხარჯების გაღება გვიწევს დღეს, რათა შესაბამისობაში მოვიდეთ ევროკავშირის კანონმდებლობასთანდა საბაზრო მოთხოვნებთან. ისედაც დაძაბულ სოციალურ და პოლიტიკურ ფონზე ამან შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას რეფორმების წარმატებით განხორციელებას. შესაბამისად, დაახლოების პროცესი უნდა იყოს თანმიმდევრული და პრიორიტეტები გათვლილი ისე, რომ ბიზნესს ჰქონდეს ზრდის სტიმული; ასევე, მნიშვნელოვანია ექსპორტზე ორიენტირებული დარგების კონკურენტუნარიანობის ამაღლება წახალისდეს. მეორე მხრივ, საქართველოში ევროკავშირის სტანდარტების დანერგვა მეწარმეობასა და ზოგადად ქვეყნის საინვესტიციო სივრცეში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას და ევროპულ ბაზარზე წვდომას ხელს შეუწყობს. DCFTA-ს სარგებლის სრულად ასათვისებლად, ასევე, აუცილებელია სამუშაო ძალის ბაზრის ცვლილება, რომელიც ამჟამად თავმოყრილია ძირითადად დაბალმწარმოებლურ დარგებში.

მე ძალიან კარგად არ ვიცნობ მაგამედ სარიევს. მაქსიმუმ ორჯერ შევხვედრივარ, პირველად მარნეულში და მეორედ ერთი კვირის წინ გარდაბნის მუნიციპალიტეტში ამჯერადაც ევროკავშირთან სავაჭრო ხელშეკრულების (DCFTA) შესაძლებლობების შესახებ ტრეინინგზე. მაგამედი არც ოლიმპიური ჩემპიონია და მისი ფოტოები არც საჯარო თავშეყრის ადგილებშია გამოფენილი, თუმცა ის რომ საუკეთესო მოქალაქეა, ამ ფაქტს წყალი არ გაუვა!

განვითარების ერთი-ერთი პოპულარული რეცეპტი, რომელსაც საქართველოშიც ხშირად მივმართავთ, უცხო ქვეყნების კანონებისა თუ რეფორმების კოპირებას გულისხმობს. ლოგიკა მარტივია - „საჭირო არ არის ველოსიპედის ახლიდან გამოგონება“. სამწუხაროდ, ეს მიდგომა რიგ შემთხვევაში არ ამართლებს. ვაშლი და ფორთოხალი ორივე მრგვალია და ორივე ხილია, მაგრამ აღნიშნული საერთო მახასიათებლები არ იძლევა საფუძველს გავაკეთოთ დაშვება, რომ მათი ხეები ერთი და იმავე გარემო-პირობებში და ერთნაირი მოვლის მეთოდებით ხარობს.

კეთილდღეობის ეკონომიკის ერთ-ერთი პრინციპია, რომ ზოგიერთ გადასახადს შესაძლოა უკუგავლენა ჰქონდეს ინდივიდების მოტივაციაზე- შექმნან დოვლათი. თუმცა, თუ გადასახადებიდან მიღებული თანხა საკმარისი არ არის ხარისხიანი ინფრასტრუქტურისა და საჯარო სერვისების დასაფინანსებლად, ამანაც შეიძლება დააზარალოს ეკონომიკა.

ინსტიტუტების განვითარებას არა მარტო პროფესიონალების, პოლიტიკური და ეკონომიკური ელიტების სწორად მიმართული შრომა და გადაწყვეტილებები, არამედ მოსახლეობის დამოკიდებულებებისა და ფასეულობების შეცვლაც სჭირდება.

ფერმერებთან ჩვენი შეხვედრის დროს სულიად მოულოდნელად აღმოვაჩინეთ მსმენელებს შორის ორი “თინეიჯერი” ბიჭი; მომავალი ფერმერები მამასთან ერთად გამალებით იწერდნენ პრეზენტაციის დროს მიწოდებულ ყველა ინფორმაციას თაფლის წარმოების არსებული შესაძლებლობების, პრობლემებისა და გამოწვევების შესახებ.

მას შემდეგ, რაც საქართველომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, მთავრობები, პოლიტიკური პარტიები, ექსპერტები, თუ იდეოლოგები გვპირდებიან საქართველოს ეკონომიკურ გაბრწყინებას, რეცეპტად კი ბორჯომის გაყიდვიდან დაწყებული დაბალი გადასახადებით დამთავრებული არაერთ იდეას თუ თეორიას ასახელებენ. ასე გრძელდება 25 წელია და, მართალია, 90-იანი წლების სიდუჭირიდან მოსახლეობის დიდი ნაწილი გამოვიდა, გაბრწყინებამდე ჯერ კიდევ ბევრი გვიკლია.

გუგენჰაიმში აგნეს მარტინმა, MoMA-ს თანამედროვე ხელოვნების ფილიალმა (PS1) ნიუ-იორკში, ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტმა და ჩიკაგოს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმმა კიდევ ერთხელ დამარწმუნა, რომ არ არსებობს გამოხატვის უღირსი საგნები, აღქმები, მოვლენები თუ ამ მოვლენების ინტერპრეტაციები.

სამი წლის წინ ამერიკელმა ჟურნალისტმა ენ ბერნარდმა National Geographic-ისთვის მომზადებულ რეპორტაჟში შემდეგი სიტყვები დაწერა: „თუ დაეცემა დამასკო, დაეცემა სირიაც.“ ომის დაწყებიდან, თითქმის, ექვსი წლის თავზე პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადის ციტადელად ქცეული სირიის დედაქალაქი გადარჩა, ხოლო ალეპომ, სიდიდით მეორე უძველესმა ქალაქმა და ომამდელი სირიის ბიზნესცენტრმა, დაცემა 2012 წლიდან (სამოქალაქო ომის დაწყებიდან ერთ წელიწადში) დაიწყო, თუმცა, მაინც ბევრს გაუძლო გარდა რუსეთის ავიაიერიშისა.

ციდან ალბათ ყველაზე კარგად ჩანს გერმანული რაციონალიზმი, მიწის და განახლებადი ენერგიიის ათვისება (გუშინ მხოლოდ მიუნხენიდან ფრანკფურტამდე მგზავრობისას 500-ზე მეტი ქარის წისქვილი დავთვალე), ტყის ფართობების და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების ეს რაღაც განსხვავებული სიმეტრიით მონაცვლეობა და, მთლიანობაში, ეს განსხვავებულად დავარცხნილი რელიეფი.

გაძვირებული საიმპორტო ავტომობილების ფასი (გამოწვეული აქციზის ზრდით), სავარაუდოდ, გაახანგრძლივებს საქართველოში არსებული ავტომობილების „ექსპლუატაციის“ ვადას. შესაბამისად, ტექნიკური შემოწმების შემოღების ვადებისა და პირობების გაურკვევლობის პირობებში, შესაძლოა, ტექნიკურად არც ისე სახარბიელო მგომარეობაში მყოფმა ქართულმა ავტოპარკმა გაიხანგრძლივოს მავნე აირებისა და უსიამოვნო ინდუსტრიული ხმების „გამობოლქვის“ პერიოდი.

В шестидесятые годы прошлого века Ферруччо получил от продажи тракторов бόльший доход, чем планировалось, и исполнил свою мечту: поставил в свой гараж новенькую «феррари». Вторая часть этой истории намного интереснее. «Феррари» не оправдала ожиданий Ферруччо. Ферруччо, не раздумывая, явился прямо к Энцо Феррари, чтобы обсудить недостатки машины, он высказал свое мнение и предложил помощь в решении проблем...

აბორტის უფლება ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პოსტულატია ადამიანის უფლების კონვენციაში. გაეროს CEDAW-ს კომიტეტის დეკლარაციაში წერია: „გაეროს წევრმა ქვეყნებმა ხელი უნდა შეუწყოს ჯანდაცვის სფეროში ქალის მიმართ ყველანარი დისკრიმინაციის აღმოფხვრას, ქალის და კაცის უფლება თანაბრად უნდა იყოს დაცული და ქალებს უნდა ქონდეთ წვდომა ჯანდაცვის სერვისებზე, ოჯახის დაგეგმარების ჩათვლით“.

ბატონი სერგო ქალაქ თელავიდან თან რეალური პიროვნებაა და თან კრებითი სახელია იმ ადამიანებისა, რომლებიც ევროინტეგრაციის მიმართულებით ინფორმაციულ შიმშილს განიცდიან.

ცოტა ხნის წინ გავრცელდა ინფორმაცია "ჩერნომორენერგოს" დირექტორის, ასლან ბასარიას განცხადების შესახებ, რომელსაც ენგურჰესის დირექტორის ლევან მებონიაც ადასტურებს და რომლის მიხედვით ენგურჰესის მიერ გამომუშავებული არცერთი კილოვატი ამ ეტაპზე საქართველოს არ მიეწოდება და მთლიანად აფხაზეთს მიაქვს, ხოლო ზამთრისა და გაზაფხულის პერიოდში წაღებული ელექტროენერგიის რაოდენობა გამომუშავებულის 80%-ს შეადგენს.

ქართველ მორწმუნეთა და სასულიერო პირთა გარკვეულ წრეში სიტყვა „ლიბერალიზმი“ ძალიან უარყოფითი რენომეთი სარგებლობს. ჩემი აზრით, ამას სამი უმთავრესი მიზეზი აქვს. პირველი, ესაა რუსული რელიგიური ლიტერატურა, რომლებიც „რომის მესამე იმპერიის“ სულისკვეთების მქონე ავტორების მიერაა დაწერილი, რომლებსაც ყველანაირი ლიბერალური აზრი, რომელიც ეჭვის ქვეშ აყენებს რუსული იმპერიის მართლმადიდებლურ მისიას, თავად მართლმადიდებლობის საწინააღმდეგო ძალად მიაჩნიათ; მეორე, ზოგიერთი ლიბერალის აგრესიული, ანტიეკლესიური პოზიცია, რომელიც სულაც არ გამომდინარეობს კლასიკური პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებიდან და აქედან გამომდინარე, თავად ამ ლიბერალის ბრალია და არა ლიბერალიზმის; მესამე, ზოგადად ლიბერალიზმის მოწინააღმდეგენი კარგად არ იცნობენ კლასიკური, პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებას.

ახალციხის რაიონში მცხოვრებ ერთ-ერთ მეფუტკრეს, რომელიც ევროპაში ქართული თაფლის ექსპორტისთვის საჭირო მოთხოვნებზე ინფორმაციას ეძებდა, სურსათის ეროვნულ სააგენტოში "ურჩიეს", რომ ევროკავშირში თაფლის შეტანაზე ფუჭ ოცნებას თავი დაანებოს და ცოტა უფრო პრაგმატულ-მიწიერი საქმით დაკავდეს.

ახლო აღმოსავლეთსა და სირიაში შექმნილი ვითარება შედეგია ცივილიზაციურ - რელიგიური კონფლიქტების გაღვივების, რომლებიც ემყარება საუკუნეების მანძილზე ჩამოყალიბებულ ეთნო-რელიგიურ რწმენებს და რომელთა გაღვივება ხდება გლობალური და რეგიონული პროცესების ფონზე.

Адвокатирования

შეხვედრა საღამოს 6 საათზე , www.eugeorgia.info-ს ოფისში დავნიშნეთ. ჩვენი ჯგუფი პირველად უნდა შეხვედროდა ახალციხის რაიონში, სოფელ ანდრიაწმინდაში მცხოვრებ მეყველეს - გალინა ინასარიძეს და მის შვილს - რუსლანს. თავდაპირველად, შეხვედრის მიზანი ერთმანეთის გაცნობ

Избранные статьи

EU representatives inspected the production of honey in Georgia and concluded that honey is one of the best-placed Georgian products, along with hazelnuts and wine, for entering EU markets.

The American blueberry, which adapted well to the climactic conditions of the Guria and Adjara highlands, is in high demand on the global market because of its unique properties. This year, 12 tons of blueberries grown in Georgia were delivered for sale o

Paata Mogelashvili owns a 20 hectare orchard in the village of Variani, in the Gori District. He has been tending the orchard together with his brothers for several years.Recently, the orchard was replenished when the Sinap and Champion apple cultivars we

1 კგ - 30 ლარი- ამ ფასად შეგიძლიათ იყიდოთ სატაცური წელს ქართულ საცალო ქსელებში. ცხოვრების დონის გათვალისწინებით, ბოსტნეულს თამამად შეუძლია დელიკატესებს შორის თავისი ადგილი დაიკავოს. თუმცა, როგორც ექსპერტები აცხადებენ, ფასს არც მისი თვისებები ჩამორჩება.

"The EU market has a huge advantage. First and foremost it is stability. European market is a developed market with profound and well established rules. Russian market on the other hand lacks this kind of cohesion. Few rules that exist there are often sub

Anchovy harvested from the waters off the Georgian Black Sea shore will be one of the first products to be exported from Georgia to markets in the EU. To see how effectively the National Food Agency of Georgia controls local production, the Directorate Ge

თვეზე მეტია საგაფიცვო ტალღამ ქართული უნივერსიტეტები მოიცვა. თავიდან ჩამოუყალიბებელი მოთხოვნები ბევრი მიმართულებით დაკონკრეტდა და ახლა სტუდენტები უნივერსიტეტების დამოუკიდებლობასთან ერთად სწავლის ხარისხის გაზრდას და სწავლების თანამედროვე მეთოდების დანე

Georgian Kiwifruitis available in one of the largest European supermarket chains – Lidl, Germany.The Lidl purchases 1kg kiwifruit for 1.20 Euro from Georgian producer and sells it for 0.29 Euro each in its chain.

Trade in sheep and wool has dropped in Georgia, and Georgian shepherds are looking to EU countries in search of new markets for Georgian sheep products. So, exactly what requirements must farmers meet in order to export Georgian sheep and wool to the Euro

ქართულ-შვეიცარიული კომპანია „ბლაუენშტაინ საქართველო“ რაჭაში 2008 წელს დაფუძნდა და თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვილი ფერმა ააშენა. იმავე წელს 70-მდე სული მსხვილფეხა საქონელი შვეიცარიიდან შემოიყვანა და მას შემდეგ ბიზნესის ასაწყობად, როგორც მისი დამფუძნებ

banner
banner
banner
banner
banner