banner
02 მაისი 2015 | 22:04 სოფლის მეურნეობა

თანამედროვე ცოდნის მიღება სოფლის მეურნეობის განვითარებისთვის ერთადერთი გამოსავალია

 თანამედროვე ცოდნის მიღება სოფლის მეურნეობის განვითარებისთვის ერთადერთი გამოსავალია


„საკონსულტაციო ცენტრებში თანამედროვე ფერმერობისთვის საჭირო ცოდნა პრაქტიკულად არ არსებობს“

როგორი უნდა იყოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სტრუქტურა და როგორ უნდა იყოს მასში ფუნქციები გადანაწილებული ისე, რომ კონკრეტულ დარგს თუ მიმართულებას ეფექტიანი მენეჯემნტი ჰქონდეს. eugeorgia.info დარგის რამდენიმე ექსპერტს ესაუბრა. ინფორაცია, რომელიც მათ გაგვიზიარეს იძლევა საფუძველს, ვივარაუდოთ, რომ სამინისტროს ფუნქციები განახლებას და ზოგ შემთევავაში გარდაქმნას მოითხოვს.

„სოფლის მეურნეობის სამინისტროში მეფრინველეობის მიმართულებით კონტაქტი არც ერთ დეპარტამენტთან არ გვაქვს. ჩვენი დარგის საშუალო ფერმერს სახელმწიფოსთან ურთიერთობა არასოდეს ჰქონია. 5 ათასამდე მეფრინველე ფერმერმა სამინისტრო სად არის საერთოდ არ იცის. სამინისტროში რომ იკითხო დაახლოებით რამდენი მეფრინველეა ქვეყანაში, ვერც ისინი გაგცემენ პასუხს, რადგან დარგს საერთოდ არ იცნობენ“,- ამბობს მეფრინველოების საწარმო შპს „როსტერის“ დამფუძნებელი როსტომ პაპიძე.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს დებულებაში სამინისტროს ამოცანები მკაფიოდ განსაზღვრულია. პირველ რიგში უწყება ვალდებულია, სოფლის მეურნეობის დარგის განვითარების სტარატეგია ჰქონდეს, რაზე დაყრდნობითაც აგრარული რეფორემები უნდა განხორციელდეს. საბოლოო ჯამში, სამინისტროს უმთავრეს მიზანს ქვეყანაში სოფლის მეურნეობის პირველადი პროდუქციის გადამუშავებისა და სურსათის წარმოების ხელშეწყობა წარმოადგენს.

სამინისტროში სულ 9 დეპარტამენტია: სოფლის მეურნეობის და სურსათის, ადმინისტრაციული, იურიდიული და პარლამენტთან ურთიერთობის, შიდა აუდიტის, საფინანსო ­ ეკონომიკური, მელიორაციის პოლიტიკის, პოლიტიკისა და ანალიტიკის, საზოგადოებასთან ურთიერთობის და საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტი. საქართველოს მთავრობის მიერ პრიორიტეტად გამოცხადებული სოფლის მეურნეობის განვითარება სწორედ ამ სტრუქტურული ერთეულების ჩართულობით უნდა მოხდეს.

„ასოციაცია მომავლის ფერმერი“- ს თავმჯდომარე რუსუდან გიგაშვილი ამბობს, რომ „სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ამ სტრუქტურული მოწყობით ძალიან რთული იქნება წარმატების მიღწევა იმიტომ, რომ არ არის კომპეტენტური პირი, რომელსაც ჩაბარებული აქვს კონკრეტული მიმართულება. ყველას ყველაფერი ევალება, მაგრამ საბოლოო ჯამში პასუხისმგებელი არავინაა. სამინისტროში მხოლოდ სამი დარგობრივი დეპარტამენტია, დანარჩენი კი მხარდამჭერი და სერვისების გამტარებელია. დიდი ბრიტანეთის მაგალითს თუ განვიხილავთ, იქ 8 დეპარტამენტიდან მხოლოდ ერთი მუშაობს მხარდამჭერ საკითხებზე, ყველა დანარჩენი კი პროფილურია და კონცენტრირებულია ძირითად ფუნქციებზე. ლიტვაში სოფლის მეურნეობის კონკრეტული დარგების მიხედვით არის დეპარტამენტები დაყოფილი. თქვენ წარმოიდგინეთ იქ მეთევზეობის დეპარტამენტიც კი ცალკე აქვთ“.

თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკური სკოლა ISET-ის აღმასრულებელი დირექტორი ერიკ ლივნი აცხადებს, რომ „დეპარტამენტების სტრუქტურაზე მეტად მნიშვნელოვანი მათი სწორად მუშაობაა. ერთ-ერთი, რაც საქართველოს ნამდვილად შეუძლია მაგალითად, ისრაელის გამოცდილებიდან ისწავლოს, ეს არის ექსპორტის ხელშეწყობა. ისრაელში ყვავილების პატარა მეურნეობაში ვმუშაობდი. დილით მივდიოდი, ვჭრიდი ყვავილებს, ვაწყობდი თაიგულებად, შემდეგ ვდებდი მაცივარში და როდესაც 50 თაიგულს მოვაგროვებდი, ვრეკავდი კომპანიაში, რომელიც სახელმწიფომ ექსპორტის მხარდასაჭერად შექმნა. საღამოს დიდი სამაცივრე ავტომობილი მოდიოდა, ეს ჩემი 50 თაიგული მიჰქონდა აერპორტში, საიდანაც სხვა ფერმერების მიერ გაკეთებულ 5 ათას თაიგულთან ერთად იგზავნებოდა ამსტრედამში მსოფლიოს ყველაზე დიდ ყვავილების ბაზარში. ეს კომპანია ყვავილებს მთელი ქვეყნის მასშტაბით აგროვებდა , გაჰქონდა ამსეტრდამში, იღებდა ფულს და შემდეგ თითოეულ ფერმერს უნაწილებდა ყვავილების რაოდენობის მიხედვით. ისეთ მცირე ფერმერს, როგორიც მე ვიყავი, დამოუკიდებლად ამსტერდამის ბაზარზე შესვლა არ შემეძლო სწორედ ამიტომ შეიქმნა ექსპორტის ხელშესაწყობად სახელმწიფო კომპანია. საქართველოში ასეთი კომპანია არ არსებობს“.

ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატის ევროკავშირის დახმარების კოორდინაციის დეპარტამენტის უფროსი რომან კაკულია 1997- 2005 წლებში სოფლის მეურნეობის სამინისტროს საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის უფროსის თანამდებობას იკავებდა. კაკულია იხსენებს, რომ სამსახურეობრივი ვიზიტის ფარგლებში 2003 წელს ისრაელის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მუშაობის სპეციფიკის გაცნობის საშუალება მიეცა: „იქ სოფლის მეურნეობაში 2000 თანამშრომელი მუშაობდა. აქიდან 1000 ადამიანი სხვადასხვა დარგის მეცნიერი იყო. ეს მეცნიერები ყველგან დადიოდნენ და პროდუქტების წარმოებას აკვირდებოდნენ. ამის შემდეგ კი ფერმერებს წარმოების უკეთეს მეთოდებს ასწავლიდნენ. ამას ყველაფერს უფასოდ აკეთებენ. ამას გარდა, ბროშურებს უტოვებდნენ, სადაც ახალი ტექნოლოგიები დეტალურად იყო აღწერილი. ეს მეცნიერები განმეორებით მიდიოდნენ იგივე ფერმერებთან და წარმოების გაუმჯობესების დინამიკას აანალიზებდნენ. იქ არ ელოდებიან, ფერმერი კონსულტაციაზე როდის მივა. დარგის სპეციალისტი თვითონ მიდის ფერმერთან და თავში "უტენის" იმ ინფორმაციას, რაც წარმოების გასაუმჯობესებლად აუცილებელია“.

საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ფერმერებისთვის კვალიფიციური ინფორმაციის მისაწოდებლად ქვეყნის მასშტაბით სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში სულ 54 საკონსულტაციო ცენტრი აქვს.

„საკონსულტაციო ცენტრების პირდაპირი მოვალეობაა შეაგროვონ და გასცენ სრულყოფილი ინფორმაცია ადგილებზე და კვალიფიციური კონსულტაცია მიაწოდონ ფერმერებს, თუმცა სრულყოფილი კონსულტაციები ჩვენს ქვეყანაში სამეცნიერო კვლევით ცენტრებშიც ვერ გაიცემა და მუნიციპალიტეტების დონეზე ექსტენციის ცენტრებში ეს მითუმეტეს წარმოუდგენელია. საკონსულტაციო ცენტრებში თანამედროვე ფერმერობისთვის საჭირო ცოდნა პრაქტიკულად არ არსებობს, რაღაც დონის ინფორმაციას აწვდიან, მაგრამ სანდო კონსულტაციის გაცემა მათ უბრალოდ არ შეუძლიათ“, - ამბობს ISET-ის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, სოფლის მეურნეობის მკვლევარი რატი კოჭლამაზაშვილი.

სოფლის მეურნეობის განვითარებაზე პასუხისმგებელ სამინისტროს დამკვირვებლის როლი კი არ უნდა ჰქონდეს, პროცესესების აქტიური მონაწილე უნდა იყოს აღნიშნავს რუსუდან გიგაშვილი „იაპონიაში დარგების შესაბამისად შექმნილია დივიზიონები, რომლებშიც სპეციალისტებთან ერთად წარმატებული ფერმერებიც შედიან. მაგალითად ისრაელში არის სოფლის მეურნეობის კვლევითი ორგანიზაცია, რომელიც ფერმერებს ხარისხობრივი მაჩვენებლების გაზრდაში ეხმარება. იქ არსებობს ექსტენციის მოდულები და ფერმერი პირდაპირ ამ გამზადებულ მოდულს ნერგავს. ინოვაციები სახელმწიფო სტრუქტურაში უნდა იხარშებოდეს. საბოლოოდ ფერმერებმა ეს ტექნოლოგიები თავად უნდა დანერგონ, მაგრამ ძირითადად ამ ყველაფრის გამტარი სახელმწიფო უნდა იყოს. ეს არის ისეთი საზოგადო სიკეთე, რასაც ვერც კერძო ერთეული კომპანიები შექმნიან და ვერც კერძო ფერმერები. სოფლის მეურნეობის სამინისტროში ამაზე პასუხისმგებელობა არავის აკისრია“.

ერიკ ლივნის აზრით, ფერმერებს საკონსულტაციო ცენტრებში მიღებულ ცოდნაზე მეტად კერძო სექტორთან თანამშრომლობა გამოადგებათ: „სოფლის მეურნეობისთვის კერძო სექტორის ექპერტიზის ჩართვა ყველაზე მნიშვნელოვანია. ექსტენციის ცენტრები კარგია, მაგრამ ისინი კერძო სექტორთან ერთად უნდა მუშაობდნენ. კერძო სექტორი გჭირდებათ, ვინც ამ პროდუქციას ყიდულობს. მაგალითად, ერთის მხრივ, გყავთ კარტოფილის მწარმოებლები, მეორე მხრივ არსებობს ჩიპსების მწარმოებელი კომპანია, რომელსაც ნებისმიერი კი არა, არამედ სპეციფიკური სახის კარტოფილი სჭირდება. ამ კომპანიის მეპატრონემ ფერმერებს ან კოოპერატივებს უნდა ასწავლოს რა სახის კარტოფილი როგორ მოიყვანოს და მერე მათგან ამ კარტოფილს თვითონ იყიდს. მან ზუსტად იცის, რაც სჭირდება, იცნობს ტექნოლოგიას, ასევე ეს კერძო სექტორის წარმომადგენელი დაინტერესბული და მოტივირებულია ამ ფერმერებისგან კარგი ხარისხის პროდუქცია მიიღოს “.

ისრაელის ღია უნივერსიტეტის კურსდამთავრებული ეკონომისტი რეზო ხაჟომია მიიჩნევს, რომ ურთულესი სასტარტო პირობების დაძლევა მთავრობის დახმარების გარდა თვითორგანიზებულობითაცაა შესაძლებელი. მისი თქმით, ისრაელის სოფლის მეურნეობის წამატება ამის საუკეთესო მაგალითია: „ურთულესმა პირობებმა საბოლოოდ გაწვრთნა და გამოწრთო ის ადამიანური რესურსი და ეროვნული ხერხემალი, რასაც ეყრდნობა დღევანდელი ისრაელის სახელმწიფო. რაც შეეხება კონკრეტულად სოფლის მეურნეობის განვითარების საფუძვლებს, დიდი წვლილი ამაში მიუძღვის კოლექტიურ მეურნეობებს და დასახლებებს „კიბუცებს“. ეს არ იყო იმ ტიპის კოლმეურნეობები, რაც ჩვენ კოლექტიურ მეხსიერებს ახსოვს შავ ლაქად, სადაც ეს მეურნეობები იყო ნაკარნახევი და ნაძალადევი საბჭოთა ნომენკლატურის მიერ, არამედ ეს იყო იდეოლოგიურ საფუძვლებზე შექმნილი მცირე კომუნები, რომლებიც საერთო დოვლათის შექმნაზე ზრუნავდნენ “.

რატი კოჭლამაზაშვილი მიიჩნევს, რომ თანამედროვე ცოდნის მიღება სოფლის მეურნეობის განვითარებისთვის ერთადერთი გამოსავალია: „მოკლევადიან პერსპექტივაში ძველი კადრები ევროპულ, თანამედროვე ყაიდაზე უნდა გადაამზადონ. გრძელვადიან პერსპექტივაში კი უნდა მოხდეს ახალგაზრდების წახალისება და თანამედროვე ცოდნის მიცემა. პრიორიტეტები უნდა მიენიჭოს რეგიონებში მცხოვრებლებს თუ ისინი სოფლის მეურნეობის დარგებში მიიღებენ განათლებას და ფერმერთა საკონსულტაციო ცენტრებში იმუშავებენ. ის ცოდნის დეფიტიტი რაც დღეს არსებობს, შესაძლოა ამ გზით შევავსოთ და თანამედროვე რელსებზე დავდგეთ“.

ზურაბ მოდებაძე

წაკითხულია
6747
ელ. ფოსტის გაგზავნა

ამავე თემაზე:

2017 წლის ბოლოსთვის სასოფლო-სამეურნეო ექსტენციისთვის ცალკე სსიპ შეიქმნება

2017 წლის ბოლოსთვის სასოფლო-სამეურნეო ექსტენციისთვის ცალკე სსიპ შეიქმნება

ამ ეტაპზე განვიხილავთ სტრატეგიის გეგმას, რომელიც FAO-მ მოგვაწოდა, გადავწყვიტეთ, 2017 წლის ბოლოსთვის, გაკეთდეს ცენტრალური სტრუქტურა სსიპ-ის სახით თბილისში, დღეს არსებული რეგიონული სამსახურები ამ სსიპ-ის წარმომადგენლობები იქნებიან და მხოლოდ ექსტენციის ფუნქც

20 მაისი 2016 | 19:38 სოფლის მეურნეობა ვრცლად
სპეციალისტები სოფლის მეურნეობის სუბსიდირებას ეწინააღმდეგებიან

სპეციალისტები სოფლის მეურნეობის სუბსიდირებას ეწინააღმდეგებიან

ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულება და ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმება (DCFTA) საქართველოს მეწარმეებს აძლევს შესაძლებლობას პროდუქცია ევროკავშირის ბაზრებზე იაფად შეიტანონ. ევროკავშირის ქვეყნებში ექსპორტი მნიშვნელოვ

27 აგვისტო 2015 | 22:22 სოფლის მეურნეობა ვრცლად
მითი თითქოს ევროკავშირმა დაანგრია საქართვეელოს სოფლის მეურნეობა უსაფუძვლოა

მითი თითქოს ევროკავშირმა დაანგრია საქართვეელოს სოფლის მეურნეობა უსაფუძვლოა

მითები თითქოს ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულება ქართული სოფლის განადგურებას გამოიწვევს, საფუძველს მოკლებულია. რეალურად ევროკავშირი საქართველოს სოფლის მეურნეობის განვითარებას, სოფლად დასაქმების გაუმჯობესებას, ფერმერული მეურნეობების წახალისებას, ხარისხი

19 აგვისტო 2015 | 17:07 სოფლის მეურნეობა ვრცლად
მარტივი უნარჩვევები ფერმერებისთვის - შენახვა, შეფუთვა, ტრანსპორტირება

მარტივი უნარჩვევები ფერმერებისთვის - შენახვა, შეფუთვა, ტრანსპორტირება

მიუხედავად ბუნებრივი რესურსების სიმცირისა, ისრაელმა შეძლო და მსოფლიოს აჩვენა, რომ სწორად ორგანიზებისა და შრომისმოყვარეობით სანიმუშო სოფლის მეურნეობის წარმოების აწყობა უდაბნოშიც კი შესაძლებელია.

11 მაისი 2015 | 18:58 სოფლის მეურნეობა ვრცლად

ბლოგი

„კაპიტალი განსაზღვრავს წარმოებით ურთიერთობებს,“ – კარლ მარქსის ამ ზეცნობილი ფრაზით გილოცავთ კაპიტალიზმის კრიტიკოსებს თქვენი კერპის 200 წლის იუბილეს, და მსურს განვავრცო, რომ იდეოლოგიური განსხვავების მიუხედავად, არა თუ ვეთანხმები, მეტიც, მიმაჩნია, რომ სწორედ კაპიტალი უდევს საფუძვლად არა მხოლოდ წარმოებით, არამედ ნებისმიერი სახის ურთიერთობას სოციუმში, რომელიც პროგრესსა და განვითარებაზეა ორიენტირებული.

2019 წლამდე გადადოს საპენსიო რეფორმის დაწყება და მოამზადოს წინაპირობები კონსერვატიული (და არა სოციალურ-ლიბერალური) მოდელის შემოღებისთვის, იმ დათქმით, რომ დაგროვებითი და საბაზისო პენსიების სქემები ყოველთვის ერთმანეთის პარალელურად იარსებებს

40-წუთიანი დამქანცველი ჯანჯღარის შემდეგ, მწვერვალზე სრულიად ახალი, თვალუწვდენელი სივრცე გადაიშალა ჩვენს თვალწინ, როდესაც სოფელ გოგაშენში ამოვაღწიეთ

ახალქალაქს მორიგი დაგეგმილი ტრენინგის ფარგლებში ვესტუმრეთ. ამ ნაყოფიერ მიწაზე მშრომელი ფერმერები ცხოვრობენ. სწორედ აქ მოდის ქართულ ბაზარზე არსებული კარტოფილის, ბოსტნეულისა და მარცვლეულის დიდი ნაწილი. ბოლო პერიოდში ჩვენ მიერ ჩატარებული ტრენინგებიდან ეს შეხვედრა ყველაზე ინტერაქციული აღმოჩნდა. გამაკვირვა მათმა ცხოველმა ინტერესმა სიახლისადმი. ისინი მაქსიმალურად ცდილობდნენ მათთვის საინტერესო საკითხზე მიეღოთ რაც შეიძლება მეტი ინფორმაცია.

გასულ კვირას მაკედონიაში ნაციონალისტურად განწყობილ ადამიანთა ჯგუფი პარლამენტშიშეიჭრა. 200-კაციანი ბრბო, რომელთა შორისნიღბიანი მამაკაცები იყვნენ, სასტიკად გაუსწორდაწამყვანი მაკედონიური ოპოზიციურიპარტიის და ეთნიკური ალბანელების პარტიის ლიდერებს, მათ შორის ქალბატონს. ეს ორი პარტია აპირებდა ახალი უმრავლესობის შექმნას მაკედონიის პარლამენტში, რომლის სპიკერად ეთნიკურად ალბანელი პოლიტიკოსი აირჩიეს. პარლამენტში შეჭრილები, რომლებიც ქვეყნის ყოფილი პრემიერ-მინისტრისმომხრეები იყვნენ, ამ ფაქტის ასეთი სისხლიანი გზით ჩაშლას ცდილობდნენ.

მარტვილის რაიონის გამგებლის მოადგილე ყველაზე ძლიერ ოპონირებას გვიწევდა. მისი პირველივე ქმედება „ჰაკა“-ს ჰგავდა, რომელსაც გააფთრებული ახალზელანდიელი მორაგბეები მოწინააღმდეგე გუნდის მორალურად გასატეხად იყენებენ.

კონფლიქტის დაწყებიდან მეექვსე წელს ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ჩაურევლობის პოლიტიკა დაარღვია და ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ იერიში პირველად 7 აპრილს, გამთენიისას მიიტანა.

ესტონური წარმატებული პოტიკის მაგალითების მოძიება შესაძლებელია თითქმის ნებისმიერ სფეროში, დაწყებული სახელმწიფო მმართველობიდან, დამთავრებული განათლების პოლიტიკით.

უცხო ქვეყნების კანონებისა თუ რეფორმების კოპირება განვითარების ერთი-ერთი პოპულარული და საქართველოშიც ხშირად გამოყენებადი რეცეპტია. ლოგიკა მარტივია - „საჭირო არ არის ველოსიპედის ახლიდან გამოგონება“. თუმცა, ეს მიდგომა ხშირად არ ამართლებს.

ევროკავშირთან სავაჭრო სივრცის გაფართოების შედეგად ყველა მოსალოდნელი დადებით ეფექტი მიიღწევა გრძელვადიან პერიოდში (5-10 წელიწადი), ხოლო ხარჯების გაღება გვიწევს დღეს, რათა შესაბამისობაში მოვიდეთ ევროკავშირის კანონმდებლობასთანდა საბაზრო მოთხოვნებთან. ისედაც დაძაბულ სოციალურ და პოლიტიკურ ფონზე ამან შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას რეფორმების წარმატებით განხორციელებას. შესაბამისად, დაახლოების პროცესი უნდა იყოს თანმიმდევრული და პრიორიტეტები გათვლილი ისე, რომ ბიზნესს ჰქონდეს ზრდის სტიმული; ასევე, მნიშვნელოვანია ექსპორტზე ორიენტირებული დარგების კონკურენტუნარიანობის ამაღლება წახალისდეს. მეორე მხრივ, საქართველოში ევროკავშირის სტანდარტების დანერგვა მეწარმეობასა და ზოგადად ქვეყნის საინვესტიციო სივრცეში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას და ევროპულ ბაზარზე წვდომას ხელს შეუწყობს. DCFTA-ს სარგებლის სრულად ასათვისებლად, ასევე, აუცილებელია სამუშაო ძალის ბაზრის ცვლილება, რომელიც ამჟამად თავმოყრილია ძირითადად დაბალმწარმოებლურ დარგებში.

მე ძალიან კარგად არ ვიცნობ მაგამედ სარიევს. მაქსიმუმ ორჯერ შევხვედრივარ, პირველად მარნეულში და მეორედ ერთი კვირის წინ გარდაბნის მუნიციპალიტეტში ამჯერადაც ევროკავშირთან სავაჭრო ხელშეკრულების (DCFTA) შესაძლებლობების შესახებ ტრეინინგზე. მაგამედი არც ოლიმპიური ჩემპიონია და მისი ფოტოები არც საჯარო თავშეყრის ადგილებშია გამოფენილი, თუმცა ის რომ საუკეთესო მოქალაქეა, ამ ფაქტს წყალი არ გაუვა!

კეთილდღეობის ეკონომიკის ერთ-ერთი პრინციპია, რომ ზოგიერთ გადასახადს შესაძლოა უკუგავლენა ჰქონდეს ინდივიდების მოტივაციაზე- შექმნან დოვლათი. თუმცა, თუ გადასახადებიდან მიღებული თანხა საკმარისი არ არის ხარისხიანი ინფრასტრუქტურისა და საჯარო სერვისების დასაფინანსებლად, ამანაც შეიძლება დააზარალოს ეკონომიკა.

ინსტიტუტების განვითარებას არა მარტო პროფესიონალების, პოლიტიკური და ეკონომიკური ელიტების სწორად მიმართული შრომა და გადაწყვეტილებები, არამედ მოსახლეობის დამოკიდებულებებისა და ფასეულობების შეცვლაც სჭირდება.

ფერმერებთან ჩვენი შეხვედრის დროს სულიად მოულოდნელად აღმოვაჩინეთ მსმენელებს შორის ორი “თინეიჯერი” ბიჭი; მომავალი ფერმერები მამასთან ერთად გამალებით იწერდნენ პრეზენტაციის დროს მიწოდებულ ყველა ინფორმაციას თაფლის წარმოების არსებული შესაძლებლობების, პრობლემებისა და გამოწვევების შესახებ.

მას შემდეგ, რაც საქართველომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, მთავრობები, პოლიტიკური პარტიები, ექსპერტები, თუ იდეოლოგები გვპირდებიან საქართველოს ეკონომიკურ გაბრწყინებას, რეცეპტად კი ბორჯომის გაყიდვიდან დაწყებული დაბალი გადასახადებით დამთავრებული არაერთ იდეას თუ თეორიას ასახელებენ. ასე გრძელდება 25 წელია და, მართალია, 90-იანი წლების სიდუჭირიდან მოსახლეობის დიდი ნაწილი გამოვიდა, გაბრწყინებამდე ჯერ კიდევ ბევრი გვიკლია.

გუგენჰაიმში აგნეს მარტინმა, MoMA-ს თანამედროვე ხელოვნების ფილიალმა (PS1) ნიუ-იორკში, ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტმა და ჩიკაგოს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმმა კიდევ ერთხელ დამარწმუნა, რომ არ არსებობს გამოხატვის უღირსი საგნები, აღქმები, მოვლენები თუ ამ მოვლენების ინტერპრეტაციები.

სამი წლის წინ ამერიკელმა ჟურნალისტმა ენ ბერნარდმა National Geographic-ისთვის მომზადებულ რეპორტაჟში შემდეგი სიტყვები დაწერა: „თუ დაეცემა დამასკო, დაეცემა სირიაც.“ ომის დაწყებიდან, თითქმის, ექვსი წლის თავზე პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადის ციტადელად ქცეული სირიის დედაქალაქი გადარჩა, ხოლო ალეპომ, სიდიდით მეორე უძველესმა ქალაქმა და ომამდელი სირიის ბიზნესცენტრმა, დაცემა 2012 წლიდან (სამოქალაქო ომის დაწყებიდან ერთ წელიწადში) დაიწყო, თუმცა, მაინც ბევრს გაუძლო გარდა რუსეთის ავიაიერიშისა.

ციდან ალბათ ყველაზე კარგად ჩანს გერმანული რაციონალიზმი, მიწის და განახლებადი ენერგიიის ათვისება (გუშინ მხოლოდ მიუნხენიდან ფრანკფურტამდე მგზავრობისას 500-ზე მეტი ქარის წისქვილი დავთვალე), ტყის ფართობების და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების ეს რაღაც განსხვავებული სიმეტრიით მონაცვლეობა და, მთლიანობაში, ეს განსხვავებულად დავარცხნილი რელიეფი.

გაძვირებული საიმპორტო ავტომობილების ფასი (გამოწვეული აქციზის ზრდით), სავარაუდოდ, გაახანგრძლივებს საქართველოში არსებული ავტომობილების „ექსპლუატაციის“ ვადას. შესაბამისად, ტექნიკური შემოწმების შემოღების ვადებისა და პირობების გაურკვევლობის პირობებში, შესაძლოა, ტექნიკურად არც ისე სახარბიელო მგომარეობაში მყოფმა ქართულმა ავტოპარკმა გაიხანგრძლივოს მავნე აირებისა და უსიამოვნო ინდუსტრიული ხმების „გამობოლქვის“ პერიოდი.

В шестидесятые годы прошлого века Ферруччо получил от продажи тракторов бόльший доход, чем планировалось, и исполнил свою мечту: поставил в свой гараж новенькую «феррари». Вторая часть этой истории намного интереснее. «Феррари» не оправдала ожиданий Ферруччо. Ферруччо, не раздумывая, явился прямо к Энцо Феррари, чтобы обсудить недостатки машины, он высказал свое мнение и предложил помощь в решении проблем...

გასული საუკუნის სამოციან წლებში ფერუჩომ ტრაქტორების გაყიდვით დაგეგმილზე მეტი შემოსავალი მიიღო და ოცნებაც აისრულა: საკუთარ ფარეხში ახალთახალი «ფერარი» დააყენა. ამ ისტორიის მეორე ნაწილი გაცილებით საინტერესოა.

სადღეგრძელოებზე ჩემმა ბლოგმა იმაზე გაცილებით მეტი ვნებები და კონტრასტული რეაქციები გამოიწვია, ვიდრე ველოდი: მკვეთრად უარყოფითი ძირითადად უფროსი თაობის მხრიდან და მკვეთრად დადებითი ახალგაზრდა და საშუალო ასაკის ხალხის მხრიდან. მკვეთრად უარყოფითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა დაიწყეს პირადად ჩემი და ჩემი ქართველობის ლანძღვა კომენტარებში თუ პირად მიმოწერაში, ხოლო მკვეთრად დადებითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა -- ჩემი ქება მაღალი მოქალაქეობრივი თვითშეგნების გამო, რამაც გადამაწყვეტინა მეთქვა (ამჯერად უკვე საბოლოოდ), რატომ არ ვეთანხმები არცერთ მხარეს. როცა ვნებები დუღს, როგორც ამბობენ, ჭეშმარიტება ორთქლდება (არა, იმის თქმა არ მინდა, რომ მე ვიცი ჭეშმარიტება).

ბოლო შვიდი წელია ქართულ სუფრაზე არ ვყოფილვარ, სანამ გუშინ ძირითადად ახალგაზრდებისგან შემდგარ ჯგუფთან ერთად არწივის ხეობაში და ხორნაბუჯზე ლაშქრობის შემდეგ ერთ რესტორანში მათთან ერთად არ აღმოვჩნდი. მოკლედ, ამ ადამიანების ასაკმა და განათლებამ მაფიქრებინა, რომ ეს ხალხი არ დალევდა იმ სადღეგრძელოებს, რის გამოც ქართულ სუფრებს გავურბივარ. მოლოდინი არ გამართლდა. ამ სუფრაზეც შეისვა „საქართველოს გაუმარჯოს”, ჩვენი სიყვარულის (იგულისხმება სუფრაზე მსხდომნი), მეგობრობის და ხვალინდელი დღის სადღეგრძელოები. ამ სადღეგრძელოებს გვთავაზობდა ერთ-ერთი ჩვენი თანამოლაშქრე ბიჭი, რომელმაც თქვა მე თამადა არ ვარო, თუმცა ტრადიციული თამადისგან მხოლოდ იმით განსხვავდებოდა, რომ დალევას არ გვაძალებდა.

პანკისი - სტერეოტიპების მსხვერპლი ულამაზესი კუთხე

გამარჯობა, მინდა ეს ბლოგი დავწერო ქართული მატყლის პრობლემაზე და თხრობა დავიწყო ახლო წარულიდან, ასევე გაგაცნოთ მატყლის პრობლემის მოგვარების უელსური მოდელი.

უიმედო და არაინფორმირებული გურულები 6 ივლისს ლანჩხუთის მინუციპალიტეტის სოფელ ჯურუყვეთში ვნახე. არაინფორმირებული ევროინტეგრაციის პროცესებზე, უიმედო თავიანთი სოციალური მდგომარეობით.

აბორტის უფლება ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პოსტულატია ადამიანის უფლების კონვენციაში. გაეროს CEDAW-ს კომიტეტის დეკლარაციაში წერია: „გაეროს წევრმა ქვეყნებმა ხელი უნდა შეუწყოს ჯანდაცვის სფეროში ქალის მიმართ ყველანარი დისკრიმინაციის აღმოფხვრას, ქალის და კაცის უფლება თანაბრად უნდა იყოს დაცული და ქალებს უნდა ქონდეთ წვდომა ჯანდაცვის სერვისებზე, ოჯახის დაგეგმარების ჩათვლით“.

Brexit -ის მოწინააღმდეგები მოსახლეობას აფრთხილებდნენ უპირატესად ეკონომიკური შედეგების თაობაზე: ბრიტანეთის ფინანსთა სამინისტროს პროგნოზით, Brexit-ის შემდგომ ყოველი ბრიტანული ოჯახი 4300 ფუნტს დაკარგავს წელიწადში 2020 წლისათვის იქნება სავარაუდოდ, 100 მილიარდი ფუნტის ეკონომიკური ზარალი. 950 000 სამუშო ადგილს შეექმნება საფრთხე. პროფესიული გაერთიანებების ვარაუდი უფრო დრამატულია: 4 მილიონი სამუშაო ადგილი საფრთხის ქვეშაა, განსაკუთრებით კი, ექსპორტთან დაკავშირებულ სფეროებში, საავტომობილო და ქიმიურ ინდუსტრიაში. ბევრი ფირმა კონტინენტურ ევროპაში გადავა. შემცირდება პირდაპირი ინვესტიციები.

ბატონი სერგო ქალაქ თელავიდან თან რეალური პიროვნებაა და თან კრებითი სახელია იმ ადამიანებისა, რომლებიც ევროინტეგრაციის მიმართულებით ინფორმაციულ შიმშილს განიცდიან.

გერმანიაში მმართველი კოალიციის პარტიების: CDU -სა და CSU- ს ცალკეული პოლიტიკოსები სკეპტიკურად არიან განწყობილნი, რამდენად გონივრულია საქართველოსთვის ვიზალიბერალიზაციის მინიჭების თაობაზე ევროკომისიის გეგმა. მათ არგუმენტად მოჰყავთ ქართული კრიმინალური დაჯგუფებების მზარდი მასშტაბი და გავლენები ევროპაში, ამასთან, საქართველოს მოქალაქეების მიერ ლტოლვილის სტატუსის ბოროტად გამოყენების ტენდენციად ქცეული ფაქტები. ეს არგუმენტები რეალობაში საფუძველს მოკლებული როდია, მაგრამ სწორედ ამ თემის წამოწევა საქართველოს სახელმწიფოსათვის ეგზისტენციალურად მნიშვნელოვანი საკითხის გადამწყვეტ ფაზაში აღაშფოთებს ქართულ საზოგადოებას:

„სურსათის უვნებლობა ევროკავშირმა რომ არ მოგვთხოვოს, ისე არ უნდა გვქონდეს“? - ეს რეპლიკა მესტიაში ჯერ კიდევ “გაუხურებელი” ტრენინგის მიმდინარეობის დროს ადგილობრივმა ზაზა დევდარიანმა “გვესროლა”.

პილოტმა დაშვება გამოაცხადა. ქვევით თვალი მომჭრა აღმოსავლეთსა და უდაბნოს კლიმატისთვის უჩვეულო სიმწვანემ, რომელიც თელ-ავივის აეროპორტის ზოლამდე მთელი 20 წუთის განმავლობაში არ დასრულებულა. გაოცებამ დროებით გადამავიწყა „აირზენას“ ღარიბული, უგემური მენიუ და ლამაზი, მაგრამ უჟმური და მოძველბიჭო სტიუარდესა. - ყვავის ყველაფერი, - მითხრა სიამაყით გვერდით მჯდომმა შუახნის მამაკაცმა, რომელიც საქართველოდან ისტორიულ სამშობლოში ღრმა ბავშვობაში გადასახლდა.

ცოტა ხნის წინ გავრცელდა ინფორმაცია "ჩერნომორენერგოს" დირექტორის, ასლან ბასარიას განცხადების შესახებ, რომელსაც ენგურჰესის დირექტორის ლევან მებონიაც ადასტურებს და რომლის მიხედვით ენგურჰესის მიერ გამომუშავებული არცერთი კილოვატი ამ ეტაპზე საქართველოს არ მიეწოდება და მთლიანად აფხაზეთს მიაქვს, ხოლო ზამთრისა და გაზაფხულის პერიოდში წაღებული ელექტროენერგიის რაოდენობა გამომუშავებულის 80%-ს შეადგენს.

არავის უკვირს ის ფაქტი, რომ რადიკალური ისლამის წარმომადგენელები მკაცრად აკრიტიკებენ დემოკრატიას, რადგან ის შარიათის სულთან შეუთავსებელ პოლიტიკურ პრაქტიკად, ზნეობრივი გარყვნილებისა და ქაოსის წყაროდ მიაჩნიათ. საკვირველი ისაა, რომ დემოკრატიას რელიგიის სახელით ქრისტიანებიც არ წყალობენ.

გასული წლის ბოლოს საქართველოს გაზმომარაგების გაზრდის საკითხმა არათუ აქტუალურობა შეიძინა, არამედ გადააჭარბა ყველანაირ მოლოდინს და უკვე ერთგვარ მძაფრსიუჟეტიან სერიალად იქცა “გაზპრომის” მთავარ როლში მონაწილეობით.

ქართველ მორწმუნეთა და სასულიერო პირთა გარკვეულ წრეში სიტყვა „ლიბერალიზმი“ ძალიან უარყოფითი რენომეთი სარგებლობს. ჩემი აზრით, ამას სამი უმთავრესი მიზეზი აქვს. პირველი, ესაა რუსული რელიგიური ლიტერატურა, რომლებიც „რომის მესამე იმპერიის“ სულისკვეთების მქონე ავტორების მიერაა დაწერილი, რომლებსაც ყველანაირი ლიბერალური აზრი, რომელიც ეჭვის ქვეშ აყენებს რუსული იმპერიის მართლმადიდებლურ მისიას, თავად მართლმადიდებლობის საწინააღმდეგო ძალად მიაჩნიათ; მეორე, ზოგიერთი ლიბერალის აგრესიული, ანტიეკლესიური პოზიცია, რომელიც სულაც არ გამომდინარეობს კლასიკური პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებიდან და აქედან გამომდინარე, თავად ამ ლიბერალის ბრალია და არა ლიბერალიზმის; მესამე, ზოგადად ლიბერალიზმის მოწინააღმდეგენი კარგად არ იცნობენ კლასიკური, პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებას.

ახალციხის რაიონში მცხოვრებ ერთ-ერთ მეფუტკრეს, რომელიც ევროპაში ქართული თაფლის ექსპორტისთვის საჭირო მოთხოვნებზე ინფორმაციას ეძებდა, სურსათის ეროვნულ სააგენტოში "ურჩიეს", რომ ევროკავშირში თაფლის შეტანაზე ფუჭ ოცნებას თავი დაანებოს და ცოტა უფრო პრაგმატულ-მიწიერი საქმით დაკავდეს.

ახლო აღმოსავლეთსა და სირიაში შექმნილი ვითარება შედეგია ცივილიზაციურ - რელიგიური კონფლიქტების გაღვივების, რომლებიც ემყარება საუკუნეების მანძილზე ჩამოყალიბებულ ეთნო-რელიგიურ რწმენებს და რომელთა გაღვივება ხდება გლობალური და რეგიონული პროცესების ფონზე.

კოლონიალიზმის ეპოქაში ევროპელები ცდილობდნენ ანდებში ოქროს ქალაქისთვის მიეგნოთ, მაგრამ ელდორადოც და ინკების პაიტიტიც მხოლოდ ლეგენდად დარჩა, ისევე როგორც საყდრისის 5-ათასწლოვანი მაღარო, რომლის შესახებაც უკვე ვეღარაფერს შევიტყობთ.

ხანგრძლივი დავა ე.წ. მოსმენების კანონთან დაკავშირებით დასრულებულია, ვეტოც დაძლეულია და დიდი ძმაც მზადყოფნაშია, რომ მუდამ გვიყუროს, გვისმინოს და განაჩენი გამოიტანოს.

მრავალი ქვეყნის გამოცდილების მიხედვით, სწორედ სადაზღვევო სფეროა ის სეგმენტი, რომელსაც შეუძლია რომ თავისი შემოსავლებიდან საგზაო უსაფრთხოებისთვის დაფინანსება გამოყოს და ეს თანხა ტრანსპარენტულად დახარჯოს გზების კეთილმოწყობასა და საგზაო უსაფრთხოებაზე მიმართულ სხვა კონკრეტულ პროექტებზე.

პირველად გადავწყვიტე ნახევრად პირადული და შეიძლება ცოტა არ იყოს თვითმაამებლური ჩანაწერის გასაჯაროება

უჩა სეთური, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) ექსპერტი

"მორიგი ბლეფი" - ასე აფასებდნენ დღეს პროგრამას "აწარმოე საქართველოში"

სტრატეგიულად მნიშნელოვანი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო საქართველოს მთელს კავკასიაში და მის ფარგლებს გარეთაც საკვანძო სატრანზიტო ფუნქცია აკისრია. ამის გამო, სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის და სატრანსპორტო საშუალებების გაუმჯობესება აუცილებელი წინაპირობაა ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური განვითარებისთვის.

ევროპასთან ასოცირების შესახებ შეთანხმებაში განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა სატრანსპორტო საშუალებების უსაფრთხოების პირობების დაცვას: ავტომობილის გამართულობას, მძღოლების კვალიფიკაციას და მათ მიერ სამუშაო და დასვენების საათების მკაცრ დაცვას.

ერთხელ ერთმა ჩემმა ნაცნობმა ჟურნალისტმა, რომელიც შარშან კოლუმბიის უნივერსიტეტის ტრენინგზე გავიცანი, სოციალურ ქსელ Twitter-ზე დაწერა, რომ ამერიკის შეერთებული შტატების მადლობელია, რადგან მან, ნეპალელი ემიგრანტების შვილმა, მისი წილი ამერიკული ოცნება უკვე აიხდინა.

ადვოკატირება

შეხვედრა საღამოს 6 საათზე , www.eugeorgia.info-ს ოფისში დავნიშნეთ. ჩვენი ჯგუფი პირველად უნდა შეხვედროდა ახალციხის რაიონში, სოფელ ანდრიაწმინდაში მცხოვრებ მეყველეს - გალინა ინასარიძეს და მის შვილს - რუსლანს. თავდაპირველად, შეხვედრის მიზანი ერთმანეთის გაცნობ

"კვლევითი ჟურნალისტიკის და ადვოკატირების ცენტრი" ახორციელებს პროექტს, რომლის ფარგლებშიც ვეხმარებით მცირე და საშუალო ბიზნესს

რჩეული სტატიები

ამერიკული ლურჯი მოცვი, რომელიც გურიისა და აჭარის მაღალმთიანეთის კლიმატურ პირობებს კარგად შეეგუა, უნიკალური თვისებების გამო მსოფლიო ბაზარზე დიდი მოთხოვნით სარგებლობს. საქართველოში მოყვანილი 12 ტონა ლურჯი მოცვი დიდი ბრიტანეთის ბაზარზე წელს პირველად შევიდ

ევროკავშირის წარმომადგენლებმა საქართველოში თაფლის წარმოების ინდუსტრია შეამოწმეს და მიიჩნიეს, რომ სწორედ თაფლია ის ერთ-ერთი სტრატეგიული პროდუქტი, რომელსაც თხილისა და ღვინის კვალდაკვალ ევროკავშირის ბაზარზე შესვლის რეალური პერსპექტივა აქვს.

ევროკავშირში 1 კგ ბიო ჟოლოს საცალო ფასი 100 ევროს აჭარბებს, თუმცა, როცა კენკრის ბაღის გაშენება გადაწყვიტა, გიორგი კორელი, ძირითადად, მაინც ადგილობრივი ბაზრით მოიხიბლა. როგორც ახალგაზრდა ფერმერი ამბობს, ჟოლო საქართველოში საკმაოდ მოთხოვნადი პროდუქტია და ყოვ

მეწარმე წლიურ მოგებაზე მე-4 წლიდან გადის, ხოლო მე-6 წლიდან მიღებული მოგება პლანტაციის გაშენების და მოვლის მთლიან ხარჯებს აჭარბებს

1 კგ - 30 ლარი- ამ ფასად შეგიძლიათ იყიდოთ სატაცური წელს ქართულ საცალო ქსელებში. ცხოვრების დონის გათვალისწინებით, ბოსტნეულს თამამად შეუძლია დელიკატესებს შორის თავისი ადგილი დაიკავოს. თუმცა, როგორც ექსპერტები აცხადებენ, ფასს არც მისი თვისებები ჩამორჩება.

ევროკავშირი სოფლად მცხოვრები მოსახლეობისთვის ახალ საგრანტო პროგრამას იწყებს. ევროპის სამეზობლო პროგრამა სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარებისთვის - ENPARD-ის ფარგლებში დაფინანსებას მიიღებს ის, ვისაც სოფლად აგროწარმოების ალტერნატიული ეკონომიკური საქმი

პაატა მოგელაშვილს ხეხილის ბაღი 20 ჰა-ზე გორის რაიონის სოფელ ვარიანში აქვს გაშენებული. მეურნეობას უკვე რამდენიმე წელია ძმებთან ერთად უძღვება. ბაღი გააახლეს - "სინაფის" და "ჩემპიონის" ვაშლის ნერგები თანამედროვე ჯიშებით - "გრანი სმიტით", "ჯონათი" და "გოლდენ

რუსეთის სამხედრო თეორეტიკოსების მიერ შექმნილ “მომავლის ომის” მოდელს განსაკუთრებული აქტუალობა შესძინა უკრაინის კრიზისმა, რადგან კრემლმა სწორედ აღნიშნული მოდელის გამოყენებით მოახდინა უკრაინის ტერიტორიის ნაწილის ანექსია და შექმნა დესტაბილიზაციის კერები.

„ღვინის პირველი პარტია დანიაში 2006 წელს გავიტანეთ. შემდეგ დანიას ინგლისი, საფრანგეთი, იტალია და შვედეთი დაემატა.

ქალი მეწარმეების ხელშეწყობის მიზნით, ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი საქართველოში ახალ პროგრამას იწყებს. EUGeorgia.info დაინტერესდა, რამდენად ხელსაყრელია პირობები და რას ფიქრობენ პროგრამასთან დაკავშირებით თავად ქალი მეწარმეები.

banner
banner
banner