banner
05 ივლისი 2017 | 18:32 ეკონომიკა

9 სექტორი, რომელსაც DCFTA-ის ფარგლებში საინვესტიციო პოტენციალი გააჩნია

9 სექტორი, რომელსაც DCFTA-ის ფარგლებში საინვესტიციო პოტენციალი გააჩნია

ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შეთანხმება (DCFTA) არამარტო ქართველი მწარმოებლებისთვის არის კარგი შესაძლებლობა ახალი ბაზრის ასათვისებლად, არამედ, იგი უცხოელი ინვესტორებისთვისაც საინტერესოა. განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს საკომუნიკაციო არხების ამუშავება იმისათვის, რომ ინვესტორებს მთელი მსოფლიოს მასშტაბით დავანახოთ საქართველოში ინვესტირების და ახალი საექსპორტო ბაზრის შესაძლებლობები. ამ მხრივ, კომუნიკაციების სტრატეგია მნიშვნელოვანი დოკუმენტია, რადგან სწორედ სწორი საკომუნიკაციო არხების გაძლიერებითაა შესაძლებელი უცხოელი ინვესტორების დაინტერესება. თუ ინვესტორს ვაჩვენებთ, რომ რომელიმე სექტორში ქვეყანას აქვს რაიმე სახით გამოვლენილი კონკურენტული უპირატესობა, შესაძლოა ეს სექტორი მიმზიდველი აღმოჩნდეს მისთვის და შესაბამისად, პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები ქვეყანაში გაიზრდება. 

DCFTA-ის გარე კომუნიკაციების სტრატეგიის ფარგლებში «პრაის უოთერ კუპერსმა» (PwC) ჩატარდა კვლევა, საიდანაც გამოვლინდა 9 სექტორი, რომელთაც DCFTA-ის ფარგლებში პოტენციალი გააჩნიათ. პროექტი დიდი ბრიტანეთის «კარგი მმართველობის ფონდის» დაფინანსებით განხორციელდა. პროექტის კონსულტანტები საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსთან შეთანხმებით შემდეგ სექტორებს ასახელებენ:

 

  1. კენკროვანი კულტურები: მარწყვი, ჟოლო;
  2. თაფლი;
  3. საოჯახო ქიმია;
  4. გადამუშავებული ხილი და ბოსტნეული;
  5. ღვინო;
  6. სამშენებლო მასალები;
  7. ელექტრო კაბელები;
  8. ქურთუკები, პალტოები;
  9. აბრეშუმი: აბრეშუმის ძაფი და ქსოვილი

PwC-ის კონსულტანტი ნინო ელიაშვილი აღნიშნავს, რომ პროექტის ფარგლებში საწყის ეტაპზე მოეწყო შეხვედრები სხვადასხვა უწყებებთან და ბიზნეს ასოციაციებთან. შეხვედრების შედეგად მოხდა ყველა დასახელებული სექტორის ანალიზი. თავდაპირველად გამოვლინდა 32 სექტორი, რომელთა განხილვა მოხდა 20 ქვეყნის ჭრილში. საბოლოოდ დარჩა 9 სექტორი. თუმცა, ამ 9 სექტორზე სიღრმისეული კვლევა არ ჩატარებულია. როგორც პროექტის შემსრულებლები აცხადებენ, საბოლოოდ შეირჩევა 3 პროდუქტი და სწორედ ამ შერჩეულ პროდუქტებზე გაკეთდება ე.წ. Follow up პროექტი და თითოეულ ამ პროდუქტზე, რომელიც ეკონომიკის სამინისტროსთან შეთანხმებით გადაწყდება, სიღრმისეული კვლევა მომზადდება.

“მე ვფიქრობ რომ ამ გაგრძელებაში უკვე უფრო მეტად იქნება სხვა დაინტერესებული მხარეების ჩართულობა, რადგან უკვე ღრმა და ყოვლისმომცველი კვლევა ჩატარდება და უფრო მეტი შედეგი დაიდება ამ მიმართულებით. უახლოეს ერთ თვეში ეს პროექტი უნდა დაიწყოს, რომელიც 6-8თვის განმავლობაში გაგრძელდება” - აცხადებს ნინო ელიაშვილი.

საბოლოო ანგარიში გამოვლენილ 9 სექტორზე უკვე გადაცემულია საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსთვის, თუმცა ეკონომიკის სამინისტრო ამ დოკუმენტს ჯერჯერობით არ ასაჯაროებს. სამინისტროს საგარეო ვაჭრობის  პოლიტიკის დეპარტამენტის უფროსის, მარიამ გაბუნიას ცნობით, დოკუმენტი არ გახდება საჯარო სანამ ბოლომდე არ დასრულდება სექტორების დეტალური კვლევა. კონკრეტული სექტორების კვლევები კი დაიწყება მას შემდეგ, რაც დამატებით თანხებს მოიძიებენ ამისათვის. ამჟამად ადმინისტრაციული პროცედურების შეთანხმება მიმდინარეობს.

"საბოლოო კვლევა რომ დასრულდება და კონკრეტული რეკომენდაციები დაიდება, შემდგომ ჩვენ გავითვალისწინებთ ჩვენი საქმიანობის პროცესში და ამის მიხედვით დავგეგმავთ სამომავლო აქტივობებს”- განაცხადა მარიამ გაბუნიამ.

კონსულტანტმა ეკა გაძაძემ დეტალურად აგვიხსნა კვლევის მეთოდოლოგია და ის თუ რა ფაქტორები იქნა გათვალისწინებული საბოლოოდ ამ 9 სექტორის შერჩევისას. მისი განმარტებით, თავდაპირველად ჩატარდა ინტერვიუები ყველა სახელმწიფო და არასახელმწიფო სექტორის წარმომადგენლებთან, მათ შორის ჩართული იყო სურსათის უვნებლობის ეროვნული სააგენტო, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო, Invest in Georgia, საპარტნიორო ფონდი, თანაინვესტირების ფონდი და სხვ. ასეთი იყო 15-მდე დაწესებულება.   

“გამოვლენილი 32 პროდუქტი გავაანალიზეთ DCFTA უპირატესობის მიხედვით. დავაკვირდით თითოეულ ამ პროდუქტს ჰქონდა თუ არა სატარიფო ან რაიმე ტიპის უპირატესობა, ამ გაცრის შედეგად დარჩა მხოლოდ ის პროდუქტები, რომელსაც რაიმე უპირატესობა მაინც ჰქონდა.”- აღნიშნა ეკა გაძაძემ.

ასევე სექტორები გაანალიზდა ქვეყნების ჭრილში. ამ მიმართულებით ძირითადად შეირჩა ევროკავშირის არაწევრი ქვეყნები, იმისათვის რომ გამორკვეულიყო კიდევ რომელი ქვეყნები შეიძლება დავაინტერესოთ საქართველოში ინვესტირებით და ევროკავშირში ექსპორტის შესაძლებლობით.

ანალიტიკოსის თქმით, გაანალიზდა ვაჭრობის შესაძლებლობები სხვადასხვა პარამეტრების მიხედვით თითოეულ პროდუქტზე. ეკა გაძაძე მარწყვის მაგალითზე გვიხსნის თუ რა მეთოდოლოგიით მოხდა თითოეული პროდუქტის ანალიზი:

“მარწყვს დიდი მოცულობებით აწარმოებს აშშ და კანადა თუმცა, დავაკვირდით სხვა ქვეყნებსაც. შემდეგ ამ ქვეყნების მიხედვით გავაანალიზეთ მარწყვის წარმოების მთლიანი ჯაჭვი იმისათვის, რომ დაგვედგინა რა იყო ინვესტიციების მასტიმულირებელი ფაქტორები, ანუ კონკრეტულად რა დააინტერესებდათ ინვესტორებს. მარწყვი ენერგო-ინტენსიური პროდუქტია. ელექტროენერგია, წყალი, შრომის ხარჯი და ამას დამატებული ტრანსპორტირება მნიშვნელოვნად ზრდის მარწყვის წარმოების ხარჯებს აშშ-ში. სწორედ ამ ანალიზზე დაყრდნობით აიგო კომუნიკაციის სტრატეგია.”

ამერიკისა და კანადის შემთხვევაში ინვესტიციების მთავარ დრაივერებად ტრანსპორტირება, შრომის ხარჯი და ელექტროენერგია მიიჩნიეს. ხოლო იმ ქვეყნებისთვის სადაც შრომის ხარჯი ისედაც დაბალია, (მაგალითად მალაიზია, ინდონეზია) გაანალიზდა სხვა დრაივერები, რაც შესაძლოა იყოს ლოჯისტიკური ცენტრები. ასევე მოხდა დაკვირვება კონკრეტული პროდუქტის მწარმოებელთა ასოციაციებზე, რადგან დანაწევრებულ წარმოებას არ ექნება საქართველოში ინვესტიციების განხორციელების ინტერესი. ეკა გაძაძის თქმით, სტრატეგიაზე მუშაობა უცხოელი ექსპერტების დახმარებით უკვე დასრულდა და გასულ წელს მოხდა დოკუმენტის ჩაბარება სამინისტროსთვის. თუმცა, სამინისტროში აცხადებენ, რომ ჯერ კონკრეტული სამოქმედო გეგმა არ შემუშავებულა.

ქვემოთ წარმოდგენილია საერთაშორისო ბაზრების ანალიზი დასახელებული სექტორების მიხედვით.

 

1. კენკროვანი კულტურები: მარწყვი, ჟოლო;

კენკროვანი კულტურების გლობალური ბაზარი მზარდია და მასზე, როგორც ერთ-ერთ სასარგებლო პროდუქტზე, მოთხოვნა მსოფლიო მასშტაბით წლიდან წლამდე იზრდება. ბოლო 10 წლის განმავლობაში ევროპაში კენკრაზე მოთხოვნა ორჯერ გაიზარდა და მასზე დახარჯულმა თანხამ, თითქმის, 1,3 მილიარდი ევრო შეადგინა.

ჟოლოს მწარმოებელი ქვეყნების ხუთეული ასე გამოიყურება: რუსეთი, პოლონეთი, აშშ, სერბეთი, უკრაინა. რაც შეეხება მარწყვის მწარმოებელ ქვეყნებს 2013 წლის წარმოების მონაცემების მიხედვით, ესენია: ჩინეთი, აშშ, მექსიკა, თურქეთი, ესპანეთი. კენკროვან ხილს ყველაზე დიდი ოდენობით გერმანელები და პოლონელები მოიხმარენ, პოპულარულია სკანდინავიის ქვეყნებშიც. ნედლი კენკრის დიდი ნაწილი საკვებ ინდუსტრიაში გადამუშავდება, რის გამოც იზრდება მისი მოხმარება. კენკროვან კულტურებზე დეტალური ანალიზი და სერბეთის, როგორც კენკრის მოწინავე ექსპორტიორის გამოცდილება, წარმოდგენილია ამ სტატიაში.

 

2. თაფლი

თაფლი ცხოველურ პროდუქტებს შორის ერთ-ერთია, რომლის დაშვებაც ევროკავშირის ბაზარზე უკვე გვაქვს. ახლა საჭიროა ეს შესაძლებლობა მაქსიმალურად იქნას გამოყენებული. ევროკავშირი მსოფლიოში თაფლის მოხმარებით პირველ ადგილზეა, გაზრდილი მოხმარებისა და შიდა წარმოების შემცირების გამო ვერ აკმაყოფილებს ადგილობრივ მოთხოვნას და მოხმარებული თაფლის დაახლოებით 40%-ს სხვა ქვეყნებიდან ყიდულობს.

თაფლის მწარმოებელი ძირითადი ქვეყნებია: ჩინეთი, თურქეთი, აშშ, ირანი და რუსეთი.

ხარისხთან დაკავშირებული შენიშვნების მიუხედავად, ჩინეთი რჩება ევროკავშირისთვის ყველაზე მსხვილ მიმწოდებლად. ჩინეთს ყოველწლიურად ევროკავშირში 83 ათას ტონაზე მეტი თაფლი შეაქვს, რაც მთლიანი იმპორტის 26%-ია. ჩინური თაფლის მიწოდება სტაბილურია, ფასები კი დაბალი, იაფი მუშა ხელის გამო.

ეს სექტორი შესაძლოა მიმზიდველი აღმოჩნდეს ინვესტორისთვის, რადგან ქართული თაფლი, განსაკუთრებით ალპური ზონის, ევროკავშირის ბაზარზე ჩინურ თაფლთან შედარებით ძვირად ფასობს, წარმოების ხარჯები კი ჩვენს ქვეყანაში დაბალია. პრობლემას წარმოადგენს თაფლის შემადგენლობაში არსებული ანტიბიოტიკები და სხვა დანამატები, რომლებიც ხშირ შემთხვევაში დასაშვებზე მაღალია. თუ მოხდა ხარისხის უზრუნველყოფა და ეკოლოგიურად სუფთა თაფლის წარმოება, მაღალხარისხიანი თაფლის სეგმენტზე თავის დამკვიდრება თავისუფლად შესაძლებელია.

3. საოჯახო ქიმია

Transparency Market Research-ის მიხედვით საოჯახო ქიმიის გლობალური ბაზარი 2015 წელს US$27,468.6 მლნ-ად შეფასდა. მათივე პროგნოზით ბაზარი 2024 წლისათვის US$27,468.6 მლნ-მდე გაიზრდება. გლობალური საოჯახო პროდუქტების ბაზარი მოიცავს შემდეგ ჯგუფებს: ჰაერის გამწმენდი აეროზოლები, ჭურჭლის სარეცხი საშუალებები, საწმენდი და სარეცხი ფხვნილები, ავეჯის და იატაკის საწმენდები, ტუალეტის მოვლის საშუალებები.

საოჯახო პროდუქტების მოხმარების მიხედვით გერმანია, საფრანგეთი და კანადა ლიდერობენ. ამასთანავე გერმანია და აშშ არიან მთავარი მწარმოებლები.

საქართველოს ეროვნული საინვესტიციო სააგენტოს მიერ 2015 წელს გამოქვეყნებული კვლევის “საწმენდი და სარეცხი საშუალებების” მიხედვით, ტანსაცმლის სარეცხი საშუალებების გაყიდვებმა მსოფლიოში 2013 წელს 55,053 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა, ჭურჭლის სარეცხი საშუალებების გაყიდვებმა კი 12,840 მლნ აშშ დოლარი, ხოლო აეროზოლების გაყიდვებმა - 7,327 მლნ აშშ დოლარი. გეოგრაფიული სეგმენტაციის მიხედვით ევროპა 34%-ით ლიდერობს საოჯახო ქიმიის გლობალურ ბაზარზე.

ცხრილში წარმოდგენილია მოწინავე იმპორტიორი და ექსპორტიორი ქვეყნები და მათი წილი მთლიან იმპორტსა თუ ექსპორტში 2013 წლის მონაცემების მიხედვით.


 იმპორტიორი
 
ქვეყნები

 წილი მთლიან 
 იმპორტში

 ექსპორტიორი 
 ქვეყნები

 წილი მთლიან
 ექსპორტში

გერმანია

8%

გერმანია

13%

საფრანგეთი

6%

აშშ

12%

კანადა

5%

ბელგია

7%

 

ამავე დოკუმენტის მიხედვით, სარეცხი და საწმენდი საშუალებების საშუალო საიმპორტო ფასი გაიზარდა ყველა რეგიონისთვის (დსთ, ევროკავშირი და ცენტრალური აზია)

ამ პროდუქციის ფასებსა და მოცულობებზე გავლენას ახდენენ სხვადასხვა ფაქტორები. ფასზე მოქმედი ძირითადი დრაივერებია მიწოდება, მოთხოვნა და ნედლეულის ფასი. ფასის დრაივერები მოიცავს: ნედლეულზე გაწეულ ხარჯებს, შეფუთვასა და ტრანსპორტირების ხარჯებს.

2014 წელს საქართველოში იმპორტზე შემოვიდა 41.4 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების სარეცხი და საწმენდი საშუალებები. იმპორტი ძირითადად თურქეთიდან განხორციელდა. ექსპორტზე კი მხოლოდ 0,2 მლნ აშშ დოლარის პროდუქცია გავიდა. ბუნებრივია, აღნიშნულ მონაცემებზე დაყრდნობით ვერ ვივარაუდებთ გვაქვს თუ არა რაიმე სახის კონკურენტული უპირატესობა საოჯახო ქიმიის ბაზარზე. ამ მიმართულებით საჭიროა სიღრმისეული კვლევა და გასაანალიზებელია ნედლეული მასალების, შრომის და სხვა ხარჯები.

 

4. გადამუშავებული ხილი და ბოსტნეული

გადამუშავებული ხილისა და ბოსტნეულის მსოფლიო ბაზარზე ევროპა წამყვან როლს ასრულებს. გერმანია, საფრანგეთი და გაერთიანებული სამეფო, ბელგია და ნიდერლანდები არიან უდიდესი იმპორტიორები გადამუშავებული ხილის და ბოსტნეულის. სწრაფად მზარდი ბაზრები მდებარეობენ ცენტრალურ და აღმოსავლეთი ევროპის ქვეყნებში. გადამუშავებული ხილისა და ბოსტნეულის  იმპორტმა განვითარებადი ქვეყნებიდან 2014 წელს დაახლოებით  25% შეადგინა, ხოლო ამავე წელს მთლიანი მოხმარება მცირედით შემცირდა რადგან გაიზარდა ცოცხალი ხილისა და ბოსტნეულის მოხმარება ბოლო პერიოდში.

მომხმარებელთა მოთხოვნა ნაკლები შაქრის შემცვლელ პროდუქტებზე დამატებით შესაძლებლობებს ქმნის განვითარებადი ქვეყნებისთვის. სურსათის უვნებლობის სერტიფიკატი, რომელიც გამყარებული იქნება ლაბორატორიული ტესტებით, ქმნის დამატებით უპირატესობას ექსპორტირებისთვის. ასევე განვითარებად ქვეყნებს აქვთ შესაძლებლობა ვეგანური, უგლუტეინო ან ნატურალური პროდუქტების წარმოების ნიშა დაიკავონ.

გადამუშავებისთვის ყველაზე ხშირად გამოყენებული ტექნიკა დაკონსერვება ან ჩამოსხმაა, რომელსაც თან ახლავს თერმოდამუშავება, გაყინვა ან გაგრილება, ფერმენტაცია, გაშრობა, დამწნილება ან ქიმიური შენახვა. საქართველოში ბოსტნეულის წარმოებისა და გადამუშავების რამდენიმე კომპანიაა წარმოდგენილი.

არომაპროდუქტი“ ექსპორტზე ორიენტირებული ერთ-ერთი ყველაზე დიდი კომპანიაა, რომლის მთავარ საქმიანობას ხილისა და ბოსტნეულის გადამუშავება წარმოადგენს. 1985 წლიდან იგი ნატურალურ წვენებს, ჯემებს, ჩირს, თხილს და სხვა პროდუქტებს აწარმოებს. კომპანია პროდუქციის ექსპორტს 20 სხვადასხვა ქვეყანაში ახორციელებს. ნედლეულის მოსაყვანი პლანტაცია 1000 ჰექტარზეა განლაგებული. ამჟამად იგი 300 ჰექტარის ფართობის ორგანულ ფერმას ფლობს საქართველოში.

 

5. ღვინო

ღვინის მწარმოებელ ქვეყნებში ე.წ. ძველი მსოფლიოს ქვეყნები ლიდერობენ, რომლებიც ტრადიციულ ღვინის მწარმოებლებს წარმოადგენენ. ესენია: საფრანგეთი, იტალია, ესპანეთი, აშშ და არგენტინა.

ღვინოს ყველაზე დიდი რაოდენობით მოიხმარენ: აშშ, საფრანგეთი, იტალია, გერმანია, ჩინეთი, დიდი ბრიტანეთი, არგენტინა, ესპანეთი, რუსეთი და ავსტრალია.

2015 წელს ღვინის მოხმარება მხოლოდ 0.9 მლნ ჰექტოლიტრით გაიზარდა. ბოლო10 წელია მსოფლიო სვამს დაახლოებით ერთსა და იმავე ოდენობის ღვინოს. თუმცა, ღვინის მოხმარება შეიცვალა ქვეყნების დონეზე, თუ აქამდე ყველაზე მეტი ღვინო ტრადიციულ ღვინის მწარმოებელ ქვეყნებში მოიხმარებოდა, ახლა გაჩნდნენ ახალი ღვინის მოყვარული ქვეყნები, სადაც ღვინის მოხმარება ბოლო პერიოდში მნიშვნელოვნად გაიზარდა. ესენია აშშ და ჩინეთი.

საქართველოს ბუნებრივი პირობების მრავალფეროვნება იდეალურ გარემოს ქმნის კარგი მოსავლისა და შესაბამისად მაღალხარისხიანი ღვინის საწარმოებლად. საქართველოში 525 ადგილობრივი და უცხოური ჯიშის ყურძენი მოდის. აქ წარმოებული ღვინო გამორჩეულია უნიკალური და მდიდარი არომატით, რასაც ადასტურებს საერთაშორისო ფესტივალებზე მიღებული ჯილდოები. 2014 წელს ღვინის ექსპორტი სასოფლო-სამეუნეო პროდუქტების ექსპორტის 22%-ს შეადგენდა. ამ წელს ექსპორტირებული ღვინის მთლიანმა ღირებულებამ 183 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა.

გარდა ევროკავშირის ბაზრისა, ქვეყნისთვის სტრატეგიული გახდა აზიის ბაზრები. ჩინეთთან თავისუფალმა სავაჭრო შეთანხმებამ მნიშვნელოვნად გაზარდა ღვინის ექსპორტი ჩინეთში. ასევე გაიზარდა ღვინის ექსპორტი იაპონიაშიც.

დიდია უკუგება ორგანული ღვინის წარმოებაზე. განვითარებადი ქვეყნებიდან ორგანული ღვინის ექსპორტის ყველაზე დიდი პოტენციალია ნორვეგიაში, შვედეთში, ფინეთში, დანიაში, გერმანიაში, დიდ ბრიტანეთში, შვეიცარიაში, ავსტრიასა და ბენილუქსის ქვეყნებში. გერმანია მსოფლიოში ორგანული ღვინის წამყვანი იმპორტიორია, წლიურად, დაახლოებით, 30 მილიონ ბოთლს ყიდულობს, ძირითადად, იტალიიდან და ესპანეთიდან, ვინაიდან, ევროპაში, ორგანული ღვინის ყველაზე მსხვილი მწარმოებლები ესპანეთი, საფრანგეთი და იტალია არიან.

 

6. სამშენებლო მასალები

ერთ-ერთი უახლესი კვლევის მიხედვით, (Global construction 2025), სამშენებლო მასალების მთლიანი გამოშვება გაიზრდება 70%-ზე მეტად და 2025 წლისათვის 15 ტრილიონ აშშ დოლარს მიაღწევს. ბაზრის ლომის წილი (60%-ზე მეტი) სამ ქვეყანას უჭირავს: ჩინეთს, ინდოეთს და აშშ-ს. თუმცა, რეპორტის მიხედვით, დასავლეთ ევროპის ბაზრებზე მოსალოდნელია 5%-იანი კლება 2025 წლისათვის. 2010 წელს ჩინეთმა გადაუსწრო აშშ-ს და შექმნა უდიდესი სამშენებლო მასალების ბაზარი. მოსალოდნელია, რომ 2025 წლისათვის ჩინეთის წილი მსოფლიო ბაზარზე ახლანდელი 18%-დან 26%-მდე გაიზრდება.

სამშენებლო მასალების ბაზარი მრავალფეროვანია და განვითარებული ქვეყნების ინდუსტრიული ბაზის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს. სექტორი მოიცავს სხვადასხვა ტიპის მომწოდებლებს, ცემენტის მწარმოებლებით დაწყებული, სპეციალური შუშისა და ლითონის მწარმოებლების ჩათვლით. სექტორი ასევე მოიცავს ავეჯის მწარმოებლებს, საღებავებისა და კაბელების მწარმოებლებს.

ერთ-ერთ სწრაფად მზარდ სექტორს სამშენებლო მასალების ბაზარზე წარმოადგენს ე/წ “მწვანე” მშენებლობა, რომელზე ყურადღებასაც ამახვილებენ სხვადასხვა ქვეყნის მთავრობები მშენებლობის დაგეგმარებისას. Forbes.com-ის რეპორტის მიხედვით, “მწვანე” სამშენებლო მასალების მსოფლიო ბაზარი 2020 წლისათვის გადააჭარბებს 254 მლრდ აშშ დოლარს. ევროპა, რომელიც ორიენტირებულია შეამციროს მავნე ნივთიერებების ემისია, სავარაუდოდ იქნება უდიდესი რეგიონული ბაზარი. პროგნოზის მიხედვით, მწვანე სამშენებლო მასალების მსოფლიო მოთხოვნის 50%-ზე მეტი სწორედ ევროპიდან იქნება 2020 წლისათვის.

Invest in Georgia-ს მიხედვით  სამშენებლო მასალების მინერალების ბაზა მრავალგვარია და სრულად აკმაყოფილებს ადგილობრივ მოთხოვნას და ასევე გამოიყენება ექსპორტისთვის. სამშენებლო მასალების დამზადებისთვის განკუთვნილი ნედლეულის ადგილობრივი ხელმისაწვდომობა ხელსაყრელ გარემოს ქმნის ინვესტირებისთვის.

 

7. ელექტრო კაბელები

BCC Research-ის მიხედვით, მავთულებისა და კაბელების მსოფლიო ბაზარი 2019 წლისათვის 297.4 მლრდ აშშ დოლარს მიაღწევს. მავთულებისა და კაბელების ბაზარი ორ კატეგორიად იყოფა: ელექტრო კაბელები და კაბელები, რომელიც გამოიყენება სატელეკომუნიკაციო ინდუსტრიაში. მთლიანი ბაზრის უდიდესი წილი დენის კაბელებზე მოდის და ამავე კვლევის მიხედვით, 2019 წლისათვის გაიზრდება 219.7 მლრდ აშშ დოლარამდე. საშუალო წლიური ზრდის ტემპი იქნება 7,5%.  დენის კაბელები მთლიანი ბაზრის 73%-ს შეადგენს, რაც განპირობებულია ძირითადად, მსოფლიო ეკონომიკის ზრდით, ენერგიაზე გაზრდილი მოთხოვნით და განვითარებადი ბაზრების მხრიდან გაზრდილი მოხმარებით.

მავთულები და კაბელები შეუცვლელ როლს თამაშობს თანამედროვე ციფრულ სამყაროში. მომავალი რამდენიმე წლის განმავლობაში მავთულებისა და საკაბელო მასალების მოხმარება გაიზრდება, რაც გამოწვეულია მათი მოხმარებით საავტომობილო, სატელეკომუნიკაციო და სამშენებლო ინდუსტრიებში. ეს ინდუსტრიები კი მზარდი ტენდენციით ხასიათდებიან, განსაკუთრებით ლათინური ამერიკისა და აზიის განვითარებად ქვეყნებში.

ევროკავშირში იზრდება მოთხოვნა ეკოლოგიურად სუფთა ელექტროპროდუქციაზე. ეს პროდუქტები შეიძლება გაიყიდოს კომპანიის ან მესამე მხარის ეკომარკით, როგორიცაა EU Ecolabel, გერმანული მარკა ‘Blaue Engel’. ასევე, იზრდება მოთხოვნა ელექტროავტომობილებისთვის საჭირო პროდუქტებზე. 2014 წელს ევროპაში 174.6 მილიარდი ევროს ღირებულების ელექტროპროდუქტების იმპორტი განხორციელდა, აქედან 30% განვითარებად ქვეყნებზე მოდის.

CBI-ის კვლევის მიხდევით, 2015-2020 წლებში ელექტროპროდუქტების წარმოება, ძირითადად, ავტომობილების, განათების მოწყობილობების, ენერგო და სამედიცინო ინდუსტრიების ხარჯზე იქნება. აზიის ქვეყნების (ჩინეთის გამოკლებით) და სხვა განვითარებადი ქვეყნების მნიშვნელობა კი გაუსწრებს განვითარებული   ქვეყნებს, როგორიცაა, იაპონიისა და ევროპის ქვეყნების წარმოება, ვინაიდან ევროპიდან წარმოება გადადის შედარებით დაბალხარჯიან რეგიონებში. ბოლო წლებში (2009-2014), მნიშვნელოვნად გაიზარდა ექსპორტი ისეთი ქვეყნებიდან, როგორიცაა კოსტა-რიკა და ტუნისი, ამის მთავარი მიზეზი ისაა, რომ დაბალი ხარჯების გამო ამერიკელმა მწარმოებლებმა კოსტა-რიკაში, ევროპელებმა კი ტუნისში გადაიტანეს წარმოება.

8.  ქურთუკები, პალტოები

საქართველოს ინდუსტრიული განვითარების ჯგუფის პროექტის: "სამკერვალო საწარმო"-ს მონაცემების მიხედვით, მსოფლიოში ტანსაცმლის ბაზრის მოცულობა 1,100 მილიარდი აშშ დოლარია, სავაჭრო ღირებულებით 700 მილიარდი და წარმოადგენს მსოფლიო მთლიანი შიდა პროდუქტის 1,8%-ს. ევროკავშირის ქვეყნების ტანსაცმლის სამომხმარებლო ბაზარმა 350 მილიარდ აშშ დოლარს მიაღწია და დღეის მდგომარეობით ყველაზე მსხვილ ბაზრად მიიჩნევა, ხოლო ჩინეთი 288 მილიარდი აშშ დოლარის ექსპორტის მონაცემით უმსხვილეს ექსპორტიორად მიიჩნევა. წამყვანი ქვეყნები: ევროკავშირი, ამერიკის შეერთებული შტატები და იაპონია ფოკუსირდებიან ტექსტილისა და ტანსაცმლის ღირებულების ჯაჭვის ყველაზე მაღალი მომგებიანობის მქონე ეტაპებზე, ისეთზე როგორიცაა დიზაინი, მარკეტინგი და დისტრიბუცია, ხოლო საწარმოო საქმიანობა ძირითადად კონცენტრირებულია ჩინეთზე და სხვა განვითარებად ქვეყნებზე, როგორიცაა ბანგლადეში, ვიეტნამი, პაკისტანი, ინდონეზია და თურქეთი.

ექსპერტების პროგნოზით ყოველწლიურად, საშუალოდ ინდუსტრია გაიზრდება 5% (CAGR-5%) და მიაღწევს 2 100 მილიარდ აშშ დოლარს 2025 წლისთვის.  საწარმოო საქმიანობის და ექსპორტის წილი ჩინეთიდან სხვა ქვეყნებზე გადანაწილდება გლობალური ტექსტილისა და ტანსაცმლის სექტორი 2025 წლამდე დამატებით მოიზიდავს 350 მილიარდ აშშ დოლარის ინვესტიციებს.

აღნიშნული კვლევის მიხედვით, ქურთუკების კატეგორიას დიდი პოტენციალი აქვს ქართველი მწარმოებლებისთვის რომლებსაც აქვთ შესაბამისი გამოცდილება, აღსანიშნავია რომ ქურთუკების უმრავლესობა ამჟამად ჩინეთში მზადდება, მიუხედავად ფასისა და ბრენდისა, თურქ მწარმოებლებსაც კი ეს კატეგორია ჩინეთში აქვთ გატანილი აუთსორსზე. ბოლო პერიოდში თურქეთში ჩინეთიდან იმპორტზე ტარიფების ზრდამ გაზარდა წარმოების ხარჯები და შეამცირა ჩინეთის წილი თურქულ ბაზარზე. ამავდროულად ტრანსპორტირების დროც ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პრობლემაა ამ ორი ქვეყნის მწარმოებელთა თანამშრომლობისთვის.

შალის ან შალის მსგავსით ნაწარმი პალტოების - მსგავსად ქურთუკების ამ კატეგორიაშიც ჩინეთი ლიდერობს, და ანალოგიურად აქაც ქართველ მწარმოებლებს აქვთ შეღწევისთვის საჭირო ყველა უპირატესობა (ტრანსპორტირების დრო, ხარჯი დაკავშირებული იმპორტის გადასახდელებთან ჩინეთიდან და სხვა), თუმცა რეკომენდირებულია რომ მხოლოდ ამ კატეგორიის ექსპორტზე არ გადაიტანონ ყურადღება ქართველმა მწარმოებლებმაც რადგან ხარისხისადმი მოთხოვნები აქ გაცილებით მაღალია და ქსოვილებიც განსხვავებული - აღნიშნულია კვლევაში.

კვლევის ბოლოს გაკეთებულია დასკვნა: ქურთუკების წარმოების გამოცდილებიდან, ტრანსპორტირების სიმარტივიდან, საბაჟო გადასახდელებიდან, გამომდინარე ქართულ კომპანიებს აქვთ კონკურენტული უპირატესობა ჩინეთთან მიმართებაში.

9. აბრეშუმი: აბრეშუმის ძაფი და ქსოვილი

საქართველოს ინდუსტრიული განვითარების ჯგუფის მიერ მომზადებულ „აბრეშუმის სახლის“ ბიზნესმოდელში მიმოხილულია აბრეშუმის მსოფლიო ბაზარი. კვლევის მონაცემების მიხედვით, მსოფლიოს მასშტაბით აბრეშუმის ბაზარი საკმაოდ დიდია და განაგრძობს ზრდას. აბრეშუმის პარკისა და ძაფის წარმოების მხრივ იკვეთება რამდენიმე გიგანტი ქვეყანა, რომლებსაც მსოფლიო ბაზრის 80%-ზე მეტი უჭირავთ, დანარჩენი ნაწილი კი გადანაწილებულია შედარებით მცირე ქვეყნებზე. აბრეშუმის საერთაშორისო ბაზარზე ძირითად სავაჭრო პროდუქტებს წარმოადგენს აბრეშუმის პარკი, ხამი ძაფი და ასევე აბრეშუმის პარკის ნარჩენები. ჩინეთი წარმოადგენს როგორც მსოფლიოს უმსხვილეს აბრეშუმის მწარმოებელს, ასევე უმნიშვნელოვანეს სავაჭრო რგოლსაც, რომელიც გამოირჩევა იმპორტისა და ექსპორტის დიდი მოცულობით. რაც შეეხება აბრეშუმის საერთაშორისო ბაზრის ტენდენციას, აბრეშუმის ნაწარმზე მსოფლიოს მოთხოვნა იზრდება ფასებისა და წარმოების ზრდის პარალელურად. აქვე აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში ჯამურად ექსპორტირებული აბრეშუმის პარკისა და ძაფის რაოდენობა კლების ტენდენციით ხასიათდება, რაც აღნიშნავს ადგილობრივი მოთხოვნის ზრდას მწარმოებელ ქვეყნებში.

აღნიშნულ ბიზნესმოდელში, რომელიც სამინსიტროს საიტზე არის განთავსებული ვკითხულობთ: „აბრეშუმის სახლის“ ბიზნეს კონცეფცია წარმოადგენს კომერციული ბიზნესის მოდელს, თუმცა მისი ფინანსური მომგებიანობის მიუხედავად, ბიზნესს გააჩნია საკმაოდ ხანგრძლივი ინვესტიციის უკუგების პერიოდი და შედარებით დაბალი შიდა უკუგების განაკვეთი (IRR). ასეთი, შიდა უკუგების განაკვეთის მქონე ბიზნეს მოდელის დაფინანსება საქართველოში არსებული კომერციული ფინანსური კაპიტალის მეშვეობით პრაქტიკულად შეუძლებელია“. ამგვარად, კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას თუ როგორ გაუწევს ქართული აბრეშუმი ჩინურ, ან ინდურ პროდუქტს კონკურენციას.

ქეთი მელქაძე

წაკითხულია
3217
ელ. ფოსტის გაგზავნა

ამავე თემაზე:

მომავალი წლიდან ქართველი მეწარმეები სტანდარტების მიღებას ონლაინ შეძლებენ

მომავალი წლიდან ქართველი მეწარმეები სტანდარტების მიღებას ონლაინ შეძლებენ

DCFTA-ს სამოქმედო გეგმის თანახმად, დეპარტამენტში უნდა დაინერგოს ხარისხის მენეჯმენტის სისტემა, ISO 9001-2015-ის შესაბამისად

12 აპრილი 2018 | 14:12 DCFTA ვრცლად
ფიტოსანიტარიის მიმართულებით DCFTA-ს შესრულების მიმოხილვა

ფიტოსანიტარიის მიმართულებით DCFTA-ს შესრულების მიმოხილვა

სანიტარიული და ფიტოსანიტარიული სისტემის გაუმჯობესება და ევროპულ სტანდარტებთან დაახლოება ქვეყნისთვის მნიშვნელოვანია როგორც საერთაშორისო, ისე შიდა ბაზარზე. გაუმჯობესებული სისტემა ქართული პროდუქციის ხარისხს აამაღლებს და გაზრდის მის სანდოობას მსოფლიო ბაზარზე,

21 თებერვალი 2018 | 14:39 კვლევა ვრცლად
2017 წელს საქართველომ  ფიტოსანიტარიის სამივე ევროდირექტივა კანონმდებლობაში ასახა

2017 წელს საქართველომ ფიტოსანიტარიის სამივე ევროდირექტივა კანონმდებლობაში ასახა

ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის (DCFTA) შესახებ შეთანხმებით, ფიტოსანიტარიის მიმართულებით 2027 წლამდე 87 დირექტივის გათვალისწინება უნდა მოხდეს. 2015-2017 წლებში საქართველოს კანონმდებლობაში 10 დირექტივა აისახა: ამ დრომდე პროცესი თანმიმდევ

14 თებერვალი 2018 | 15:13 კანონმდებლობა ვრცლად

ბლოგი

„კაპიტალი განსაზღვრავს წარმოებით ურთიერთობებს,“ – კარლ მარქსის ამ ზეცნობილი ფრაზით გილოცავთ კაპიტალიზმის კრიტიკოსებს თქვენი კერპის 200 წლის იუბილეს, და მსურს განვავრცო, რომ იდეოლოგიური განსხვავების მიუხედავად, არა თუ ვეთანხმები, მეტიც, მიმაჩნია, რომ სწორედ კაპიტალი უდევს საფუძვლად არა მხოლოდ წარმოებით, არამედ ნებისმიერი სახის ურთიერთობას სოციუმში, რომელიც პროგრესსა და განვითარებაზეა ორიენტირებული.

2019 წლამდე გადადოს საპენსიო რეფორმის დაწყება და მოამზადოს წინაპირობები კონსერვატიული (და არა სოციალურ-ლიბერალური) მოდელის შემოღებისთვის, იმ დათქმით, რომ დაგროვებითი და საბაზისო პენსიების სქემები ყოველთვის ერთმანეთის პარალელურად იარსებებს

40-წუთიანი დამქანცველი ჯანჯღარის შემდეგ, მწვერვალზე სრულიად ახალი, თვალუწვდენელი სივრცე გადაიშალა ჩვენს თვალწინ, როდესაც სოფელ გოგაშენში ამოვაღწიეთ

ახალქალაქს მორიგი დაგეგმილი ტრენინგის ფარგლებში ვესტუმრეთ. ამ ნაყოფიერ მიწაზე მშრომელი ფერმერები ცხოვრობენ. სწორედ აქ მოდის ქართულ ბაზარზე არსებული კარტოფილის, ბოსტნეულისა და მარცვლეულის დიდი ნაწილი. ბოლო პერიოდში ჩვენ მიერ ჩატარებული ტრენინგებიდან ეს შეხვედრა ყველაზე ინტერაქციული აღმოჩნდა. გამაკვირვა მათმა ცხოველმა ინტერესმა სიახლისადმი. ისინი მაქსიმალურად ცდილობდნენ მათთვის საინტერესო საკითხზე მიეღოთ რაც შეიძლება მეტი ინფორმაცია.

გასულ კვირას მაკედონიაში ნაციონალისტურად განწყობილ ადამიანთა ჯგუფი პარლამენტშიშეიჭრა. 200-კაციანი ბრბო, რომელთა შორისნიღბიანი მამაკაცები იყვნენ, სასტიკად გაუსწორდაწამყვანი მაკედონიური ოპოზიციურიპარტიის და ეთნიკური ალბანელების პარტიის ლიდერებს, მათ შორის ქალბატონს. ეს ორი პარტია აპირებდა ახალი უმრავლესობის შექმნას მაკედონიის პარლამენტში, რომლის სპიკერად ეთნიკურად ალბანელი პოლიტიკოსი აირჩიეს. პარლამენტში შეჭრილები, რომლებიც ქვეყნის ყოფილი პრემიერ-მინისტრისმომხრეები იყვნენ, ამ ფაქტის ასეთი სისხლიანი გზით ჩაშლას ცდილობდნენ.

მარტვილის რაიონის გამგებლის მოადგილე ყველაზე ძლიერ ოპონირებას გვიწევდა. მისი პირველივე ქმედება „ჰაკა“-ს ჰგავდა, რომელსაც გააფთრებული ახალზელანდიელი მორაგბეები მოწინააღმდეგე გუნდის მორალურად გასატეხად იყენებენ.

კონფლიქტის დაწყებიდან მეექვსე წელს ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ჩაურევლობის პოლიტიკა დაარღვია და ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ იერიში პირველად 7 აპრილს, გამთენიისას მიიტანა.

ესტონური წარმატებული პოტიკის მაგალითების მოძიება შესაძლებელია თითქმის ნებისმიერ სფეროში, დაწყებული სახელმწიფო მმართველობიდან, დამთავრებული განათლების პოლიტიკით.

უცხო ქვეყნების კანონებისა თუ რეფორმების კოპირება განვითარების ერთი-ერთი პოპულარული და საქართველოშიც ხშირად გამოყენებადი რეცეპტია. ლოგიკა მარტივია - „საჭირო არ არის ველოსიპედის ახლიდან გამოგონება“. თუმცა, ეს მიდგომა ხშირად არ ამართლებს.

ევროკავშირთან სავაჭრო სივრცის გაფართოების შედეგად ყველა მოსალოდნელი დადებით ეფექტი მიიღწევა გრძელვადიან პერიოდში (5-10 წელიწადი), ხოლო ხარჯების გაღება გვიწევს დღეს, რათა შესაბამისობაში მოვიდეთ ევროკავშირის კანონმდებლობასთანდა საბაზრო მოთხოვნებთან. ისედაც დაძაბულ სოციალურ და პოლიტიკურ ფონზე ამან შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას რეფორმების წარმატებით განხორციელებას. შესაბამისად, დაახლოების პროცესი უნდა იყოს თანმიმდევრული და პრიორიტეტები გათვლილი ისე, რომ ბიზნესს ჰქონდეს ზრდის სტიმული; ასევე, მნიშვნელოვანია ექსპორტზე ორიენტირებული დარგების კონკურენტუნარიანობის ამაღლება წახალისდეს. მეორე მხრივ, საქართველოში ევროკავშირის სტანდარტების დანერგვა მეწარმეობასა და ზოგადად ქვეყნის საინვესტიციო სივრცეში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას და ევროპულ ბაზარზე წვდომას ხელს შეუწყობს. DCFTA-ს სარგებლის სრულად ასათვისებლად, ასევე, აუცილებელია სამუშაო ძალის ბაზრის ცვლილება, რომელიც ამჟამად თავმოყრილია ძირითადად დაბალმწარმოებლურ დარგებში.

მე ძალიან კარგად არ ვიცნობ მაგამედ სარიევს. მაქსიმუმ ორჯერ შევხვედრივარ, პირველად მარნეულში და მეორედ ერთი კვირის წინ გარდაბნის მუნიციპალიტეტში ამჯერადაც ევროკავშირთან სავაჭრო ხელშეკრულების (DCFTA) შესაძლებლობების შესახებ ტრეინინგზე. მაგამედი არც ოლიმპიური ჩემპიონია და მისი ფოტოები არც საჯარო თავშეყრის ადგილებშია გამოფენილი, თუმცა ის რომ საუკეთესო მოქალაქეა, ამ ფაქტს წყალი არ გაუვა!

კეთილდღეობის ეკონომიკის ერთ-ერთი პრინციპია, რომ ზოგიერთ გადასახადს შესაძლოა უკუგავლენა ჰქონდეს ინდივიდების მოტივაციაზე- შექმნან დოვლათი. თუმცა, თუ გადასახადებიდან მიღებული თანხა საკმარისი არ არის ხარისხიანი ინფრასტრუქტურისა და საჯარო სერვისების დასაფინანსებლად, ამანაც შეიძლება დააზარალოს ეკონომიკა.

ინსტიტუტების განვითარებას არა მარტო პროფესიონალების, პოლიტიკური და ეკონომიკური ელიტების სწორად მიმართული შრომა და გადაწყვეტილებები, არამედ მოსახლეობის დამოკიდებულებებისა და ფასეულობების შეცვლაც სჭირდება.

ფერმერებთან ჩვენი შეხვედრის დროს სულიად მოულოდნელად აღმოვაჩინეთ მსმენელებს შორის ორი “თინეიჯერი” ბიჭი; მომავალი ფერმერები მამასთან ერთად გამალებით იწერდნენ პრეზენტაციის დროს მიწოდებულ ყველა ინფორმაციას თაფლის წარმოების არსებული შესაძლებლობების, პრობლემებისა და გამოწვევების შესახებ.

მას შემდეგ, რაც საქართველომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, მთავრობები, პოლიტიკური პარტიები, ექსპერტები, თუ იდეოლოგები გვპირდებიან საქართველოს ეკონომიკურ გაბრწყინებას, რეცეპტად კი ბორჯომის გაყიდვიდან დაწყებული დაბალი გადასახადებით დამთავრებული არაერთ იდეას თუ თეორიას ასახელებენ. ასე გრძელდება 25 წელია და, მართალია, 90-იანი წლების სიდუჭირიდან მოსახლეობის დიდი ნაწილი გამოვიდა, გაბრწყინებამდე ჯერ კიდევ ბევრი გვიკლია.

გუგენჰაიმში აგნეს მარტინმა, MoMA-ს თანამედროვე ხელოვნების ფილიალმა (PS1) ნიუ-იორკში, ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტმა და ჩიკაგოს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმმა კიდევ ერთხელ დამარწმუნა, რომ არ არსებობს გამოხატვის უღირსი საგნები, აღქმები, მოვლენები თუ ამ მოვლენების ინტერპრეტაციები.

სამი წლის წინ ამერიკელმა ჟურნალისტმა ენ ბერნარდმა National Geographic-ისთვის მომზადებულ რეპორტაჟში შემდეგი სიტყვები დაწერა: „თუ დაეცემა დამასკო, დაეცემა სირიაც.“ ომის დაწყებიდან, თითქმის, ექვსი წლის თავზე პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადის ციტადელად ქცეული სირიის დედაქალაქი გადარჩა, ხოლო ალეპომ, სიდიდით მეორე უძველესმა ქალაქმა და ომამდელი სირიის ბიზნესცენტრმა, დაცემა 2012 წლიდან (სამოქალაქო ომის დაწყებიდან ერთ წელიწადში) დაიწყო, თუმცა, მაინც ბევრს გაუძლო გარდა რუსეთის ავიაიერიშისა.

ციდან ალბათ ყველაზე კარგად ჩანს გერმანული რაციონალიზმი, მიწის და განახლებადი ენერგიიის ათვისება (გუშინ მხოლოდ მიუნხენიდან ფრანკფურტამდე მგზავრობისას 500-ზე მეტი ქარის წისქვილი დავთვალე), ტყის ფართობების და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების ეს რაღაც განსხვავებული სიმეტრიით მონაცვლეობა და, მთლიანობაში, ეს განსხვავებულად დავარცხნილი რელიეფი.

გაძვირებული საიმპორტო ავტომობილების ფასი (გამოწვეული აქციზის ზრდით), სავარაუდოდ, გაახანგრძლივებს საქართველოში არსებული ავტომობილების „ექსპლუატაციის“ ვადას. შესაბამისად, ტექნიკური შემოწმების შემოღების ვადებისა და პირობების გაურკვევლობის პირობებში, შესაძლოა, ტექნიკურად არც ისე სახარბიელო მგომარეობაში მყოფმა ქართულმა ავტოპარკმა გაიხანგრძლივოს მავნე აირებისა და უსიამოვნო ინდუსტრიული ხმების „გამობოლქვის“ პერიოდი.

В шестидесятые годы прошлого века Ферруччо получил от продажи тракторов бόльший доход, чем планировалось, и исполнил свою мечту: поставил в свой гараж новенькую «феррари». Вторая часть этой истории намного интереснее. «Феррари» не оправдала ожиданий Ферруччо. Ферруччо, не раздумывая, явился прямо к Энцо Феррари, чтобы обсудить недостатки машины, он высказал свое мнение и предложил помощь в решении проблем...

გასული საუკუნის სამოციან წლებში ფერუჩომ ტრაქტორების გაყიდვით დაგეგმილზე მეტი შემოსავალი მიიღო და ოცნებაც აისრულა: საკუთარ ფარეხში ახალთახალი «ფერარი» დააყენა. ამ ისტორიის მეორე ნაწილი გაცილებით საინტერესოა.

სადღეგრძელოებზე ჩემმა ბლოგმა იმაზე გაცილებით მეტი ვნებები და კონტრასტული რეაქციები გამოიწვია, ვიდრე ველოდი: მკვეთრად უარყოფითი ძირითადად უფროსი თაობის მხრიდან და მკვეთრად დადებითი ახალგაზრდა და საშუალო ასაკის ხალხის მხრიდან. მკვეთრად უარყოფითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა დაიწყეს პირადად ჩემი და ჩემი ქართველობის ლანძღვა კომენტარებში თუ პირად მიმოწერაში, ხოლო მკვეთრად დადებითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა -- ჩემი ქება მაღალი მოქალაქეობრივი თვითშეგნების გამო, რამაც გადამაწყვეტინა მეთქვა (ამჯერად უკვე საბოლოოდ), რატომ არ ვეთანხმები არცერთ მხარეს. როცა ვნებები დუღს, როგორც ამბობენ, ჭეშმარიტება ორთქლდება (არა, იმის თქმა არ მინდა, რომ მე ვიცი ჭეშმარიტება).

ბოლო შვიდი წელია ქართულ სუფრაზე არ ვყოფილვარ, სანამ გუშინ ძირითადად ახალგაზრდებისგან შემდგარ ჯგუფთან ერთად არწივის ხეობაში და ხორნაბუჯზე ლაშქრობის შემდეგ ერთ რესტორანში მათთან ერთად არ აღმოვჩნდი. მოკლედ, ამ ადამიანების ასაკმა და განათლებამ მაფიქრებინა, რომ ეს ხალხი არ დალევდა იმ სადღეგრძელოებს, რის გამოც ქართულ სუფრებს გავურბივარ. მოლოდინი არ გამართლდა. ამ სუფრაზეც შეისვა „საქართველოს გაუმარჯოს”, ჩვენი სიყვარულის (იგულისხმება სუფრაზე მსხდომნი), მეგობრობის და ხვალინდელი დღის სადღეგრძელოები. ამ სადღეგრძელოებს გვთავაზობდა ერთ-ერთი ჩვენი თანამოლაშქრე ბიჭი, რომელმაც თქვა მე თამადა არ ვარო, თუმცა ტრადიციული თამადისგან მხოლოდ იმით განსხვავდებოდა, რომ დალევას არ გვაძალებდა.

პანკისი - სტერეოტიპების მსხვერპლი ულამაზესი კუთხე

გამარჯობა, მინდა ეს ბლოგი დავწერო ქართული მატყლის პრობლემაზე და თხრობა დავიწყო ახლო წარულიდან, ასევე გაგაცნოთ მატყლის პრობლემის მოგვარების უელსური მოდელი.

უიმედო და არაინფორმირებული გურულები 6 ივლისს ლანჩხუთის მინუციპალიტეტის სოფელ ჯურუყვეთში ვნახე. არაინფორმირებული ევროინტეგრაციის პროცესებზე, უიმედო თავიანთი სოციალური მდგომარეობით.

აბორტის უფლება ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პოსტულატია ადამიანის უფლების კონვენციაში. გაეროს CEDAW-ს კომიტეტის დეკლარაციაში წერია: „გაეროს წევრმა ქვეყნებმა ხელი უნდა შეუწყოს ჯანდაცვის სფეროში ქალის მიმართ ყველანარი დისკრიმინაციის აღმოფხვრას, ქალის და კაცის უფლება თანაბრად უნდა იყოს დაცული და ქალებს უნდა ქონდეთ წვდომა ჯანდაცვის სერვისებზე, ოჯახის დაგეგმარების ჩათვლით“.

Brexit -ის მოწინააღმდეგები მოსახლეობას აფრთხილებდნენ უპირატესად ეკონომიკური შედეგების თაობაზე: ბრიტანეთის ფინანსთა სამინისტროს პროგნოზით, Brexit-ის შემდგომ ყოველი ბრიტანული ოჯახი 4300 ფუნტს დაკარგავს წელიწადში 2020 წლისათვის იქნება სავარაუდოდ, 100 მილიარდი ფუნტის ეკონომიკური ზარალი. 950 000 სამუშო ადგილს შეექმნება საფრთხე. პროფესიული გაერთიანებების ვარაუდი უფრო დრამატულია: 4 მილიონი სამუშაო ადგილი საფრთხის ქვეშაა, განსაკუთრებით კი, ექსპორტთან დაკავშირებულ სფეროებში, საავტომობილო და ქიმიურ ინდუსტრიაში. ბევრი ფირმა კონტინენტურ ევროპაში გადავა. შემცირდება პირდაპირი ინვესტიციები.

ბატონი სერგო ქალაქ თელავიდან თან რეალური პიროვნებაა და თან კრებითი სახელია იმ ადამიანებისა, რომლებიც ევროინტეგრაციის მიმართულებით ინფორმაციულ შიმშილს განიცდიან.

გერმანიაში მმართველი კოალიციის პარტიების: CDU -სა და CSU- ს ცალკეული პოლიტიკოსები სკეპტიკურად არიან განწყობილნი, რამდენად გონივრულია საქართველოსთვის ვიზალიბერალიზაციის მინიჭების თაობაზე ევროკომისიის გეგმა. მათ არგუმენტად მოჰყავთ ქართული კრიმინალური დაჯგუფებების მზარდი მასშტაბი და გავლენები ევროპაში, ამასთან, საქართველოს მოქალაქეების მიერ ლტოლვილის სტატუსის ბოროტად გამოყენების ტენდენციად ქცეული ფაქტები. ეს არგუმენტები რეალობაში საფუძველს მოკლებული როდია, მაგრამ სწორედ ამ თემის წამოწევა საქართველოს სახელმწიფოსათვის ეგზისტენციალურად მნიშვნელოვანი საკითხის გადამწყვეტ ფაზაში აღაშფოთებს ქართულ საზოგადოებას:

„სურსათის უვნებლობა ევროკავშირმა რომ არ მოგვთხოვოს, ისე არ უნდა გვქონდეს“? - ეს რეპლიკა მესტიაში ჯერ კიდევ “გაუხურებელი” ტრენინგის მიმდინარეობის დროს ადგილობრივმა ზაზა დევდარიანმა “გვესროლა”.

პილოტმა დაშვება გამოაცხადა. ქვევით თვალი მომჭრა აღმოსავლეთსა და უდაბნოს კლიმატისთვის უჩვეულო სიმწვანემ, რომელიც თელ-ავივის აეროპორტის ზოლამდე მთელი 20 წუთის განმავლობაში არ დასრულებულა. გაოცებამ დროებით გადამავიწყა „აირზენას“ ღარიბული, უგემური მენიუ და ლამაზი, მაგრამ უჟმური და მოძველბიჭო სტიუარდესა. - ყვავის ყველაფერი, - მითხრა სიამაყით გვერდით მჯდომმა შუახნის მამაკაცმა, რომელიც საქართველოდან ისტორიულ სამშობლოში ღრმა ბავშვობაში გადასახლდა.

ცოტა ხნის წინ გავრცელდა ინფორმაცია "ჩერნომორენერგოს" დირექტორის, ასლან ბასარიას განცხადების შესახებ, რომელსაც ენგურჰესის დირექტორის ლევან მებონიაც ადასტურებს და რომლის მიხედვით ენგურჰესის მიერ გამომუშავებული არცერთი კილოვატი ამ ეტაპზე საქართველოს არ მიეწოდება და მთლიანად აფხაზეთს მიაქვს, ხოლო ზამთრისა და გაზაფხულის პერიოდში წაღებული ელექტროენერგიის რაოდენობა გამომუშავებულის 80%-ს შეადგენს.

არავის უკვირს ის ფაქტი, რომ რადიკალური ისლამის წარმომადგენელები მკაცრად აკრიტიკებენ დემოკრატიას, რადგან ის შარიათის სულთან შეუთავსებელ პოლიტიკურ პრაქტიკად, ზნეობრივი გარყვნილებისა და ქაოსის წყაროდ მიაჩნიათ. საკვირველი ისაა, რომ დემოკრატიას რელიგიის სახელით ქრისტიანებიც არ წყალობენ.

გასული წლის ბოლოს საქართველოს გაზმომარაგების გაზრდის საკითხმა არათუ აქტუალურობა შეიძინა, არამედ გადააჭარბა ყველანაირ მოლოდინს და უკვე ერთგვარ მძაფრსიუჟეტიან სერიალად იქცა “გაზპრომის” მთავარ როლში მონაწილეობით.

ქართველ მორწმუნეთა და სასულიერო პირთა გარკვეულ წრეში სიტყვა „ლიბერალიზმი“ ძალიან უარყოფითი რენომეთი სარგებლობს. ჩემი აზრით, ამას სამი უმთავრესი მიზეზი აქვს. პირველი, ესაა რუსული რელიგიური ლიტერატურა, რომლებიც „რომის მესამე იმპერიის“ სულისკვეთების მქონე ავტორების მიერაა დაწერილი, რომლებსაც ყველანაირი ლიბერალური აზრი, რომელიც ეჭვის ქვეშ აყენებს რუსული იმპერიის მართლმადიდებლურ მისიას, თავად მართლმადიდებლობის საწინააღმდეგო ძალად მიაჩნიათ; მეორე, ზოგიერთი ლიბერალის აგრესიული, ანტიეკლესიური პოზიცია, რომელიც სულაც არ გამომდინარეობს კლასიკური პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებიდან და აქედან გამომდინარე, თავად ამ ლიბერალის ბრალია და არა ლიბერალიზმის; მესამე, ზოგადად ლიბერალიზმის მოწინააღმდეგენი კარგად არ იცნობენ კლასიკური, პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებას.

ახალციხის რაიონში მცხოვრებ ერთ-ერთ მეფუტკრეს, რომელიც ევროპაში ქართული თაფლის ექსპორტისთვის საჭირო მოთხოვნებზე ინფორმაციას ეძებდა, სურსათის ეროვნულ სააგენტოში "ურჩიეს", რომ ევროკავშირში თაფლის შეტანაზე ფუჭ ოცნებას თავი დაანებოს და ცოტა უფრო პრაგმატულ-მიწიერი საქმით დაკავდეს.

ახლო აღმოსავლეთსა და სირიაში შექმნილი ვითარება შედეგია ცივილიზაციურ - რელიგიური კონფლიქტების გაღვივების, რომლებიც ემყარება საუკუნეების მანძილზე ჩამოყალიბებულ ეთნო-რელიგიურ რწმენებს და რომელთა გაღვივება ხდება გლობალური და რეგიონული პროცესების ფონზე.

კოლონიალიზმის ეპოქაში ევროპელები ცდილობდნენ ანდებში ოქროს ქალაქისთვის მიეგნოთ, მაგრამ ელდორადოც და ინკების პაიტიტიც მხოლოდ ლეგენდად დარჩა, ისევე როგორც საყდრისის 5-ათასწლოვანი მაღარო, რომლის შესახებაც უკვე ვეღარაფერს შევიტყობთ.

ხანგრძლივი დავა ე.წ. მოსმენების კანონთან დაკავშირებით დასრულებულია, ვეტოც დაძლეულია და დიდი ძმაც მზადყოფნაშია, რომ მუდამ გვიყუროს, გვისმინოს და განაჩენი გამოიტანოს.

მრავალი ქვეყნის გამოცდილების მიხედვით, სწორედ სადაზღვევო სფეროა ის სეგმენტი, რომელსაც შეუძლია რომ თავისი შემოსავლებიდან საგზაო უსაფრთხოებისთვის დაფინანსება გამოყოს და ეს თანხა ტრანსპარენტულად დახარჯოს გზების კეთილმოწყობასა და საგზაო უსაფრთხოებაზე მიმართულ სხვა კონკრეტულ პროექტებზე.

პირველად გადავწყვიტე ნახევრად პირადული და შეიძლება ცოტა არ იყოს თვითმაამებლური ჩანაწერის გასაჯაროება

უჩა სეთური, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) ექსპერტი

"მორიგი ბლეფი" - ასე აფასებდნენ დღეს პროგრამას "აწარმოე საქართველოში"

სტრატეგიულად მნიშნელოვანი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო საქართველოს მთელს კავკასიაში და მის ფარგლებს გარეთაც საკვანძო სატრანზიტო ფუნქცია აკისრია. ამის გამო, სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის და სატრანსპორტო საშუალებების გაუმჯობესება აუცილებელი წინაპირობაა ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური განვითარებისთვის.

ევროპასთან ასოცირების შესახებ შეთანხმებაში განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა სატრანსპორტო საშუალებების უსაფრთხოების პირობების დაცვას: ავტომობილის გამართულობას, მძღოლების კვალიფიკაციას და მათ მიერ სამუშაო და დასვენების საათების მკაცრ დაცვას.

ერთხელ ერთმა ჩემმა ნაცნობმა ჟურნალისტმა, რომელიც შარშან კოლუმბიის უნივერსიტეტის ტრენინგზე გავიცანი, სოციალურ ქსელ Twitter-ზე დაწერა, რომ ამერიკის შეერთებული შტატების მადლობელია, რადგან მან, ნეპალელი ემიგრანტების შვილმა, მისი წილი ამერიკული ოცნება უკვე აიხდინა.

ადვოკატირება

შეხვედრა საღამოს 6 საათზე , www.eugeorgia.info-ს ოფისში დავნიშნეთ. ჩვენი ჯგუფი პირველად უნდა შეხვედროდა ახალციხის რაიონში, სოფელ ანდრიაწმინდაში მცხოვრებ მეყველეს - გალინა ინასარიძეს და მის შვილს - რუსლანს. თავდაპირველად, შეხვედრის მიზანი ერთმანეთის გაცნობ

"კვლევითი ჟურნალისტიკის და ადვოკატირების ცენტრი" ახორციელებს პროექტს, რომლის ფარგლებშიც ვეხმარებით მცირე და საშუალო ბიზნესს

რჩეული სტატიები

ევროკავშირში 1 კგ ბიო ჟოლოს საცალო ფასი 100 ევროს აჭარბებს, თუმცა, როცა კენკრის ბაღის გაშენება გადაწყვიტა, გიორგი კორელი, ძირითადად, მაინც ადგილობრივი ბაზრით მოიხიბლა. როგორც ახალგაზრდა ფერმერი ამბობს, ჟოლო საქართველოში საკმაოდ მოთხოვნადი პროდუქტია და ყოვ

ევროკავშირის წარმომადგენლებმა საქართველოში თაფლის წარმოების ინდუსტრია შეამოწმეს და მიიჩნიეს, რომ სწორედ თაფლია ის ერთ-ერთი სტრატეგიული პროდუქტი, რომელსაც თხილისა და ღვინის კვალდაკვალ ევროკავშირის ბაზარზე შესვლის რეალური პერსპექტივა აქვს.

ამერიკული ლურჯი მოცვი, რომელიც გურიისა და აჭარის მაღალმთიანეთის კლიმატურ პირობებს კარგად შეეგუა, უნიკალური თვისებების გამო მსოფლიო ბაზარზე დიდი მოთხოვნით სარგებლობს. საქართველოში მოყვანილი 12 ტონა ლურჯი მოცვი დიდი ბრიტანეთის ბაზარზე წელს პირველად შევიდ

ევროკავშირი სოფლად მცხოვრები მოსახლეობისთვის ახალ საგრანტო პროგრამას იწყებს. ევროპის სამეზობლო პროგრამა სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარებისთვის - ENPARD-ის ფარგლებში დაფინანსებას მიიღებს ის, ვისაც სოფლად აგროწარმოების ალტერნატიული ეკონომიკური საქმი

პაატა მოგელაშვილს ხეხილის ბაღი 20 ჰა-ზე გორის რაიონის სოფელ ვარიანში აქვს გაშენებული. მეურნეობას უკვე რამდენიმე წელია ძმებთან ერთად უძღვება. ბაღი გააახლეს - "სინაფის" და "ჩემპიონის" ვაშლის ნერგები თანამედროვე ჯიშებით - "გრანი სმიტით", "ჯონათი" და "გოლდენ

ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმება (DCFTA) პირველი სექტემბრიდან შევიდა ძალაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ ევროკავშირიდან შემოტანილ და საქართველოდან ექპორტირებულ 9 ათასზე მეტი დასახელების პროდუქციაზე საბაჟო გადასახადი გაუქმდა

ევროკავშირში თავისუფალი გადაადგილება, გარანტირებული სამუშაო თუ ევროპულ უნივერსიტეტებში სწავლის გაგრძელების შესაძლებლობა? მითები არამხოლოდ ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმებაზე, არამედ ვიზის ლიბერალიზაციასთან დაკავშირებითაც არსებობს. ევროპაში თავისუფლად გ

ქალი მეწარმეების ხელშეწყობის მიზნით, ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი საქართველოში ახალ პროგრამას იწყებს. EUGeorgia.info დაინტერესდა, რამდენად ხელსაყრელია პირობები და რას ფიქრობენ პროგრამასთან დაკავშირებით თავად ქალი მეწარმეები.

„ღვინის პირველი პარტია დანიაში 2006 წელს გავიტანეთ. შემდეგ დანიას ინგლისი, საფრანგეთი, იტალია და შვედეთი დაემატა.

1 კგ - 30 ლარი- ამ ფასად შეგიძლიათ იყიდოთ სატაცური წელს ქართულ საცალო ქსელებში. ცხოვრების დონის გათვალისწინებით, ბოსტნეულს თამამად შეუძლია დელიკატესებს შორის თავისი ადგილი დაიკავოს. თუმცა, როგორც ექსპერტები აცხადებენ, ფასს არც მისი თვისებები ჩამორჩება.

banner
banner
banner