banner
22 ივლისი 2014 | 14:49 სოფლის მეურნეობა

მთავრობა არ არის მზად იმისთვის, რომ გლეხს დაავადებული საქონელი გაუნადგუროს

მთავრობა არ არის მზად იმისთვის, რომ გლეხს დაავადებული საქონელი გაუნადგუროს

"თუ ძროხას ბრუცელოზი აქვს,  ასეთ შემთხვევაში ის უნდა განადგურდეს. ვეტერინარებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ განადგურებული პირუტყვის ხორცი და რძე არ გაიყიდოს და ის არავინ გამოიყენოს. აი, აქ არის ზუსტად პრობლემა. განა ყველა ადამიანი დათანხმდება თავისი 2- 3 ძროხის განადგურებას?  რასაკვირველია, დაავადების გამო განადგურებული საქონლის ხორცს  საკუთარი ოჯახის წევრებს არ აჭმევენ, მაგრამ რა უყონ იმას, რომ საარსებოდ ფული სჭირდებათ?" რა უნდა შესთავაზოს მთავრობამ გლეხებს დაავადების გამო განადგურებული საქონლის სანაცვლოდ? www.eugeorgia.info გთავაზობთ ინტერვიუს ევროკავშირის გრძელვადიან ექსპერტთან, მაატი ლამპთან, რომელიც საქართველოში სურსათის უვნებლობის სამსახურის მოწვევით მუშაობს და საქართველოს მავრობას რეკომენდაციებს აძლევს.

 

- საქართველოს ევროკავშირის კანონმდებლობასთან მიახლოების პროცესში ჩამორჩენა აქვს. თქვენი აზრით, რა არის ამის მიზეზი?

- წინა მთავრობამ გადაჭარბებული ოპტიმიზმით დაგეგმა  საკანონმდებლო მიახლოების ცვლილებები. მათ არ უზრუნველყვეს საკმარისი რესურსი იმისთვის, რომ დანაპირები შესრულებულიყო. ამის შედეგია, რომ მიახლოების გეგმა დაგეგმილ გრაფიკს ძალიან ჩამორჩება. 

ცხოველური წარმოშობის საკვებისთვის ჰიგიენის ნორმები შექმნილია, თუმცა ჯერ დამტკიცებული არ არის. შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის სამინისტრომ დაწერა  უკვე პირველადი დოკუმენტი საკვები დანამატების შესახებ. საქმე წინ მიდის.  თუმცა, სერიოზული ჩამორჩენის დაძლევა ვერ მოხერხდა.

ჩამორჩენას აქვს მიზეზი. მთავრობა ფიქრობდა, რომ სოფლის მოსახლეობა ასეთი ცვლილებებისთვის მზად არ იყო. მათი აზრით, თუ სერიოზული რეგულაციები ამოქმედდებოდა და სავალდებულო ვეტერინარული ინსპექტირება დაიწყებოდა, სოფლის მოსახლეობაში  ეს სერიოზულ უკმაყოფილებას გამოიწვევდა.

- კონკრეტულად რა მოიაზრება ვეტერინარულ ინსპექტირებაში?

- ცხოველთა ვაქცინაცია იმ დაავადებებზე, რომლებიც ცხოველიდან  შესაძლოა, ადამინზე გადავიდეს. ასეთი ვაქცინაცია 2012 – 13 წლებამდე  არ კეთდებოდა.

- უცნაურია... პირიქით, სოფლის მოსახლეობა მთავრობისგან მოითხოვს, რომ მათ ძროხებს ვაქცინაცია ჩაუტარდეთ. ამბობენ, რომ სოფლებში არ ჰყავთ  ვეტერინარები და სოფლებს პირუტყვს დაავადებებისგან ვერ იცავენ.

- წელს სოფლად გასულ წლებთან შედარებით 450-ით მეტი ვეტერინარი მუშაობს. 2013 წლის ბოლოდან ვითარება უკეთესობისკენ შეიცვალა. ვეტერინარების კიდევ ერთი ფუნქცია არის ის, რომ ცხოველებში  ტუბერკულოზი, ბრუცელოზი და ჭირი აღმოაჩინონ. თუ ძროხას ბრუცელოზი აქვს,  ასეთ შემთხვევაში ის უნდა განადგურდეს. ვეტერინარებმა უნდა უზრუნველყონ, რომ განადგურებული პირუტყვის ხორცი და რძე არ გაიყიდოს და ის არავინ გამოიყენოს. აი, აქ არის ზუსტად პრობლემა.  განა ყველა ადამიანი დათანხმდება თავისი 2- 3 ძროხის განადგურებას?  რასაკვირველია,  დაავადების გამო განადგურებული საქონლის ხორცს  საკუთარი ოჯახის წევრებს არ აჭმევენ, მაგრამ რა უყონ იმას, რომ საარსებოდ ფული სჭირდებათ?

- ადრე თუ გვიან  ეს საკითხი ხომ დადგება? დაავადებული საქონლის განადგურება კანონით გათვალისწინებული აუცილებლობა არ გახდება?

- განკარგულება უკვე შემუშავებულია. თუმცა, ჯერ ძალაში არ არის შესული. პოლიტიკურ ჭრილში თუ ვილაპარაკებთ ამაზე, მთავრობა არ არის მზად იმისთვის, რომ გაჭირვებულ გლეხებს  საქონელი გაუნადგუროს.

- განადგურებული საქონლის სანაცვლოდ რას თავაზობს გლეხებს მთავრობა? რა პრაქტიკა არსებობს ევროპაში?

- ბევრ ქვეყანაში არსებობს დაზღვევა, რომელიც მთავრობის ხელშეწყობით მუშაობს. არის მეორე ვარიანტიც, თუ საქონელი დაავადების გამო განადგურდება, მის პატრონს კომპენსაცია უნდა გადაუხადონ. ეს არის ორი ვარიანტი, რომელიც  ევროპის ქვეყნებში მუშაობს. საქართველოში კერძო სექტორი არ არის მზად იმისთვის, რომ საქონელი დააზღვიოს.

ამჟამად  სოფლის მეურნეობის სამინისტროში მუშა ჯგუფია შექმნილი, რომელიც სოფლის მეურნეობის მოსავლის დაზღვევის საკითხებზე რამდენიმე სადაზღვევო კომპანიასთან მუშაობს. ამ მიმართულებით სადაზღვევო სქემა აუცილებლად ამოქმედდება. თუმცა, ვერ გეტყვით როდის დადგება დღის წესრიგში საქონლის დაზღვევის საკითხი.

- 2014 წლიდან 2017 წლის ჩათვლით საქართველოს ევროკავშირი 335-410 მლნ ევროთი დაეხმარება. არის თუ არა ამ თანხებში გათვალისწინებული კონკრეტულად ეს ინტერესთა ჯგუფები და საკითხები, რომლებზეც ახლა ვლაპარაკობთ?

- ამ კონკრეტულ პროგრამაში, რომელზეც ახლა ვსაუბრობთ, უახლოესი 2 წლის განმავლობაში 2 მილიონი ევროა გამოყოფილი. საუბარია დაავადებათა მეთვალყურეობაზე და კონტროლზე. ეს პროგრამა ფაკუსირებულია იმაზე, რომ ქვეყანაში ყველაზე სარისკო ზონები გამოავლინოს. მომდევნო წლის დასაწყისში დაგეგმილია ვაქცინაციის კამპანიები, რომლებიც სწორედ ყველაზე მაღალი რისკის მქონე რეგიონებში ჩატარდება.

რაც შეეხება კომპენსაციას, ამ მხრივ პოსტსაბჭოთა ქვეყნებს ძალიან ცუდი გამოცდილება აქვთ.  ვიდრე კომპენსაციებზე ფიქრს დავიწყებთ, უნდა ვიცოდეთ რა ვითარება გვაქვს, რამდენი საქონელი შეიძლება აღმოჩნდეს დაავადებული, ან დაავადდეს.

- კორუფციის რა სქემაზე შეიძლება იყოს საუბარი?

- ხშირად უნდოდათ საქონლის ჩანაცვლება და ამიტომ ისეთ პირუტყვს, რომელსაც არაფერი სჭირდა, ავადმყოფად ასაღებდნენ. ამიტომ, ჯერ უნდა გამოვიკვლიოთ, რამდენი პირუტყვი არის დაავადებული, რამდენი უნდა განადგურდეს და შემდეგ ვიფიქროთ კომპენსაციის გზებზე.

- აცრასთან ერთად ალბათ, საქონლის აღწერა და რეგისტრაციაც უნდა მოხდეს, არა?

- დიახ, ახლა მიმდინარეობს ვაქცინაციის 3 კამპანია. ამ კამპანიებმა პრაქტიკულად მთელი ქვეყანა მოიცვა. პარალელურად, ამ პროცესში ცხოველებს ყურზე სანიშნი უკეთდებათ. ეს იდენტიფიკაციის პირველი ნაბიჯია. ახლა ვაკეთებთ იმ საქონლის მონაცემთა ბაზას, რომელიც ვაქცინაციის დროს იდენტიფიცირებული იქნება. ორივე მანიპულაციას ვაკეთებთ ერთდროულად. ამ ბაზაში შევა ინფორმაცია მფლობელის და მისი საცხოვრებელი ადგილის შესახებაც. ეს მონაცმთა ბაზა და შესაბამისად, ჩვენი იდენტიფიკაციის სისტემა ჯერ მზად არ არის. თუმცა, პირველი ნაბიჯი უკვე გადადგმულია. ლოგისტიკა ასეთია: ჯერ ვიკვლევთ, სად არის საქონელი, შემდეგ ვადგენთ, ვინაა მისი პატრონი. ვიკვლევთ რომელი საქონელი რომელ სახეობას მიეკუთვნება და აქედან რომელს რა დაავადება შეიძლება დაემართოს. ამის  შემდეგ, დაავადებების აღმოჩენის შემთხვევაში და კომპენსაციის გათვალისწინებით, იმედი მაქვს რომ მათ იზოლირებას შევძლებთ.

- ხელისუფლებამ გააძლიერა სურსათის უვნებლობის ინსპექტირება, მაგრამ არ აწარმოებს საინფორმაციო კამპანიას, რაც გლეხებისა და წვრილი მეწარმეების შეშფოთებას იწვევს. რას ფიქრობთ ამაზე?

- გეთანხმებით, რომ საინფორმაციო უზრუნველყოფა არ მიმდინარეობს. ჩვენ ვართ პარადიგმის, მიდგომის ცვლილების პროცესში. გასული საუკუნის 60-70-იან წლებში ამერიკაში, ევროპასა და საბჭოთა კავშირში  ეს მიმართულება დამოკიდებული იყო მთავრობის მიერ მკაცრი  ნორმების შესრულების ვალდებულებაზე.  დღევანდელ ევროპაში პასუხისმგებლობას იღებს ფერმერი, ოპერატორი. სწორედ ის არის ვალდებული იცოდეს, რა უნდა გაკეთდეს იმისთვის, რომ საქონელი იყოს ჯანმრთელი, პროდუქტი კი უსაფრთხო.  მთავრობა მკაცრ ნორმებს კი არ უწესებს მეწარმეებს, არამედ  უფრო მეტად ორგანიზებას უწევს გაიდლაიენების, ტრეინინგების მომზადებას და ექსტენციურ მომსახურებას, ანუ კონსულტაციების ადგილზე გაწევას. ფერმერს არავინ დაუყენებს ისეთ მკაცრ მოთხოვნებს, როგორსაც მაგალითად, ადრე გოსტი უყენებდა.  ეს მიდგომა  ჯერ ვერ  გიაზრეს ვერც  ჩვენმა ინსპექტორებმა და ვერც ფერმერებმა და მწარმოებლებმა.

ტრეინინგები უკვე მიმდინარეობს. ამ მიზნით იმართება მრგვალი მაგიდები, შეხვედრები ფერმერებთან, მეწარმეებთან. ჩვენ მთლიანად მათზე ვართ ფოკუსირებული. სურსათის უვნებლობის  სფეროს წარმომადგენლები ელაპარაკებიან რძის პროდუქტების მწარმოებლებს, სასაკლაოების წარმომადგენლებს, თაფლის მწარმოებლებს. ახლა მივდივართ ბათუმში, სადაც თევზის მწარმოებლებს უნდა შევხვდეთ. ეს პირველი ნაბიჯია. მეორე ნაბიჯი იქნება ევროკავშირის, შვედეთის, ავსტრიის თუ მსოფლიო ბანკის მიერ ორგანიზებული და კერძო სექტორის განვითარებისთვის გამიზნული პროგრამები,  რომლებიც ფოკუსირებული იქნება ცოდნის გაღრმავებაზე.

- რა შეგიძლიათ უთხრათ ჩვენს ფერმერებს და გლეხებს, რა არის ის მთავარი სანიტარული მოთხოვნა, რომელსაც ევროკავშირი ითხოვს. მათ მართლაც უნდა ჩაანაცვლონ წველის ტრადიციული სისტემა ავტომატურით, ანუ ხელით წველა აპარატებით?

- არა,  ასეთი მოთხოვნა არ არსებობს.  ჩვეულებრივად უნდა გააგრძელონ მუშაობა, იმ განსხვავებით, რომ  უნდა დაიცვან სანიტარული ნორმები. არსებობს გაწერილი წესები, ხოლო დანარჩენი - მოდერნიზაცია, მექანიკური წველის დანადგარი იქნება ეს თუ სხვა რამ, ეს უკვე თავად ფერმერზეა დამოკიდებული და იმაზე, მოისურვებს თუ არა ის ინვესტირებას.

- რას ითხოვს  ევროკავშირის სტანდარტები ხორცის მწარმოებლებისგან?

- მთავარი არის იმ ცხოველის მიკვლევადობა, რომლის ხორციც გამოყენებული იყო პროდუქციის წარმოებაში.  უნდა დადგინდეს, იყო თუ არა საქონელი დაკვლის მომენტში ჯანმრთელი და რამდენად ჯანმრთელ საკვებს იღებდა ის. ეს არის ყველაზე მნიშვნელოვანი, საკვანძო მოთხოვნა.

- სჭირდება თუ არა „HACCP” - ის დანერგვა ყველა ბიზნესოპერატორს?

- არა, არ სჭირდება. მწარმოებელს უნდა ჰქონდეს სისტემა, რომელიც წარმოების პროცესში საფრთხეებს გამორიცხავს. სწორედ ამას გულისხმობს HACCP-ი, მაგრამ ამ სისტემის დანერგვა ასოცირებულია ფულის ხარჯვასთან. არადა, ამ სერტიფიკატის გარეშეც არის შესაძლებელი კრიტიკული წერტილების გაუვნებელყოფა. უბრალოდ,  უნდა აჩვენოთ, რომ შეგიძლიათ სახიფათო წერტილების მიკვლევა და გაუვნებელყოფა, რომ აკონტროლებთ ხარისხს და ეს საკმარისია, სერტიფიკატი არ არის საჭირო.

- როგორ დაამტკიცებს ბიზნესოპერატორი, რომ მას ყველაფერი წესრიგში აქვს?

- ინსპექტორების ტრეინინგები ჩატარდება სწორედ ისე, რომ მათ სამომავლოდ იცოდნენ მართებული  კითხვების დასმა. შემდეგი საკითხია ის, რომ მაგალითად, თუ  ისეთი სუპერმარკეტი, როგორიცაა „კარფური“,  მეწარმეს სერტიფიკატს მოსთხოვს, ამისთვის აქ შესაბამისი მასერტიფიცირებელი ორგანოები არსებობდნენ. შესაძლოა, ოპერატორი მზად არ იყოს სერტიფიცირების გასავლელად. ამიტომ უნდა იყვენენ საკონსულტაციო ფირმები, რომლებიც მათ  რჩევებითა და კონსულტაციებით დაეხმარებიან.

სურსათის უვნებლობის სისტემა უნდა შეიქმნას, რომელიც არ იქნება დამოკიდებული მხოლოდ ეპიზოდურ შემოწმებებზე. ძალიან მნიშვნელოვანია სახელმწიფო და კერძო ლაბორატორიების გაძლიერება. კერძო ლაბორატორიებს ახლა გერმანია და ავსტრია აფინანსებენ. განვითარების შესაძლებლობა არსებობს, მაგრამ ის, რაც არსებობს,  სისტემისგან არის ძალიან შორს.

- რეგიონულ ცენტრებში არსებული ლაბორატორიები დიდი მანძილითაა დაშორებული სოფლებიდან. როგორც წესი, რამდენიმე  საათი სჭირდება პროდუქტის იქამდე მიტანას. რა უნდა გაკეთდეს, როგორ უნდა შეამოწმოს  მწარმოებელმა თავისი რძე, ან ყველი ის, რომ ამის გამო ზედმეტი დრო და ფული არ დახარჯოს?

-  პროდუქტის შემოწმების  იაფი და მარტივი გზაც არსებობს. არსებობს პატარა მოწყობილობები, რომლებითაც შესაძლებელია, რომ პროდუქცია ბაქტერიებზე, ან სხვა პარამეტრებზე შემოწმდეს. ეს პატარა მოწყობილობა დაახლოებით 10 -20 დოლარი ღირს. ამ აპარატებით შემოწმება ფერმაში, ან ყველის საწარმოშიც შეიძლება ჩაატაროთ. არ არის საჭირო ლაბორატორიები იმისთვის, რომ გავიგოთ,  ჩაასხა თუ არა ვინმემ ჭუჭყიანი წყალი რძეში. დამოუკიდებელი შემმოწმებლის აუცილებლობას რაც შეეხება, უნდა შემუშავდეს შემდეგი პროცედურა:  სურსათის უვნებლობის ექსპერტი დაუსვამს შეკითხვას ყველის მწარმობელს: მაჩვენეთ თქვენი პროდუქტგის შემოწმების შედეგები, სად ჩაატარეთ შემოწმება? თუ ის უპასუხებს, რომ თავად ჩაატარა კვლევა, შემდეგ შემმოწმებელმა უნდა გაარკვიოს,  როდისმე თუ გაუგზავნია მას პროდუქციის სინჯები რომელიმე ლაბორატორიაში, შეადაროსს გლეხის შემოწმების შედეგები ლაბორატორიისას და დამატებითი  შეკითხვები დაუსვას ტესტირების პროცესთან დაკავშირებით. ასე მუშაობს პროცესი ევროპაში.  ჩვენი რეკომენდაციაა, რომ სწორედ ასე ააწყოთ  თქვენი სისტემა, რადგან პროდუქციის შემოწმების მიზნით ლაბორატორიებში მუდმივი  სირბილი ჩვენთანაც კი შეუძლებელია.

 

ესაუბრა ლიკა ბასილაია

 

წაკითხულია
1627
ელ. ფოსტის გაგზავნა

ამავე თემაზე სტატიები არ მოიძებნა


ბლოგი

40-წუთიანი დამქანცველი ჯანჯღარის შემდეგ, მწვერვალზე სრულიად ახალი, თვალუწვდენელი სივრცე გადაიშალა ჩვენს თვალწინ, როდესაც სოფელ გოგაშენში ამოვაღწიეთ

ახალქალაქს მორიგი დაგეგმილი ტრენინგის ფარგლებში ვესტუმრეთ. ამ ნაყოფიერ მიწაზე მშრომელი ფერმერები ცხოვრობენ. სწორედ აქ მოდის ქართულ ბაზარზე არსებული კარტოფილის, ბოსტნეულისა და მარცვლეულის დიდი ნაწილი. ბოლო პერიოდში ჩვენ მიერ ჩატარებული ტრენინგებიდან ეს შეხვედრა ყველაზე ინტერაქციული აღმოჩნდა. გამაკვირვა მათმა ცხოველმა ინტერესმა სიახლისადმი. ისინი მაქსიმალურად ცდილობდნენ მათთვის საინტერესო საკითხზე მიეღოთ რაც შეიძლება მეტი ინფორმაცია.

გასულ კვირას მაკედონიაში ნაციონალისტურად განწყობილ ადამიანთა ჯგუფი პარლამენტშიშეიჭრა. 200-კაციანი ბრბო, რომელთა შორისნიღბიანი მამაკაცები იყვნენ, სასტიკად გაუსწორდაწამყვანი მაკედონიური ოპოზიციურიპარტიის და ეთნიკური ალბანელების პარტიის ლიდერებს, მათ შორის ქალბატონს. ეს ორი პარტია აპირებდა ახალი უმრავლესობის შექმნას მაკედონიის პარლამენტში, რომლის სპიკერად ეთნიკურად ალბანელი პოლიტიკოსი აირჩიეს. პარლამენტში შეჭრილები, რომლებიც ქვეყნის ყოფილი პრემიერ-მინისტრისმომხრეები იყვნენ, ამ ფაქტის ასეთი სისხლიანი გზით ჩაშლას ცდილობდნენ.

მარტვილის რაიონის გამგებლის მოადგილე ყველაზე ძლიერ ოპონირებას გვიწევდა. მისი პირველივე ქმედება „ჰაკა“-ს ჰგავდა, რომელსაც გააფთრებული ახალზელანდიელი მორაგბეები მოწინააღმდეგე გუნდის მორალურად გასატეხად იყენებენ.

კონფლიქტის დაწყებიდან მეექვსე წელს ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ჩაურევლობის პოლიტიკა დაარღვია და ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ იერიში პირველად 7 აპრილს, გამთენიისას მიიტანა.

ესტონური წარმატებული პოტიკის მაგალითების მოძიება შესაძლებელია თითქმის ნებისმიერ სფეროში, დაწყებული სახელმწიფო მმართველობიდან, დამთავრებული განათლების პოლიტიკით.

უცხო ქვეყნების კანონებისა თუ რეფორმების კოპირება განვითარების ერთი-ერთი პოპულარული და საქართველოშიც ხშირად გამოყენებადი რეცეპტია. ლოგიკა მარტივია - „საჭირო არ არის ველოსიპედის ახლიდან გამოგონება“. თუმცა, ეს მიდგომა ხშირად არ ამართლებს.

ევროკავშირთან სავაჭრო სივრცის გაფართოების შედეგად ყველა მოსალოდნელი დადებით ეფექტი მიიღწევა გრძელვადიან პერიოდში (5-10 წელიწადი), ხოლო ხარჯების გაღება გვიწევს დღეს, რათა შესაბამისობაში მოვიდეთ ევროკავშირის კანონმდებლობასთანდა საბაზრო მოთხოვნებთან. ისედაც დაძაბულ სოციალურ და პოლიტიკურ ფონზე ამან შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას რეფორმების წარმატებით განხორციელებას. შესაბამისად, დაახლოების პროცესი უნდა იყოს თანმიმდევრული და პრიორიტეტები გათვლილი ისე, რომ ბიზნესს ჰქონდეს ზრდის სტიმული; ასევე, მნიშვნელოვანია ექსპორტზე ორიენტირებული დარგების კონკურენტუნარიანობის ამაღლება წახალისდეს. მეორე მხრივ, საქართველოში ევროკავშირის სტანდარტების დანერგვა მეწარმეობასა და ზოგადად ქვეყნის საინვესტიციო სივრცეში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას და ევროპულ ბაზარზე წვდომას ხელს შეუწყობს. DCFTA-ს სარგებლის სრულად ასათვისებლად, ასევე, აუცილებელია სამუშაო ძალის ბაზრის ცვლილება, რომელიც ამჟამად თავმოყრილია ძირითადად დაბალმწარმოებლურ დარგებში.

მე ძალიან კარგად არ ვიცნობ მაგამედ სარიევს. მაქსიმუმ ორჯერ შევხვედრივარ, პირველად მარნეულში და მეორედ ერთი კვირის წინ გარდაბნის მუნიციპალიტეტში ამჯერადაც ევროკავშირთან სავაჭრო ხელშეკრულების (DCFTA) შესაძლებლობების შესახებ ტრეინინგზე. მაგამედი არც ოლიმპიური ჩემპიონია და მისი ფოტოები არც საჯარო თავშეყრის ადგილებშია გამოფენილი, თუმცა ის რომ საუკეთესო მოქალაქეა, ამ ფაქტს წყალი არ გაუვა!

კეთილდღეობის ეკონომიკის ერთ-ერთი პრინციპია, რომ ზოგიერთ გადასახადს შესაძლოა უკუგავლენა ჰქონდეს ინდივიდების მოტივაციაზე- შექმნან დოვლათი. თუმცა, თუ გადასახადებიდან მიღებული თანხა საკმარისი არ არის ხარისხიანი ინფრასტრუქტურისა და საჯარო სერვისების დასაფინანსებლად, ამანაც შეიძლება დააზარალოს ეკონომიკა.

ინსტიტუტების განვითარებას არა მარტო პროფესიონალების, პოლიტიკური და ეკონომიკური ელიტების სწორად მიმართული შრომა და გადაწყვეტილებები, არამედ მოსახლეობის დამოკიდებულებებისა და ფასეულობების შეცვლაც სჭირდება.

ფერმერებთან ჩვენი შეხვედრის დროს სულიად მოულოდნელად აღმოვაჩინეთ მსმენელებს შორის ორი “თინეიჯერი” ბიჭი; მომავალი ფერმერები მამასთან ერთად გამალებით იწერდნენ პრეზენტაციის დროს მიწოდებულ ყველა ინფორმაციას თაფლის წარმოების არსებული შესაძლებლობების, პრობლემებისა და გამოწვევების შესახებ.

მას შემდეგ, რაც საქართველომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, მთავრობები, პოლიტიკური პარტიები, ექსპერტები, თუ იდეოლოგები გვპირდებიან საქართველოს ეკონომიკურ გაბრწყინებას, რეცეპტად კი ბორჯომის გაყიდვიდან დაწყებული დაბალი გადასახადებით დამთავრებული არაერთ იდეას თუ თეორიას ასახელებენ. ასე გრძელდება 25 წელია და, მართალია, 90-იანი წლების სიდუჭირიდან მოსახლეობის დიდი ნაწილი გამოვიდა, გაბრწყინებამდე ჯერ კიდევ ბევრი გვიკლია.

გუგენჰაიმში აგნეს მარტინმა, MoMA-ს თანამედროვე ხელოვნების ფილიალმა (PS1) ნიუ-იორკში, ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტმა და ჩიკაგოს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმმა კიდევ ერთხელ დამარწმუნა, რომ არ არსებობს გამოხატვის უღირსი საგნები, აღქმები, მოვლენები თუ ამ მოვლენების ინტერპრეტაციები.

სამი წლის წინ ამერიკელმა ჟურნალისტმა ენ ბერნარდმა National Geographic-ისთვის მომზადებულ რეპორტაჟში შემდეგი სიტყვები დაწერა: „თუ დაეცემა დამასკო, დაეცემა სირიაც.“ ომის დაწყებიდან, თითქმის, ექვსი წლის თავზე პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადის ციტადელად ქცეული სირიის დედაქალაქი გადარჩა, ხოლო ალეპომ, სიდიდით მეორე უძველესმა ქალაქმა და ომამდელი სირიის ბიზნესცენტრმა, დაცემა 2012 წლიდან (სამოქალაქო ომის დაწყებიდან ერთ წელიწადში) დაიწყო, თუმცა, მაინც ბევრს გაუძლო გარდა რუსეთის ავიაიერიშისა.

ციდან ალბათ ყველაზე კარგად ჩანს გერმანული რაციონალიზმი, მიწის და განახლებადი ენერგიიის ათვისება (გუშინ მხოლოდ მიუნხენიდან ფრანკფურტამდე მგზავრობისას 500-ზე მეტი ქარის წისქვილი დავთვალე), ტყის ფართობების და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების ეს რაღაც განსხვავებული სიმეტრიით მონაცვლეობა და, მთლიანობაში, ეს განსხვავებულად დავარცხნილი რელიეფი.

გაძვირებული საიმპორტო ავტომობილების ფასი (გამოწვეული აქციზის ზრდით), სავარაუდოდ, გაახანგრძლივებს საქართველოში არსებული ავტომობილების „ექსპლუატაციის“ ვადას. შესაბამისად, ტექნიკური შემოწმების შემოღების ვადებისა და პირობების გაურკვევლობის პირობებში, შესაძლოა, ტექნიკურად არც ისე სახარბიელო მგომარეობაში მყოფმა ქართულმა ავტოპარკმა გაიხანგრძლივოს მავნე აირებისა და უსიამოვნო ინდუსტრიული ხმების „გამობოლქვის“ პერიოდი.

В шестидесятые годы прошлого века Ферруччо получил от продажи тракторов бόльший доход, чем планировалось, и исполнил свою мечту: поставил в свой гараж новенькую «феррари». Вторая часть этой истории намного интереснее. «Феррари» не оправдала ожиданий Ферруччо. Ферруччо, не раздумывая, явился прямо к Энцо Феррари, чтобы обсудить недостатки машины, он высказал свое мнение и предложил помощь в решении проблем...

გასული საუკუნის სამოციან წლებში ფერუჩომ ტრაქტორების გაყიდვით დაგეგმილზე მეტი შემოსავალი მიიღო და ოცნებაც აისრულა: საკუთარ ფარეხში ახალთახალი «ფერარი» დააყენა. ამ ისტორიის მეორე ნაწილი გაცილებით საინტერესოა.

სადღეგრძელოებზე ჩემმა ბლოგმა იმაზე გაცილებით მეტი ვნებები და კონტრასტული რეაქციები გამოიწვია, ვიდრე ველოდი: მკვეთრად უარყოფითი ძირითადად უფროსი თაობის მხრიდან და მკვეთრად დადებითი ახალგაზრდა და საშუალო ასაკის ხალხის მხრიდან. მკვეთრად უარყოფითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა დაიწყეს პირადად ჩემი და ჩემი ქართველობის ლანძღვა კომენტარებში თუ პირად მიმოწერაში, ხოლო მკვეთრად დადებითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა -- ჩემი ქება მაღალი მოქალაქეობრივი თვითშეგნების გამო, რამაც გადამაწყვეტინა მეთქვა (ამჯერად უკვე საბოლოოდ), რატომ არ ვეთანხმები არცერთ მხარეს. როცა ვნებები დუღს, როგორც ამბობენ, ჭეშმარიტება ორთქლდება (არა, იმის თქმა არ მინდა, რომ მე ვიცი ჭეშმარიტება).

ბოლო შვიდი წელია ქართულ სუფრაზე არ ვყოფილვარ, სანამ გუშინ ძირითადად ახალგაზრდებისგან შემდგარ ჯგუფთან ერთად არწივის ხეობაში და ხორნაბუჯზე ლაშქრობის შემდეგ ერთ რესტორანში მათთან ერთად არ აღმოვჩნდი. მოკლედ, ამ ადამიანების ასაკმა და განათლებამ მაფიქრებინა, რომ ეს ხალხი არ დალევდა იმ სადღეგრძელოებს, რის გამოც ქართულ სუფრებს გავურბივარ. მოლოდინი არ გამართლდა. ამ სუფრაზეც შეისვა „საქართველოს გაუმარჯოს”, ჩვენი სიყვარულის (იგულისხმება სუფრაზე მსხდომნი), მეგობრობის და ხვალინდელი დღის სადღეგრძელოები. ამ სადღეგრძელოებს გვთავაზობდა ერთ-ერთი ჩვენი თანამოლაშქრე ბიჭი, რომელმაც თქვა მე თამადა არ ვარო, თუმცა ტრადიციული თამადისგან მხოლოდ იმით განსხვავდებოდა, რომ დალევას არ გვაძალებდა.

პანკისი - სტერეოტიპების მსხვერპლი ულამაზესი კუთხე

გამარჯობა, მინდა ეს ბლოგი დავწერო ქართული მატყლის პრობლემაზე და თხრობა დავიწყო ახლო წარულიდან, ასევე გაგაცნოთ მატყლის პრობლემის მოგვარების უელსური მოდელი.

უიმედო და არაინფორმირებული გურულები 6 ივლისს ლანჩხუთის მინუციპალიტეტის სოფელ ჯურუყვეთში ვნახე. არაინფორმირებული ევროინტეგრაციის პროცესებზე, უიმედო თავიანთი სოციალური მდგომარეობით.

აბორტის უფლება ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პოსტულატია ადამიანის უფლების კონვენციაში. გაეროს CEDAW-ს კომიტეტის დეკლარაციაში წერია: „გაეროს წევრმა ქვეყნებმა ხელი უნდა შეუწყოს ჯანდაცვის სფეროში ქალის მიმართ ყველანარი დისკრიმინაციის აღმოფხვრას, ქალის და კაცის უფლება თანაბრად უნდა იყოს დაცული და ქალებს უნდა ქონდეთ წვდომა ჯანდაცვის სერვისებზე, ოჯახის დაგეგმარების ჩათვლით“.

Brexit -ის მოწინააღმდეგები მოსახლეობას აფრთხილებდნენ უპირატესად ეკონომიკური შედეგების თაობაზე: ბრიტანეთის ფინანსთა სამინისტროს პროგნოზით, Brexit-ის შემდგომ ყოველი ბრიტანული ოჯახი 4300 ფუნტს დაკარგავს წელიწადში 2020 წლისათვის იქნება სავარაუდოდ, 100 მილიარდი ფუნტის ეკონომიკური ზარალი. 950 000 სამუშო ადგილს შეექმნება საფრთხე. პროფესიული გაერთიანებების ვარაუდი უფრო დრამატულია: 4 მილიონი სამუშაო ადგილი საფრთხის ქვეშაა, განსაკუთრებით კი, ექსპორტთან დაკავშირებულ სფეროებში, საავტომობილო და ქიმიურ ინდუსტრიაში. ბევრი ფირმა კონტინენტურ ევროპაში გადავა. შემცირდება პირდაპირი ინვესტიციები.

ბატონი სერგო ქალაქ თელავიდან თან რეალური პიროვნებაა და თან კრებითი სახელია იმ ადამიანებისა, რომლებიც ევროინტეგრაციის მიმართულებით ინფორმაციულ შიმშილს განიცდიან.

გერმანიაში მმართველი კოალიციის პარტიების: CDU -სა და CSU- ს ცალკეული პოლიტიკოსები სკეპტიკურად არიან განწყობილნი, რამდენად გონივრულია საქართველოსთვის ვიზალიბერალიზაციის მინიჭების თაობაზე ევროკომისიის გეგმა. მათ არგუმენტად მოჰყავთ ქართული კრიმინალური დაჯგუფებების მზარდი მასშტაბი და გავლენები ევროპაში, ამასთან, საქართველოს მოქალაქეების მიერ ლტოლვილის სტატუსის ბოროტად გამოყენების ტენდენციად ქცეული ფაქტები. ეს არგუმენტები რეალობაში საფუძველს მოკლებული როდია, მაგრამ სწორედ ამ თემის წამოწევა საქართველოს სახელმწიფოსათვის ეგზისტენციალურად მნიშვნელოვანი საკითხის გადამწყვეტ ფაზაში აღაშფოთებს ქართულ საზოგადოებას:

„სურსათის უვნებლობა ევროკავშირმა რომ არ მოგვთხოვოს, ისე არ უნდა გვქონდეს“? - ეს რეპლიკა მესტიაში ჯერ კიდევ “გაუხურებელი” ტრენინგის მიმდინარეობის დროს ადგილობრივმა ზაზა დევდარიანმა “გვესროლა”.

პილოტმა დაშვება გამოაცხადა. ქვევით თვალი მომჭრა აღმოსავლეთსა და უდაბნოს კლიმატისთვის უჩვეულო სიმწვანემ, რომელიც თელ-ავივის აეროპორტის ზოლამდე მთელი 20 წუთის განმავლობაში არ დასრულებულა. გაოცებამ დროებით გადამავიწყა „აირზენას“ ღარიბული, უგემური მენიუ და ლამაზი, მაგრამ უჟმური და მოძველბიჭო სტიუარდესა. - ყვავის ყველაფერი, - მითხრა სიამაყით გვერდით მჯდომმა შუახნის მამაკაცმა, რომელიც საქართველოდან ისტორიულ სამშობლოში ღრმა ბავშვობაში გადასახლდა.

ცოტა ხნის წინ გავრცელდა ინფორმაცია "ჩერნომორენერგოს" დირექტორის, ასლან ბასარიას განცხადების შესახებ, რომელსაც ენგურჰესის დირექტორის ლევან მებონიაც ადასტურებს და რომლის მიხედვით ენგურჰესის მიერ გამომუშავებული არცერთი კილოვატი ამ ეტაპზე საქართველოს არ მიეწოდება და მთლიანად აფხაზეთს მიაქვს, ხოლო ზამთრისა და გაზაფხულის პერიოდში წაღებული ელექტროენერგიის რაოდენობა გამომუშავებულის 80%-ს შეადგენს.

არავის უკვირს ის ფაქტი, რომ რადიკალური ისლამის წარმომადგენელები მკაცრად აკრიტიკებენ დემოკრატიას, რადგან ის შარიათის სულთან შეუთავსებელ პოლიტიკურ პრაქტიკად, ზნეობრივი გარყვნილებისა და ქაოსის წყაროდ მიაჩნიათ. საკვირველი ისაა, რომ დემოკრატიას რელიგიის სახელით ქრისტიანებიც არ წყალობენ.

გასული წლის ბოლოს საქართველოს გაზმომარაგების გაზრდის საკითხმა არათუ აქტუალურობა შეიძინა, არამედ გადააჭარბა ყველანაირ მოლოდინს და უკვე ერთგვარ მძაფრსიუჟეტიან სერიალად იქცა “გაზპრომის” მთავარ როლში მონაწილეობით.

ქართველ მორწმუნეთა და სასულიერო პირთა გარკვეულ წრეში სიტყვა „ლიბერალიზმი“ ძალიან უარყოფითი რენომეთი სარგებლობს. ჩემი აზრით, ამას სამი უმთავრესი მიზეზი აქვს. პირველი, ესაა რუსული რელიგიური ლიტერატურა, რომლებიც „რომის მესამე იმპერიის“ სულისკვეთების მქონე ავტორების მიერაა დაწერილი, რომლებსაც ყველანაირი ლიბერალური აზრი, რომელიც ეჭვის ქვეშ აყენებს რუსული იმპერიის მართლმადიდებლურ მისიას, თავად მართლმადიდებლობის საწინააღმდეგო ძალად მიაჩნიათ; მეორე, ზოგიერთი ლიბერალის აგრესიული, ანტიეკლესიური პოზიცია, რომელიც სულაც არ გამომდინარეობს კლასიკური პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებიდან და აქედან გამომდინარე, თავად ამ ლიბერალის ბრალია და არა ლიბერალიზმის; მესამე, ზოგადად ლიბერალიზმის მოწინააღმდეგენი კარგად არ იცნობენ კლასიკური, პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებას.

ახალციხის რაიონში მცხოვრებ ერთ-ერთ მეფუტკრეს, რომელიც ევროპაში ქართული თაფლის ექსპორტისთვის საჭირო მოთხოვნებზე ინფორმაციას ეძებდა, სურსათის ეროვნულ სააგენტოში "ურჩიეს", რომ ევროკავშირში თაფლის შეტანაზე ფუჭ ოცნებას თავი დაანებოს და ცოტა უფრო პრაგმატულ-მიწიერი საქმით დაკავდეს.

ახლო აღმოსავლეთსა და სირიაში შექმნილი ვითარება შედეგია ცივილიზაციურ - რელიგიური კონფლიქტების გაღვივების, რომლებიც ემყარება საუკუნეების მანძილზე ჩამოყალიბებულ ეთნო-რელიგიურ რწმენებს და რომელთა გაღვივება ხდება გლობალური და რეგიონული პროცესების ფონზე.

კოლონიალიზმის ეპოქაში ევროპელები ცდილობდნენ ანდებში ოქროს ქალაქისთვის მიეგნოთ, მაგრამ ელდორადოც და ინკების პაიტიტიც მხოლოდ ლეგენდად დარჩა, ისევე როგორც საყდრისის 5-ათასწლოვანი მაღარო, რომლის შესახებაც უკვე ვეღარაფერს შევიტყობთ.

ხანგრძლივი დავა ე.წ. მოსმენების კანონთან დაკავშირებით დასრულებულია, ვეტოც დაძლეულია და დიდი ძმაც მზადყოფნაშია, რომ მუდამ გვიყუროს, გვისმინოს და განაჩენი გამოიტანოს.

მრავალი ქვეყნის გამოცდილების მიხედვით, სწორედ სადაზღვევო სფეროა ის სეგმენტი, რომელსაც შეუძლია რომ თავისი შემოსავლებიდან საგზაო უსაფრთხოებისთვის დაფინანსება გამოყოს და ეს თანხა ტრანსპარენტულად დახარჯოს გზების კეთილმოწყობასა და საგზაო უსაფრთხოებაზე მიმართულ სხვა კონკრეტულ პროექტებზე.

პირველად გადავწყვიტე ნახევრად პირადული და შეიძლება ცოტა არ იყოს თვითმაამებლური ჩანაწერის გასაჯაროება

უჩა სეთური, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) ექსპერტი

"მორიგი ბლეფი" - ასე აფასებდნენ დღეს პროგრამას "აწარმოე საქართველოში"

სტრატეგიულად მნიშნელოვანი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო საქართველოს მთელს კავკასიაში და მის ფარგლებს გარეთაც საკვანძო სატრანზიტო ფუნქცია აკისრია. ამის გამო, სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის და სატრანსპორტო საშუალებების გაუმჯობესება აუცილებელი წინაპირობაა ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური განვითარებისთვის.

ევროპასთან ასოცირების შესახებ შეთანხმებაში განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა სატრანსპორტო საშუალებების უსაფრთხოების პირობების დაცვას: ავტომობილის გამართულობას, მძღოლების კვალიფიკაციას და მათ მიერ სამუშაო და დასვენების საათების მკაცრ დაცვას.

ერთხელ ერთმა ჩემმა ნაცნობმა ჟურნალისტმა, რომელიც შარშან კოლუმბიის უნივერსიტეტის ტრენინგზე გავიცანი, სოციალურ ქსელ Twitter-ზე დაწერა, რომ ამერიკის შეერთებული შტატების მადლობელია, რადგან მან, ნეპალელი ემიგრანტების შვილმა, მისი წილი ამერიკული ოცნება უკვე აიხდინა.

ადვოკატირება

შეხვედრა საღამოს 6 საათზე , www.eugeorgia.info-ს ოფისში დავნიშნეთ. ჩვენი ჯგუფი პირველად უნდა შეხვედროდა ახალციხის რაიონში, სოფელ ანდრიაწმინდაში მცხოვრებ მეყველეს - გალინა ინასარიძეს და მის შვილს - რუსლანს. თავდაპირველად, შეხვედრის მიზანი ერთმანეთის გაცნობ

"კვლევითი ჟურნალისტიკის და ადვოკატირების ცენტრი" ახორციელებს პროექტს, რომლის ფარგლებშიც ვეხმარებით მცირე და საშუალო ბიზნესს

რჩეული სტატიები

ევროკავშირში 1 კგ ბიო ჟოლოს საცალო ფასი 100 ევროს აჭარბებს, თუმცა, როცა კენკრის ბაღის გაშენება გადაწყვიტა, გიორგი კორელი, ძირითადად, მაინც ადგილობრივი ბაზრით მოიხიბლა. როგორც ახალგაზრდა ფერმერი ამბობს, ჟოლო საქართველოში საკმაოდ მოთხოვნადი პროდუქტია და ყოვ

ევროკავშირის წარმომადგენლებმა საქართველოში თაფლის წარმოების ინდუსტრია შეამოწმეს და მიიჩნიეს, რომ სწორედ თაფლია ის ერთ-ერთი სტრატეგიული პროდუქტი, რომელსაც თხილისა და ღვინის კვალდაკვალ ევროკავშირის ბაზარზე შესვლის რეალური პერსპექტივა აქვს.

ამერიკული ლურჯი მოცვი, რომელიც გურიისა და აჭარის მაღალმთიანეთის კლიმატურ პირობებს კარგად შეეგუა, უნიკალური თვისებების გამო მსოფლიო ბაზარზე დიდი მოთხოვნით სარგებლობს. საქართველოში მოყვანილი 12 ტონა ლურჯი მოცვი დიდი ბრიტანეთის ბაზარზე წელს პირველად შევიდ

ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმება (DCFTA) პირველი სექტემბრიდან შევიდა ძალაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ ევროკავშირიდან შემოტანილ და საქართველოდან ექპორტირებულ 9 ათასზე მეტი დასახელების პროდუქციაზე საბაჟო გადასახადი გაუქმდა

პაატა მოგელაშვილს ხეხილის ბაღი 20 ჰა-ზე გორის რაიონის სოფელ ვარიანში აქვს გაშენებული. მეურნეობას უკვე რამდენიმე წელია ძმებთან ერთად უძღვება. ბაღი გააახლეს - "სინაფის" და "ჩემპიონის" ვაშლის ნერგები თანამედროვე ჯიშებით - "გრანი სმიტით", "ჯონათი" და "გოლდენ

ევროკავშირი სოფლად მცხოვრები მოსახლეობისთვის ახალ საგრანტო პროგრამას იწყებს. ევროპის სამეზობლო პროგრამა სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარებისთვის - ENPARD-ის ფარგლებში დაფინანსებას მიიღებს ის, ვისაც სოფლად აგროწარმოების ალტერნატიული ეკონომიკური საქმი

ევროკავშირში თავისუფალი გადაადგილება, გარანტირებული სამუშაო თუ ევროპულ უნივერსიტეტებში სწავლის გაგრძელების შესაძლებლობა? მითები არამხოლოდ ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმებაზე, არამედ ვიზის ლიბერალიზაციასთან დაკავშირებითაც არსებობს. ევროპაში თავისუფლად გ

ექსკლუზიური ინტერვიუ დიმიტრი მანჯავიძესთან, რომელიც არის ერაყში, კერძოდ, ბაღდადსა და ერბილში გაეროს ოფისის საარჩევნო მისიის უფროსი ოფიცერი.

ქალი მეწარმეების ხელშეწყობის მიზნით, ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი საქართველოში ახალ პროგრამას იწყებს. EUGeorgia.info დაინტერესდა, რამდენად ხელსაყრელია პირობები და რას ფიქრობენ პროგრამასთან დაკავშირებით თავად ქალი მეწარმეები.

„ღვინის პირველი პარტია დანიაში 2006 წელს გავიტანეთ. შემდეგ დანიას ინგლისი, საფრანგეთი, იტალია და შვედეთი დაემატა.

banner
banner
banner
banner