banner
22 მაისი 2020 | 12:16 სოფლის მეურნეობა

ქვეყანაში სანერგეების კლასტერის ჩამოყალიბების პერსპექტივა არსებობს

ქვეყანაში სანერგეების კლასტერის ჩამოყალიბების პერსპექტივა არსებობს

ნოდარ ხატიაშვილი: „საქართველოს შეუძლია ნერგების ექსპორტიორი ქვეყანა გახდეს”

ქვეყანაში სანერგე მეურნეობების რაოდენობა ყოველწლიურად იზრდება. ამ პროცესს სტიმული ახალი ბაღების გაშენებით მიეცა, რამაც ბუნებრივად გააჩინა ნერგებზე მოთხოვნა. შესაბამისად, დღის წესრიგში დადგა ახალი სანერგე მეურნეობების მოწყობა. ამჟამად ქვეყანაში თესლისა და სარგავი მასალის სერტიფიცირების სისტემის დანერგვის სამუშაოები მიმდინარეობს, რაც ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოების პროცესის ნაწილია და ის 2024 წლისთვის უნდა დასრულდეს. ნერგის და სარგავი მასალის სიას, რომელიც სავალდებულო სერტიფიცირებას დაექვემდებარება, მთავრობა განსაზღვრავს. სერტიფიკატის მიღებაზე განაცხადის გაკეთება მხოლოდ იმ სანერგეს შეეძლება, რომელსაც კვალიფიციური სანერგის სტატუსი ექნება. კვალიფიციურობის შეფასების პროცესი ქვეყანაში 2016 წლიდან მიმდინარეობს. საქართველოში, სერტიფიცირების სისტემის დანერგვა, ევროკავშირისა და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციების (FAO, USAID და ა.შ.) პროგრამების მხარდაჭერით ხორციელდება.

ქვეყანაში სანერგეების რიცხვი უკვე 80-ს აჭარბებს, რამაც მათი გაერთიანების შექმნის აუცილებლობა გააჩინა. ამ სფეროს სპეციალისტები მიიჩნევენ, რომ სამომავლოდ სანერგეების მონაწილეობით კლასტერის ჩამოყალიბების პერსპექტივა არსებობს.



ნოდარ ხატიაშვილი (სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის დირექტორის მოადგილე): „იმ სიტუაციის გათვალისწინებით, რაც ამჟამად დარგში არის, კარგი იქნება სანერგე მეურნეობების ასოციაციის ჩამოყალიბება. აგრობიზნესში ჩართული ფერმერები კონსერვატორი ხალხია და ისინი მაგალითით სწავლობენ. ასოციაციის წევრობა, მათთვის იქნება საშუალება, ნახონ, რა შეიძლება გაერთიანებამ მოუტანოს.  სერტიფიცირების და ხარისხის სისტემის დანერგვა სანერგეების ბიზნესს განავითარებს, რაც კლასტერის შექმნას შესაძლებელს გახდის. 

ასოციაციის ჩამოყალიბება და ფუნქციონირება ამ ბიზნესში გამოცდილი პირების მონაწილეობას საჭიროებს, რომლებიც მკაფიოდ ჩამოაყალიბებენ მიზნებს, შეიმუშავებენ სამოქმედო გეგმას, რომელიც ფერმერების და მათი პროდუქტის მომხმარებლების ინტერესებზე იქნება მორგებული. ისინი ამ გეგმას ნერგის მწარმოებლებს გააცნობენ და გაერთიანების შესაძლებლობებში მათ დარწმუნებას შეძლებენ.

ასოციაციაში გაწევრიანება ფერმერს საშუალებას მისცემს, უკეთესად დაგეგმოს ბიზნესი, წარმოებაც და გაყიდვებიც. ასოციაციას შეეძლება ჩაატაროს ბაზრის კვლევა, მოიძიოს გასაღების ახალი ბაზრები, ორგანიზება გაუწიოს ტრეინინგებს, ფერმერებს გააცნოს სიახლეები, რასაც ისინი მოკლებულნი არიან და ბევრი სხვა სასარგებლო რამ გააკეთოს. მათ ასოციაცია მომავალში გაუხსნის გზას უცხოეთის ბაზრისკენ, სადაც შესაძლებელია განხორციელდეს სარგავი მასალის ექსპორტი.

- კლასტერში გაერთიანება ფერმერს რა სარგებელს მოუტანს?

- კლასტერში უშუალოდ ჩაერთვებიან არა მხოლოდ ნერგის მწარმოებლები, არამედ ამ სფეროსთან დაკავშირებული სხვა მომსახურეობის განმახორციელებელი პირები. კლასტერი უფრო მაღალი დონის გაერთიანება იქნება, სადაც გაწევრიანდებიან ფერმერები, მწარმოებლები, გადამზიდავი კომპანიები, მომხმარებლები, ვინც ბაღებს აშენებენ და ა.შ. სანერგეს სჭირდება მექანიზაცია, შესაფუთი მასალები, ლაბორატორიები, სამეცნიერო ცენტრები, ტრეინინგები, მარკეტოლოგი, რეკლამისა და გაყიდვების სპეციალისტები. ისინი უნდა ეცნობოდნენ ქვეყანაში არსებულ რეგულაციებს. კლასტერში ასევე, ჩაერთვებიან შესანახი და გადამამუშავებელი, შეფუთვისა და გადაზიდვის კომპანიები, სუპერმარკეტები. ღირებულებათა მთელი ეს ჯაჭვი გახდება კლასტერის პოტენციური წევრი. ასეთ გაერთიანებას შეუძლია ფერმერს დამატებითი სარგებელი მოუტანოს.

- საქართველოში წარმოებული ნერგები შეიძლება რომ საექსპორტო პროდუქტი გახდეს?

- დიახ, განსაკუთრებით ვაზის ნერგები. მოლდავეთში, რუსეთში, იტალიაში, გერმანიასა და ევროპის სხვა ქვეყნებში არსებობს ინტერესი ქართული ვაზის ჯიშების მიმართ. განსაკუთრებით საფერავის ნერგებზე არის მოთხოვნა. ევროპის ზოგიერთ ქვეყანაში არსებობს სანერგე, სადაც საფერავის ჯიშის ნერგები გამოჰყავთ. არის ის შემთხვევებიც, როცა ჩვენს მომხმარებელს საფერავის ნერგი უცხოეთიდან შემოაქვს. ეს სავარაუდოდ იმიტომ ხდება, რომ ჩვენი სანერგეების მიმართ მომხმარებელს ნდობა არ აქვს. ქვეყანაში არის სანერგეები, სადაც მაღალხარისხიანი პროდუქციის ყიდვა არის შესაძლებელი, თუმცა, მომხმარებლების ნდობის მოსაპოვებლად და კონკურენტუნარიანობის ასამაღლებლად აუცილებელია სანერგის კვალიფიციურობის შეფასება და შემდგომ პროდუქციის სერტიფიცირება. კომპეტენტური ორგანოსგან მიღებული შეფასება - სერტიფიცირება კონკურენტულს გახდის ადგილობრივ წარმოებას და ბაზარს ხარისხიანი პროდუქციით უზრუნველყოფს. მომხმარებელს, რომელიც ამჯობინებდა ვაზის და სხვა კულტურის ნერგების ევროპიდან შემოტანას, ქართველი მწარმოებლების მიმართ ნდობა გაუჩნდება. ვაზის ქვეყანას ნერგები უცხოეთიდან არ უნდა შემოჰქონდეს. უცხოეთიდან შემოტანას ვერავის აუკრძალავ, მაგრამ შესაძლებელია მოთხოვნა ადგილობრივი წარმოებით დაკმაყოფილდეს და ამის რესურსი არის. საქართველოს აქვს სათესლე და სარგავი მასალის საექსპორტო შესაძლებლობაც. ქვეყანაში უკვე მუშაობს რამოდენიმე უცხოური კომპანია, რომელიც სათესლე მასალას აწარმოებს. მათ შორის არის ფრანგული კომპანია, რომელსაც სიმინდის თესლი ექსპორტზე გააქვს რუსეთსა და დსთ-ს რამოდენიმე ქვეყანაში. საფრანგეთიდან დაინტერესდნენ ქართული ხორბლის ჯიშებით. არსებობს ინტერესი სელექციაში გამოიყენონ ქართული ხორბლის ძველი ჯიშები და სახეობები, რომლის გენოფონდის შენახვას, დაცვასა და გამრავლებას სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი ახორციელებს. 

სარგავი მასალის საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი სერტიფიცირების სისტემის დანერგვა, უცხოური ინვესტიციების მოზიდვის საუკეთესო ინსტრუმენტი უნდა გახდეს. კომპანიებს შეეძლებათ საქართველოში შედარებით იაფად აწარმოონ პროდუქცია და გაიტანონ ექსპორტზე, მათ შორის ევროპის ქვეყნებში. ამის კარგი მაგალითია დასავლეთ საქართველოში იტალიური ინვესტიციით შექმნილი კომპანია „აგრიჯორჯია”, რომელმაც იტალიიდან შემოტანილი მაღალი კატეგორიის სარგავი მასალით სადედე მეურნეობა შექმნა და თხილის ნერგებს აწარმოებს. კომპანია პროდუქციას ადგილობრივ ბაზარზეც ყიდის და ექსპორტზეც გააქვს. მათ აქვთ გამოცდილება, ჰყავთ უცხოელი მენეჯერი და გადამზადებული ქართველი თანამშრომლები. კომპანიას დაცული აქვს მიკვლევადობა, დანერგილი აქვს ხარისხის სისტემა, კონტროლს ექვემდებარება ნიადაგი, წყალი, ტექნიკა და ა.შ. ბაღი მოვლილია, დოკუმენტაცია მოწესრიგებული, სერტიფიცირება გავლილი აქვს. მომხმარებელი და ბაზარი ენდობა მის პროდუქციას, რომელსაც ხარისხის დამადასტურებელი დოკუმენტი გააჩნია.

მომხმარებელს სურს, რომ პროდუქტი, რომლის შეძენაც უნდა, სტანდარტთან შესაბამისი იყოს და ხარისხიც დადასტურებული ჰქონდეს. ამ სისტემების დანერგვაზე მუშაობს სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი. საქართველოში უკვე დაინერგა და ფუნქციონირებს მარცვლოვანი კულტურების თესლის სერთიფიცირების სისტემა. ამჟამად, უცხოელი პარტნიორების დახმარებით, საქართველოში სანერგე მასალის სერტიფიცირების სისტემის დანერგვა მიმდინარეობს. 

- ამჟამად სანერგების სექტორში რა პროცესი მიმდინარეობს?

- გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო რამოდენიმე წელია წარმატებით ახორციელებს ფერმერთა მხარდაჭერის პროგრამას „დანერგე მომავალი”, რომლის ერთ-ერთი ნაწილი ინტენსიური ტიპის მრავალწლოვანი ბაღების გაშენების მსურველი პირებისათვის, სარგავი მასალის და საირიგაციო სისტემის მოწყობის კომპონენტში თანადაფინანსებას გულისხმობს. ბენეფიციარისთვის სარგავი მასალის შეძენა უცხოური და ადგილობრივი სანერგე მეურნეობებიდან ხდება. ბუნებრივია, რომ სანერგე მეურნეობების პროდუქცია უნდა იყოს ხარისხიანი. შესაბამისად, საჭიროა ორგანიზაცია, ვინც ამ სანერგეებს გაუწევს კონტროლს. ასეთი ორგანიზაცია არის სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი. ცენტრის სპეციალისტები, ინსპექტორები, აკონტროლებენ სანერგეებს. კრიტერიუმების დაკმაყოფილების შემთხვევაში (კვალიფიციური კადრი, შემოწმებული ნიადაგი, იდენტიფიცირებული სადედე მასალა, დოკუმენტირებული პროცედურები და ა.შ.) სანერგეს ენიჭება კვალიფიკაცია. მას საშუალება აქვს პროდუქცია „დანერგე მომავლის” პროგრამის ბენეფიციარებზე გაყიდოს. ეს აქტივობები ფაქტიურად არის სერტიფიცირების პირველი ეტაპი. შემდეგ ეტაპზე, ჩვენი პარტნიორების FAO -ს და USAID-ის პროგრამების მხარდაჭერით შესაძლებელი გახდება სერთიფიცირების პროცედურების სრული დანერგვა, რომელიც სანერგე მეურნეობებს მისცემს საშუალებას აღმოფხვრან შესაძლო ხარვეზები (ვადაგასული სადედე ბაღი, ვირუსების არსებობა მცენარეებში და ა.შ.) და ნერგის მისაღებად ჯანსაღი სადედე მასალა ადგილზე აწარმოონ. ამ სისტემის სრულყოფილად დანერგვის შემდეგ ბაზარზე ხარისხიანი პროდუქტი გაჩნდება, მომხმარებელს გაუჩნდება ნდობა და საშუალება, შეიძინოს იმ კონკრეტული ჯიშის ნერგი, რომელიც სურს.

- ბოლო პერიოდში რა სახეობის ნერგებზე გაიზარდა მოთხოვნა?

- ასეთი ინფორმაციის შეკრება და აღრიცხვა სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის კომპეტენცია არ არის, ამიტომ ჩემი ინფორმაცია შესაძლოა, ზუსტი არ იყოს. თუმცა, სანერგეების შემოწმების, მეწარმეების ტრეინინგების და სემინარების პროცესში მონაწილეობა გვაძლევს გარკვეულ სურათს. ბოლო წლებში წამყვან პოზიციაზე კენკროვანი კულტურების და ვაზის ნერგებზე მოთხოვნამ გადაინაცვლა. გაზრდილია მოთხოვნა ვაშლის ახალ ჯიშებზე, რადგან ბევრი ძველი ბაღის განახლება ხდება. ასევე, კაკლის, ნუშის, ქლიავის ნერგებზე. ადრეულ სტადიაზე კაკლოვან კულტურებზე იყო გაზრდილი მოთხოვნა. საკმაო ფართობის ინტენსიური კაკლის ბაღები უახლოეს პერიოდში სრული მსხმოიარობის ეტაპზე გადავა, რაც გაზრდის სოფლის მეურნეობის პროდუქციის წილს ქვეყნის მთლიან შიდა პროდუქტში. ასევე, გაზრდის საექსპორტო შესაძლებლობებს და ინტერესს შენახვა-გადამუშავების საწარმოების სფეროში. ყოველწლიურად იზრდება მოთხოვნა ხარისხიან თესლსა და სარგავ მასალაზე, ვინაიდან ბაღების განახლება მუდმივად საჭიროა. მიმდინარეობს ასევე ახალი ტერიტორიების ათვისება. ამ სიტუაციაში ქვეყანა მზად უნდა იყოს დააკმაყოფილოს არა მარტო ადგილობრივი მოთხოვნა, არამედ შეძლოს საექსპორტო პროდუქციის წარმოებაც.

სარგავი მასალის ბიზნესი ფეხზე უნდა დადგეს. ამ ბიზნესის განვითარების შემდეგ ამ სფეროში ჩართული ფერმერები უკეთესად გააცნობიერებენ ასოციაციის შექნის სიკეთეს. მოწინავე ქვეყნების გამოცდილებაც გვაჩვენებს, რომ სოფლის მეურნეობის სფეროში გამსხვილება და ძალების გაერთიანება წარმატების ერთ-ერთი აუცილებელი პირობაა.  

სტატიის ავტორი: ნონა ქვლივიძე

სტატია მომზადებულია ლიეტუვას საგარეო საქმეთა სამინისტროს და „თანამშრომლობის განვითარების და დემოკრატიის ხელშეწყობის ფონდის" ფინანსური მხარდაჭერით. 












წაკითხულია
172
ელ. ფოსტის გაგზავნა

ამავე თემაზე:


ბლოგი

„კაპიტალი განსაზღვრავს წარმოებით ურთიერთობებს,“ – კარლ მარქსის ამ ზეცნობილი ფრაზით გილოცავთ კაპიტალიზმის კრიტიკოსებს თქვენი კერპის 200 წლის იუბილეს, და მსურს განვავრცო, რომ იდეოლოგიური განსხვავების მიუხედავად, არა თუ ვეთანხმები, მეტიც, მიმაჩნია, რომ სწორედ კაპიტალი უდევს საფუძვლად არა მხოლოდ წარმოებით, არამედ ნებისმიერი სახის ურთიერთობას სოციუმში, რომელიც პროგრესსა და განვითარებაზეა ორიენტირებული.

2019 წლამდე გადადოს საპენსიო რეფორმის დაწყება და მოამზადოს წინაპირობები კონსერვატიული (და არა სოციალურ-ლიბერალური) მოდელის შემოღებისთვის, იმ დათქმით, რომ დაგროვებითი და საბაზისო პენსიების სქემები ყოველთვის ერთმანეთის პარალელურად იარსებებს

40-წუთიანი დამქანცველი ჯანჯღარის შემდეგ, მწვერვალზე სრულიად ახალი, თვალუწვდენელი სივრცე გადაიშალა ჩვენს თვალწინ, როდესაც სოფელ გოგაშენში ამოვაღწიეთ

ახალქალაქს მორიგი დაგეგმილი ტრენინგის ფარგლებში ვესტუმრეთ. ამ ნაყოფიერ მიწაზე მშრომელი ფერმერები ცხოვრობენ. სწორედ აქ მოდის ქართულ ბაზარზე არსებული კარტოფილის, ბოსტნეულისა და მარცვლეულის დიდი ნაწილი. ბოლო პერიოდში ჩვენ მიერ ჩატარებული ტრენინგებიდან ეს შეხვედრა ყველაზე ინტერაქციული აღმოჩნდა. გამაკვირვა მათმა ცხოველმა ინტერესმა სიახლისადმი. ისინი მაქსიმალურად ცდილობდნენ მათთვის საინტერესო საკითხზე მიეღოთ რაც შეიძლება მეტი ინფორმაცია.

გასულ კვირას მაკედონიაში ნაციონალისტურად განწყობილ ადამიანთა ჯგუფი პარლამენტშიშეიჭრა. 200-კაციანი ბრბო, რომელთა შორისნიღბიანი მამაკაცები იყვნენ, სასტიკად გაუსწორდაწამყვანი მაკედონიური ოპოზიციურიპარტიის და ეთნიკური ალბანელების პარტიის ლიდერებს, მათ შორის ქალბატონს. ეს ორი პარტია აპირებდა ახალი უმრავლესობის შექმნას მაკედონიის პარლამენტში, რომლის სპიკერად ეთნიკურად ალბანელი პოლიტიკოსი აირჩიეს. პარლამენტში შეჭრილები, რომლებიც ქვეყნის ყოფილი პრემიერ-მინისტრისმომხრეები იყვნენ, ამ ფაქტის ასეთი სისხლიანი გზით ჩაშლას ცდილობდნენ.

მარტვილის რაიონის გამგებლის მოადგილე ყველაზე ძლიერ ოპონირებას გვიწევდა. მისი პირველივე ქმედება „ჰაკა“-ს ჰგავდა, რომელსაც გააფთრებული ახალზელანდიელი მორაგბეები მოწინააღმდეგე გუნდის მორალურად გასატეხად იყენებენ.

კონფლიქტის დაწყებიდან მეექვსე წელს ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა ჩაურევლობის პოლიტიკა დაარღვია და ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ იერიში პირველად 7 აპრილს, გამთენიისას მიიტანა.

ესტონური წარმატებული პოტიკის მაგალითების მოძიება შესაძლებელია თითქმის ნებისმიერ სფეროში, დაწყებული სახელმწიფო მმართველობიდან, დამთავრებული განათლების პოლიტიკით.

უცხო ქვეყნების კანონებისა თუ რეფორმების კოპირება განვითარების ერთი-ერთი პოპულარული და საქართველოშიც ხშირად გამოყენებადი რეცეპტია. ლოგიკა მარტივია - „საჭირო არ არის ველოსიპედის ახლიდან გამოგონება“. თუმცა, ეს მიდგომა ხშირად არ ამართლებს.

ევროკავშირთან სავაჭრო სივრცის გაფართოების შედეგად ყველა მოსალოდნელი დადებით ეფექტი მიიღწევა გრძელვადიან პერიოდში (5-10 წელიწადი), ხოლო ხარჯების გაღება გვიწევს დღეს, რათა შესაბამისობაში მოვიდეთ ევროკავშირის კანონმდებლობასთანდა საბაზრო მოთხოვნებთან. ისედაც დაძაბულ სოციალურ და პოლიტიკურ ფონზე ამან შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას რეფორმების წარმატებით განხორციელებას. შესაბამისად, დაახლოების პროცესი უნდა იყოს თანმიმდევრული და პრიორიტეტები გათვლილი ისე, რომ ბიზნესს ჰქონდეს ზრდის სტიმული; ასევე, მნიშვნელოვანია ექსპორტზე ორიენტირებული დარგების კონკურენტუნარიანობის ამაღლება წახალისდეს. მეორე მხრივ, საქართველოში ევროკავშირის სტანდარტების დანერგვა მეწარმეობასა და ზოგადად ქვეყნის საინვესტიციო სივრცეში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას და ევროპულ ბაზარზე წვდომას ხელს შეუწყობს. DCFTA-ს სარგებლის სრულად ასათვისებლად, ასევე, აუცილებელია სამუშაო ძალის ბაზრის ცვლილება, რომელიც ამჟამად თავმოყრილია ძირითადად დაბალმწარმოებლურ დარგებში.

მე ძალიან კარგად არ ვიცნობ მაგამედ სარიევს. მაქსიმუმ ორჯერ შევხვედრივარ, პირველად მარნეულში და მეორედ ერთი კვირის წინ გარდაბნის მუნიციპალიტეტში ამჯერადაც ევროკავშირთან სავაჭრო ხელშეკრულების (DCFTA) შესაძლებლობების შესახებ ტრეინინგზე. მაგამედი არც ოლიმპიური ჩემპიონია და მისი ფოტოები არც საჯარო თავშეყრის ადგილებშია გამოფენილი, თუმცა ის რომ საუკეთესო მოქალაქეა, ამ ფაქტს წყალი არ გაუვა!

კეთილდღეობის ეკონომიკის ერთ-ერთი პრინციპია, რომ ზოგიერთ გადასახადს შესაძლოა უკუგავლენა ჰქონდეს ინდივიდების მოტივაციაზე- შექმნან დოვლათი. თუმცა, თუ გადასახადებიდან მიღებული თანხა საკმარისი არ არის ხარისხიანი ინფრასტრუქტურისა და საჯარო სერვისების დასაფინანსებლად, ამანაც შეიძლება დააზარალოს ეკონომიკა.

ინსტიტუტების განვითარებას არა მარტო პროფესიონალების, პოლიტიკური და ეკონომიკური ელიტების სწორად მიმართული შრომა და გადაწყვეტილებები, არამედ მოსახლეობის დამოკიდებულებებისა და ფასეულობების შეცვლაც სჭირდება.

ფერმერებთან ჩვენი შეხვედრის დროს სულიად მოულოდნელად აღმოვაჩინეთ მსმენელებს შორის ორი “თინეიჯერი” ბიჭი; მომავალი ფერმერები მამასთან ერთად გამალებით იწერდნენ პრეზენტაციის დროს მიწოდებულ ყველა ინფორმაციას თაფლის წარმოების არსებული შესაძლებლობების, პრობლემებისა და გამოწვევების შესახებ.

მას შემდეგ, რაც საქართველომ დამოუკიდებლობა მოიპოვა, მთავრობები, პოლიტიკური პარტიები, ექსპერტები, თუ იდეოლოგები გვპირდებიან საქართველოს ეკონომიკურ გაბრწყინებას, რეცეპტად კი ბორჯომის გაყიდვიდან დაწყებული დაბალი გადასახადებით დამთავრებული არაერთ იდეას თუ თეორიას ასახელებენ. ასე გრძელდება 25 წელია და, მართალია, 90-იანი წლების სიდუჭირიდან მოსახლეობის დიდი ნაწილი გამოვიდა, გაბრწყინებამდე ჯერ კიდევ ბევრი გვიკლია.

გუგენჰაიმში აგნეს მარტინმა, MoMA-ს თანამედროვე ხელოვნების ფილიალმა (PS1) ნიუ-იორკში, ჩიკაგოს ხელოვნების ინსტიტუტმა და ჩიკაგოს თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმმა კიდევ ერთხელ დამარწმუნა, რომ არ არსებობს გამოხატვის უღირსი საგნები, აღქმები, მოვლენები თუ ამ მოვლენების ინტერპრეტაციები.

სამი წლის წინ ამერიკელმა ჟურნალისტმა ენ ბერნარდმა National Geographic-ისთვის მომზადებულ რეპორტაჟში შემდეგი სიტყვები დაწერა: „თუ დაეცემა დამასკო, დაეცემა სირიაც.“ ომის დაწყებიდან, თითქმის, ექვსი წლის თავზე პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადის ციტადელად ქცეული სირიის დედაქალაქი გადარჩა, ხოლო ალეპომ, სიდიდით მეორე უძველესმა ქალაქმა და ომამდელი სირიის ბიზნესცენტრმა, დაცემა 2012 წლიდან (სამოქალაქო ომის დაწყებიდან ერთ წელიწადში) დაიწყო, თუმცა, მაინც ბევრს გაუძლო გარდა რუსეთის ავიაიერიშისა.

ციდან ალბათ ყველაზე კარგად ჩანს გერმანული რაციონალიზმი, მიწის და განახლებადი ენერგიიის ათვისება (გუშინ მხოლოდ მიუნხენიდან ფრანკფურტამდე მგზავრობისას 500-ზე მეტი ქარის წისქვილი დავთვალე), ტყის ფართობების და სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების ეს რაღაც განსხვავებული სიმეტრიით მონაცვლეობა და, მთლიანობაში, ეს განსხვავებულად დავარცხნილი რელიეფი.

გაძვირებული საიმპორტო ავტომობილების ფასი (გამოწვეული აქციზის ზრდით), სავარაუდოდ, გაახანგრძლივებს საქართველოში არსებული ავტომობილების „ექსპლუატაციის“ ვადას. შესაბამისად, ტექნიკური შემოწმების შემოღების ვადებისა და პირობების გაურკვევლობის პირობებში, შესაძლოა, ტექნიკურად არც ისე სახარბიელო მგომარეობაში მყოფმა ქართულმა ავტოპარკმა გაიხანგრძლივოს მავნე აირებისა და უსიამოვნო ინდუსტრიული ხმების „გამობოლქვის“ პერიოდი.

В шестидесятые годы прошлого века Ферруччо получил от продажи тракторов бόльший доход, чем планировалось, и исполнил свою мечту: поставил в свой гараж новенькую «феррари». Вторая часть этой истории намного интереснее. «Феррари» не оправдала ожиданий Ферруччо. Ферруччо, не раздумывая, явился прямо к Энцо Феррари, чтобы обсудить недостатки машины, он высказал свое мнение и предложил помощь в решении проблем...

გასული საუკუნის სამოციან წლებში ფერუჩომ ტრაქტორების გაყიდვით დაგეგმილზე მეტი შემოსავალი მიიღო და ოცნებაც აისრულა: საკუთარ ფარეხში ახალთახალი «ფერარი» დააყენა. ამ ისტორიის მეორე ნაწილი გაცილებით საინტერესოა.

სადღეგრძელოებზე ჩემმა ბლოგმა იმაზე გაცილებით მეტი ვნებები და კონტრასტული რეაქციები გამოიწვია, ვიდრე ველოდი: მკვეთრად უარყოფითი ძირითადად უფროსი თაობის მხრიდან და მკვეთრად დადებითი ახალგაზრდა და საშუალო ასაკის ხალხის მხრიდან. მკვეთრად უარყოფითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა დაიწყეს პირადად ჩემი და ჩემი ქართველობის ლანძღვა კომენტარებში თუ პირად მიმოწერაში, ხოლო მკვეთრად დადებითი დამოკიდებულების მქონე ადამიანებმა -- ჩემი ქება მაღალი მოქალაქეობრივი თვითშეგნების გამო, რამაც გადამაწყვეტინა მეთქვა (ამჯერად უკვე საბოლოოდ), რატომ არ ვეთანხმები არცერთ მხარეს. როცა ვნებები დუღს, როგორც ამბობენ, ჭეშმარიტება ორთქლდება (არა, იმის თქმა არ მინდა, რომ მე ვიცი ჭეშმარიტება).

ბოლო შვიდი წელია ქართულ სუფრაზე არ ვყოფილვარ, სანამ გუშინ ძირითადად ახალგაზრდებისგან შემდგარ ჯგუფთან ერთად არწივის ხეობაში და ხორნაბუჯზე ლაშქრობის შემდეგ ერთ რესტორანში მათთან ერთად არ აღმოვჩნდი. მოკლედ, ამ ადამიანების ასაკმა და განათლებამ მაფიქრებინა, რომ ეს ხალხი არ დალევდა იმ სადღეგრძელოებს, რის გამოც ქართულ სუფრებს გავურბივარ. მოლოდინი არ გამართლდა. ამ სუფრაზეც შეისვა „საქართველოს გაუმარჯოს”, ჩვენი სიყვარულის (იგულისხმება სუფრაზე მსხდომნი), მეგობრობის და ხვალინდელი დღის სადღეგრძელოები. ამ სადღეგრძელოებს გვთავაზობდა ერთ-ერთი ჩვენი თანამოლაშქრე ბიჭი, რომელმაც თქვა მე თამადა არ ვარო, თუმცა ტრადიციული თამადისგან მხოლოდ იმით განსხვავდებოდა, რომ დალევას არ გვაძალებდა.

პანკისი - სტერეოტიპების მსხვერპლი ულამაზესი კუთხე

გამარჯობა, მინდა ეს ბლოგი დავწერო ქართული მატყლის პრობლემაზე და თხრობა დავიწყო ახლო წარულიდან, ასევე გაგაცნოთ მატყლის პრობლემის მოგვარების უელსური მოდელი.

უიმედო და არაინფორმირებული გურულები 6 ივლისს ლანჩხუთის მინუციპალიტეტის სოფელ ჯურუყვეთში ვნახე. არაინფორმირებული ევროინტეგრაციის პროცესებზე, უიმედო თავიანთი სოციალური მდგომარეობით.

აბორტის უფლება ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პოსტულატია ადამიანის უფლების კონვენციაში. გაეროს CEDAW-ს კომიტეტის დეკლარაციაში წერია: „გაეროს წევრმა ქვეყნებმა ხელი უნდა შეუწყოს ჯანდაცვის სფეროში ქალის მიმართ ყველანარი დისკრიმინაციის აღმოფხვრას, ქალის და კაცის უფლება თანაბრად უნდა იყოს დაცული და ქალებს უნდა ქონდეთ წვდომა ჯანდაცვის სერვისებზე, ოჯახის დაგეგმარების ჩათვლით“.

Brexit -ის მოწინააღმდეგები მოსახლეობას აფრთხილებდნენ უპირატესად ეკონომიკური შედეგების თაობაზე: ბრიტანეთის ფინანსთა სამინისტროს პროგნოზით, Brexit-ის შემდგომ ყოველი ბრიტანული ოჯახი 4300 ფუნტს დაკარგავს წელიწადში 2020 წლისათვის იქნება სავარაუდოდ, 100 მილიარდი ფუნტის ეკონომიკური ზარალი. 950 000 სამუშო ადგილს შეექმნება საფრთხე. პროფესიული გაერთიანებების ვარაუდი უფრო დრამატულია: 4 მილიონი სამუშაო ადგილი საფრთხის ქვეშაა, განსაკუთრებით კი, ექსპორტთან დაკავშირებულ სფეროებში, საავტომობილო და ქიმიურ ინდუსტრიაში. ბევრი ფირმა კონტინენტურ ევროპაში გადავა. შემცირდება პირდაპირი ინვესტიციები.

ბატონი სერგო ქალაქ თელავიდან თან რეალური პიროვნებაა და თან კრებითი სახელია იმ ადამიანებისა, რომლებიც ევროინტეგრაციის მიმართულებით ინფორმაციულ შიმშილს განიცდიან.

გერმანიაში მმართველი კოალიციის პარტიების: CDU -სა და CSU- ს ცალკეული პოლიტიკოსები სკეპტიკურად არიან განწყობილნი, რამდენად გონივრულია საქართველოსთვის ვიზალიბერალიზაციის მინიჭების თაობაზე ევროკომისიის გეგმა. მათ არგუმენტად მოჰყავთ ქართული კრიმინალური დაჯგუფებების მზარდი მასშტაბი და გავლენები ევროპაში, ამასთან, საქართველოს მოქალაქეების მიერ ლტოლვილის სტატუსის ბოროტად გამოყენების ტენდენციად ქცეული ფაქტები. ეს არგუმენტები რეალობაში საფუძველს მოკლებული როდია, მაგრამ სწორედ ამ თემის წამოწევა საქართველოს სახელმწიფოსათვის ეგზისტენციალურად მნიშვნელოვანი საკითხის გადამწყვეტ ფაზაში აღაშფოთებს ქართულ საზოგადოებას:

„სურსათის უვნებლობა ევროკავშირმა რომ არ მოგვთხოვოს, ისე არ უნდა გვქონდეს“? - ეს რეპლიკა მესტიაში ჯერ კიდევ “გაუხურებელი” ტრენინგის მიმდინარეობის დროს ადგილობრივმა ზაზა დევდარიანმა “გვესროლა”.

პილოტმა დაშვება გამოაცხადა. ქვევით თვალი მომჭრა აღმოსავლეთსა და უდაბნოს კლიმატისთვის უჩვეულო სიმწვანემ, რომელიც თელ-ავივის აეროპორტის ზოლამდე მთელი 20 წუთის განმავლობაში არ დასრულებულა. გაოცებამ დროებით გადამავიწყა „აირზენას“ ღარიბული, უგემური მენიუ და ლამაზი, მაგრამ უჟმური და მოძველბიჭო სტიუარდესა. - ყვავის ყველაფერი, - მითხრა სიამაყით გვერდით მჯდომმა შუახნის მამაკაცმა, რომელიც საქართველოდან ისტორიულ სამშობლოში ღრმა ბავშვობაში გადასახლდა.

ცოტა ხნის წინ გავრცელდა ინფორმაცია "ჩერნომორენერგოს" დირექტორის, ასლან ბასარიას განცხადების შესახებ, რომელსაც ენგურჰესის დირექტორის ლევან მებონიაც ადასტურებს და რომლის მიხედვით ენგურჰესის მიერ გამომუშავებული არცერთი კილოვატი ამ ეტაპზე საქართველოს არ მიეწოდება და მთლიანად აფხაზეთს მიაქვს, ხოლო ზამთრისა და გაზაფხულის პერიოდში წაღებული ელექტროენერგიის რაოდენობა გამომუშავებულის 80%-ს შეადგენს.

არავის უკვირს ის ფაქტი, რომ რადიკალური ისლამის წარმომადგენელები მკაცრად აკრიტიკებენ დემოკრატიას, რადგან ის შარიათის სულთან შეუთავსებელ პოლიტიკურ პრაქტიკად, ზნეობრივი გარყვნილებისა და ქაოსის წყაროდ მიაჩნიათ. საკვირველი ისაა, რომ დემოკრატიას რელიგიის სახელით ქრისტიანებიც არ წყალობენ.

გასული წლის ბოლოს საქართველოს გაზმომარაგების გაზრდის საკითხმა არათუ აქტუალურობა შეიძინა, არამედ გადააჭარბა ყველანაირ მოლოდინს და უკვე ერთგვარ მძაფრსიუჟეტიან სერიალად იქცა “გაზპრომის” მთავარ როლში მონაწილეობით.

ქართველ მორწმუნეთა და სასულიერო პირთა გარკვეულ წრეში სიტყვა „ლიბერალიზმი“ ძალიან უარყოფითი რენომეთი სარგებლობს. ჩემი აზრით, ამას სამი უმთავრესი მიზეზი აქვს. პირველი, ესაა რუსული რელიგიური ლიტერატურა, რომლებიც „რომის მესამე იმპერიის“ სულისკვეთების მქონე ავტორების მიერაა დაწერილი, რომლებსაც ყველანაირი ლიბერალური აზრი, რომელიც ეჭვის ქვეშ აყენებს რუსული იმპერიის მართლმადიდებლურ მისიას, თავად მართლმადიდებლობის საწინააღმდეგო ძალად მიაჩნიათ; მეორე, ზოგიერთი ლიბერალის აგრესიული, ანტიეკლესიური პოზიცია, რომელიც სულაც არ გამომდინარეობს კლასიკური პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებიდან და აქედან გამომდინარე, თავად ამ ლიბერალის ბრალია და არა ლიბერალიზმის; მესამე, ზოგადად ლიბერალიზმის მოწინააღმდეგენი კარგად არ იცნობენ კლასიკური, პოლიტიკური ლიბერალიზმის ბუნებას.

ახალციხის რაიონში მცხოვრებ ერთ-ერთ მეფუტკრეს, რომელიც ევროპაში ქართული თაფლის ექსპორტისთვის საჭირო მოთხოვნებზე ინფორმაციას ეძებდა, სურსათის ეროვნულ სააგენტოში "ურჩიეს", რომ ევროკავშირში თაფლის შეტანაზე ფუჭ ოცნებას თავი დაანებოს და ცოტა უფრო პრაგმატულ-მიწიერი საქმით დაკავდეს.

ახლო აღმოსავლეთსა და სირიაში შექმნილი ვითარება შედეგია ცივილიზაციურ - რელიგიური კონფლიქტების გაღვივების, რომლებიც ემყარება საუკუნეების მანძილზე ჩამოყალიბებულ ეთნო-რელიგიურ რწმენებს და რომელთა გაღვივება ხდება გლობალური და რეგიონული პროცესების ფონზე.

კოლონიალიზმის ეპოქაში ევროპელები ცდილობდნენ ანდებში ოქროს ქალაქისთვის მიეგნოთ, მაგრამ ელდორადოც და ინკების პაიტიტიც მხოლოდ ლეგენდად დარჩა, ისევე როგორც საყდრისის 5-ათასწლოვანი მაღარო, რომლის შესახებაც უკვე ვეღარაფერს შევიტყობთ.

ხანგრძლივი დავა ე.წ. მოსმენების კანონთან დაკავშირებით დასრულებულია, ვეტოც დაძლეულია და დიდი ძმაც მზადყოფნაშია, რომ მუდამ გვიყუროს, გვისმინოს და განაჩენი გამოიტანოს.

მრავალი ქვეყნის გამოცდილების მიხედვით, სწორედ სადაზღვევო სფეროა ის სეგმენტი, რომელსაც შეუძლია რომ თავისი შემოსავლებიდან საგზაო უსაფრთხოებისთვის დაფინანსება გამოყოს და ეს თანხა ტრანსპარენტულად დახარჯოს გზების კეთილმოწყობასა და საგზაო უსაფრთხოებაზე მიმართულ სხვა კონკრეტულ პროექტებზე.

პირველად გადავწყვიტე ნახევრად პირადული და შეიძლება ცოტა არ იყოს თვითმაამებლური ჩანაწერის გასაჯაროება

უჩა სეთური, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) ექსპერტი

"მორიგი ბლეფი" - ასე აფასებდნენ დღეს პროგრამას "აწარმოე საქართველოში"

სტრატეგიულად მნიშნელოვანი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო საქართველოს მთელს კავკასიაში და მის ფარგლებს გარეთაც საკვანძო სატრანზიტო ფუნქცია აკისრია. ამის გამო, სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის და სატრანსპორტო საშუალებების გაუმჯობესება აუცილებელი წინაპირობაა ქვეყნის ეკონომიკური და სოციალური განვითარებისთვის.

ევროპასთან ასოცირების შესახებ შეთანხმებაში განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა სატრანსპორტო საშუალებების უსაფრთხოების პირობების დაცვას: ავტომობილის გამართულობას, მძღოლების კვალიფიკაციას და მათ მიერ სამუშაო და დასვენების საათების მკაცრ დაცვას.

ერთხელ ერთმა ჩემმა ნაცნობმა ჟურნალისტმა, რომელიც შარშან კოლუმბიის უნივერსიტეტის ტრენინგზე გავიცანი, სოციალურ ქსელ Twitter-ზე დაწერა, რომ ამერიკის შეერთებული შტატების მადლობელია, რადგან მან, ნეპალელი ემიგრანტების შვილმა, მისი წილი ამერიკული ოცნება უკვე აიხდინა.

ადვოკატირება

შეხვედრა საღამოს 6 საათზე , www.eugeorgia.info-ს ოფისში დავნიშნეთ. ჩვენი ჯგუფი პირველად უნდა შეხვედროდა ახალციხის რაიონში, სოფელ ანდრიაწმინდაში მცხოვრებ მეყველეს - გალინა ინასარიძეს და მის შვილს - რუსლანს. თავდაპირველად, შეხვედრის მიზანი ერთმანეთის გაცნობ

"კვლევითი ჟურნალისტიკის და ადვოკატირების ცენტრი" ახორციელებს პროექტს, რომლის ფარგლებშიც ვეხმარებით მცირე და საშუალო ბიზნესს

რჩეული სტატიები

ევროკავშირის წარმომადგენლებმა საქართველოში თაფლის წარმოების ინდუსტრია შეამოწმეს და მიიჩნიეს, რომ სწორედ თაფლია ის ერთ-ერთი სტრატეგიული პროდუქტი, რომელსაც თხილისა და ღვინის კვალდაკვალ ევროკავშირის ბაზარზე შესვლის რეალური პერსპექტივა აქვს.

ევროკავშირში 1 კგ ბიო ჟოლოს საცალო ფასი 100 ევროს აჭარბებს, თუმცა, როცა კენკრის ბაღის გაშენება გადაწყვიტა, გიორგი კორელი, ძირითადად, მაინც ადგილობრივი ბაზრით მოიხიბლა. როგორც ახალგაზრდა ფერმერი ამბობს, ჟოლო საქართველოში საკმაოდ მოთხოვნადი პროდუქტია და ყოვ

ამერიკული ლურჯი მოცვი, რომელიც გურიისა და აჭარის მაღალმთიანეთის კლიმატურ პირობებს კარგად შეეგუა, უნიკალური თვისებების გამო მსოფლიო ბაზარზე დიდი მოთხოვნით სარგებლობს. საქართველოში მოყვანილი 12 ტონა ლურჯი მოცვი დიდი ბრიტანეთის ბაზარზე წელს პირველად შევიდ

ევროკავშირი სოფლად მცხოვრები მოსახლეობისთვის ახალ საგრანტო პროგრამას იწყებს. ევროპის სამეზობლო პროგრამა სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარებისთვის - ENPARD-ის ფარგლებში დაფინანსებას მიიღებს ის, ვისაც სოფლად აგროწარმოების ალტერნატიული ეკონომიკური საქმი

პაატა მოგელაშვილს ხეხილის ბაღი 20 ჰა-ზე გორის რაიონის სოფელ ვარიანში აქვს გაშენებული. მეურნეობას უკვე რამდენიმე წელია ძმებთან ერთად უძღვება. ბაღი გააახლეს - "სინაფის" და "ჩემპიონის" ვაშლის ნერგები თანამედროვე ჯიშებით - "გრანი სმიტით", "ჯონათი" და "გოლდენ

1 კგ - 30 ლარი- ამ ფასად შეგიძლიათ იყიდოთ სატაცური წელს ქართულ საცალო ქსელებში. ცხოვრების დონის გათვალისწინებით, ბოსტნეულს თამამად შეუძლია დელიკატესებს შორის თავისი ადგილი დაიკავოს. თუმცა, როგორც ექსპერტები აცხადებენ, ფასს არც მისი თვისებები ჩამორჩება.

ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმება (DCFTA) პირველი სექტემბრიდან შევიდა ძალაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ ევროკავშირიდან შემოტანილ და საქართველოდან ექპორტირებულ 9 ათასზე მეტი დასახელების პროდუქციაზე საბაჟო გადასახადი გაუქმდა

ევროკავშირში თავისუფალი გადაადგილება, გარანტირებული სამუშაო თუ ევროპულ უნივერსიტეტებში სწავლის გაგრძელების შესაძლებლობა? მითები არამხოლოდ ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმებაზე, არამედ ვიზის ლიბერალიზაციასთან დაკავშირებითაც არსებობს. ევროპაში თავისუფლად გ

ქალი მეწარმეების ხელშეწყობის მიზნით, ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი საქართველოში ახალ პროგრამას იწყებს. EUGeorgia.info დაინტერესდა, რამდენად ხელსაყრელია პირობები და რას ფიქრობენ პროგრამასთან დაკავშირებით თავად ქალი მეწარმეები.

„ღვინის პირველი პარტია დანიაში 2006 წელს გავიტანეთ. შემდეგ დანიას ინგლისი, საფრანგეთი, იტალია და შვედეთი დაემატა.

banner
banner
banner